- •Фармакология -1-1 .Кіріспе . Жалпы рецептура
- •Жеке фармакология
- •Нитрофурган туындылары
- •Антибиотиктер.
- •1. Карбапенемдер (I буыны: имипене, «тиенам, «примаксин», II буыны: меропенем).
- •2. Макролидтер
- •3 Тетрациклиндер.
- •4. Левомицетин (хлорамфеникол) тобы.
- •5. Аминогликозидтер.
- •6. Полимиксиндер
- •7. Әртурлі топтағы антибиотиктер
- •1. Гликопептидтер: ванкомицин (эдицин), тейкопланин (таргоцид).
- •2.Синтетикалық микробқа қарсы дәрілер
- •3. Туберкулезға қарсы дәрілер.
- •4.Мерезге қарсы (сифилиске қарсы) дәрілер
- •5. Саңырауқұлақтарға қарсы дәрілер
- •6. Вирусқа қарсы дәрілер.
- •7. Қарапайымдыларға қарсы дәрілер
- •8. Құрттарға қарсы (антигельминтті) дәрілер.
- •2.Құсық шақыратын және құсыққа қарсы әсер ететін дәрілік заттар. (анорексигенді дәрілер).
- •2. Құсық шақыратын дәрілік заттар көп.
- •3.Асқазанның шырышты қабаттарына әсер ететін дәрілік заттар.
- •2. Асқазандағы тұз қышқылының секрециясын тежейтін дәрілік заттар.
- •4. Ұйқы безінің секрециясы бұзылғанда әсер ететін дәрілік заттар.
- •Синтетикалық препараттары: фенолфталеин, изафенин, бисакодил (дульколакс), гутталакс.
- •Шеткерлік жүйке жүйесіне әсер ететін дәрілік заттар
- •А. Афферентті иннервацияға әсер ететін дәрілер
- •Б. Эфферентті иннервацияға әсер ететін дәрілер
- •Холинергиялық жүйелерді тітіркендіргенде байқалатын негізгі әсерлер :
- •1. Холинергиялық синапстарға әсер ететін дәрілер
- •2. Адренергиялық синапстарға әсер ететін дәрілер
- •Дофаминергиялық дәрілер
- •Орталық жүйке жүйесіне әсер ететін заттар.
- •Хирургиялық наркоз:
- •2. Этил спирті
- •3. Ұйықтататын дәрілер
- •5.Паркинсонизмге қарсы әсер ететін дәрілік заттар.
- •6. Анальгетиктер
- •Наркотикалық анальгетиктердің антагонистері: налорфин, налоксон, налтрексон.
- •2. Наркотикалық емес анальгетиктер
- •2. Пиразолон туындылары: антипирин, амидопирин, анальгин.
- •Салицил қышқылының туындылары: метил салицилаты – сұйық зат, сыртқа қолданылады, мазьдердің линименттердің құрамына кіреді, артирит, миоз емдейді.
- •2. Басқа топқа жататын дәрілік заттардың туындылары:мепротан (мепробамат), амизил, оксилидин, мебикар, триоксазин.
- •3. Седативті әсер ететін дәрілік заттар. (тыныштандыратын)
- •4. Антидепрессанттар
- •8. Аналептиктер.
- •Жүрек – қан тамыр жүйесіне әсер ететін дәрілер
- •Тез әсер ететін препараттар (жіті жүрек қызметінің жеткіліксіздігінде қолданылады)
- •Жүректің β1 – адренорецепторларын қуаттандыратын: дофамин, добутамин.
- •Фосфодиэстераза ингибиторлары: амринон, милринон.
- •2. Антиаритмиялық дәрілік заттар
- •Тахиаритмияны басатын дәрілір
- •Жүрек ишемиялық ауруында қолданылатын дәрілік заттар. (Антиангинальды дәрілер)
- •Стенокардия ұстамасының алды налу үшін қолданылатын дәрілер:
- •Оксигенотерапия.
- •1.Буыны:каптоприл(капотен);
- •2.Буыны:эналаприл(ренитек,энам),лизиноприл(привинил,диротон),рамиприл(тритаце),циллазаприл(инхибес),периндоприл(престариум),фозиноприл(моноприл)трандолаприл(гоптен)
- •1.Атерогенді липопротеиндердің түзілуін тежейтін дәрілер.
- •2Катаболизмді және холестериннің шығарылуын күшейтетін дәрілер.
- •1.Атерогенді липопротеиндердің түзілуін тежейтін дәрілер:
- •2. Катаболизмді және холестериннің шығарылуын күшейтетін дәрілер.
- •5. Несеп айдаушы дәрілер (диуретиктер)
- •Подаграны емдеу үшін қолданылады:
- •Жөтелді басатын дәрілер.
- •4. Бронхолитикалық дәрілер.
- •Өкпе ісінуінде қолданылатын дәрілер.
- •Миометрияның жиырылу белсенділігін қуаттандыратын дәрілер (Утеростимуляторлар)
- •Тек миометрия тонусын жоғарлататын дәрілер
- •Миометрияның тонусы мен жиырылуын төмендететін дәрілер.
- •I. Эритропоэзды күшейтетін дәрілер
- •II. Лейкопоэзды күшейтетін дәрілер
- •III.Гемостаз жүйесіне әсер ететін дәрілер
- •1. Тробоциттердің агрегациясын (бірігуі) және адгезиясын (жабысуы) күшейтетін дәрілер:
- •2. Қан ұюын төмендететін дәрілер (Антикоаугулянттан).
- •Зат алмасу процесін реттейтін дәрілер Гормонды және олардың синтетикалық алмастырғыш және антагонисті препараттары
- •1. Гипофиз гормондарының препараттары
- •2. Қалқанша безі гормондарының препараттары (антитиреоидты дәрілер)
- •3. Қалқансерік безінің гормонды препараттары
- •4. Ұйқы безі гормондарының препараттары және ауыз қуысы арқылы енгізілетін диабетке қарсы дәрілер
- •Ауыз қуысы арқылы енгізілетін диабетке қарсы дәрілер
- •5.Бүйрек үсті безінің қыртысының гормондарының препараттары
- •6. Жыныстық гормондарының препараттары Әйелдің жыныстық безінің препараттары
- •Ұрықтануға қарсы ауыз қуысы арқылы енгізілетін дәрілер (Контрацептивтер)
- •Еркектің жыныс гормонының препараттары (андрогенді препараттар)
- •Анаболитикалық стероидтар
- •8. Витаминді препараттар (Дәрумендер)
- •Суда еритін витаминдер
- •Майда еритін витаминдер
- •Поливитаминдер
- •Қабыну және аллергия процестеріне әсер ететін дәрілер
- •1. Қабынуға қарсы дәрілер
- •Стероидты қабынуға қарсы дәрілер (сққд)
- •2. Аллергияға қарсы дәрілер
2. Басқа топқа жататын дәрілік заттардың туындылары:мепротан (мепробамат), амизил, оксилидин, мебикар, триоксазин.
Негізгі фармакологиялық тиімділігі:
- Транквилизациялаушы (анксиолитикалы - үрейге қарсы):феназепам, диазепам, лоразепам, хлордиазепоксид, мепробамат, амизилде.
- Ұқтатқыш.
- Тырырсуға қарсы.
- Бұлшық еттерді босатады.
- Транквилизаторлаушы әсерлері наркотикалық, ұқтатқыш және анальгетикалық әсерлерді күшейтеді.
Әсер ету механизмі:бензодиазепин туындылары бензодиазепин рецепторларын қоздырады, орталық жүйке жүйесіндегі процестерді тежейді.
Қабылданылуы: невроздарда, соматикалық дерттерде (гипертоникалық, ишемиялық жүрек дерті, он екі елі ішек және асқазан ойық жараларында, экзема, нейродермит, вегетососусты дистония).
Кері әсері: эйфория шақырады, дәрілік бейімдеушілік, ұзақ уақыт қабылдар алып тастасақ абстиненетті синдром (ұйқысыздық, бұршылу, құсық, жүрек айну) жүрек дірілдеуі пайда болады.
Транквилизаторлар есте сақтау қабілетін төмендетеді, ұйқышылдық пайда болады, депрессия, бұлшық еттер әлсіз болады.
Қабылдауға болмайды: көлік жүргізгенде, ой жұмысымен айналысатын адамдарға. Бензодиазепин өткір бауыр бүйрек дерттерінде, жүктілікте.
Қабылдауға болмайды: емделіп жатқанда, құрамында спирті бар ішімдікті қабылдауға болмиайды.
Сибазон – Sibazonum (Б) 0,005 күніне 1-3 таб 1-2 мезгіл амп. 0,5% еріт 2 мл в/м 2-4 мл-н, в/в 4-6 мл баяу (10-20 мл. 40% глюкоза ерітіндісін араластырып ерітеміз.
Феназепам – Phenazepamum (Б) 0,005 және 0,001 гр 1 таб күніне 2-3 мезгіл.
Хлордиазепоксид – Chlordiazepoxidum (Б): таб 0,005 күніне 1-2 таб 1-4 мезгіл.
Күндізгі уақытта қабылдауға болатын транвелизаторлар.
Мезапам, Грандаксин, Оксилидин, Мебикар, Триоксазин бір қалыпты белсенді әсері бар. Транквелизаторлар ұйқышылдық шақырмайды тырысуға қарсы және бұлшық еттерді босатады, жұмыс істеу қабілетін төмендетпейді.
Мезапам – Mezapamum (Б)таб 0,01гр 1 таб күніне 2-3 мезгіл.
Грандаксин – Grandaxinum (Б)таб 0,05 1 таб күніне 1-3 мезгіл.
Мебикар – Mebicarum (Б): таб 0,3гр 1 таб күніне 2-3 мезгіл.
3. Седативті әсер ететін дәрілік заттар. (тыныштандыратын)
Қоздырғыштықтық тітіркендіргіш әсерлерді басады, транвелизаторларға қарағанда бірқалыпты, ұйқышылдықты шақырмайды, бұлшық еттерді босатады, жұмыс істеу қабілетін төмендетпейді. Транквелизаторларға қарағанда қорқыныш үрейді алып тастамайды. Дәрілік бейімдеушілік болмайды, ұйқыға әсер етіп бірақ адамның өзінің ұйықтар кезін жақсартады. Оның тереңдігін көбейтеді, тиімділігін жоғарлатады.
а) Бром препараты, Na бромиді, калий бромиді, бром камфора, бромидтер бас миындағы процестерді тежейді, қоздырғыштық және тежегіштік процестердің тепе-теңдігін шақырады, әсіресе ОЖЖ-н қозғанда.
б) Дәрілік өсімдік препараттары: валериана, бессмертник, пустырник, пассифлора, пиона, ново-пассит.
Валериана препараты тыныштандырғыш әсерден басқа спазмолитикалық әсер көрсетіп жүрек тамырлар системасындағы неврозда және асқазан ішек жолдарының спазмасында қолданамыз. өсімдіктің седативті әсерлері жеңіл невроздарда, невростенияда, жоғары тітіркену кезінде вегатоневроздарда (гипертония, жүрек тамыр системасының неврозы, асқазан ішек жолдарының спазмасы және т.б.) ұйқысыздықта өсімдік препараты жақсы ағзада жақсы қабылданады. Амбулатор практикада жиі қолданылады әсіресе ересек адамда.
Кері әсері: бромидті ұзақ қабылдағанда кумуляция шақырады. Бромизм апатия (адамның ештеңеге көңіл күй бөлмейді, жан-жағынжа не болып жатқаны бәрі бір), мидың сақтау қабілеті төмендейді, шырышты қабаттар қабынады (канюктевит, жөтел, іш, өт, бронхит, грипп) теріде бөртпе пайда болады. Осы кезде бромид препаратын бірден алып тастау керек. Натрий хлорид пен бірге суды көп қабылдаймыз. (20 күнге дейін)
Натрий бромиді
Калий бромиді – Kalii Bromidum: 1-з% ерітінділер микстура құрамына кіріп ішке қабылданылады.
Бромкамфора – Bromcamphora: таб 0,15 және 0,25 1-2 таб күніне 1-3 мезгіл.
Настойка валерианы – Tincturae Valerianae : флакон 30 мл 20-30 тамшы
Экстракт валерианы: таб 0,02 гр 1-2 таб күніне 3-4 мезгіл.
Настойка пустырника: флакон 25 мл 30-50 тамшы дейін күніне 3-4 мезгіл.
Қосылып келген препараттар: карболал, Волокордин, валокормид, волосидан, персен, корвалол.
Корвалол – Corvalolum:флакон 15 мл күніне 2-3 мезігіл 15-40 тамшы. Карболол седативті, спазмолиткалық және тамырларды кеңейтетін әсер көрсетеді.
