Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Магистрская диссертация 2.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
08.11.2026
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

Oilaviy biznesni rivojlantirish dasturlari doirasida ajratilgan kreditlar.31

milliard so'mlik

Davr

Ajratilgan kreditlarning umumiy hajmi

Shu jumladan

"Har bir oila tadbirkor" dasturi asosida.

Fermerlar, fermer xo'jaliklari va xususiy tomorqa egalarini qo'llab-quvvatlash jamg'armasi hisobidan.

Hunarmandchilikni rivojlantirish

Mahalliy hokimiyat organlari va Bandlikka ko'maklashish jamg'armasi tasarrufidagi mablag'lar hisobidan.

raqam

miqdor

raqam

miqdor

raqam

miqdor

raqam

miqdor

raqam

miqdor

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

2022-yil

424 538

9,893.3

410 719

9 379.9

12 011

411.0

1670 ta

85.4

138

17.0

Yanvar

2,602

83.9

2466

74.4

40

2.9

74

2.7

22

3.9

Fevral

14 440

351.9

14,241

342.6

100

5.2

87

3.1

12

1.0

Mart

32 108

861.8

29 348

774.3

2670 ta

82.8

84

3.7

6

1.0

Aprel

44 385

1 101.9

39 755

991.7

4,560

105.6

53

2.9

17

1.8

Balki

38 472

918.7

37,303

878.2

1068

35.0

92

4.6

9

0.9

Iyun

44 521

1089.2

43 815

1061.1

511

17.9

180

8.9

15

1.3

Iyul

31 398

707.3

30 981

682.1

302

19.5

113

5.6

2

0.2

Avgust

58 937

1,229.4

58 119

1 181.8

563

33.8

243

12.6

12

1.3

Sentyabr

39,039

863.1

38 404

823.2

424

29.6

207

9.7

4

0,5

Oktyabr

42 049

937.4

41 226

898.9

574

25.9

242

11.8

7

0.8

Noyabr

41 313

919.2

40 616

885.8

548

23.9

136

8.0

13

1.6

Dekabr

35,274

829.5

34 445

785.9

651

28.9

159

11.8

19

2.9

2.4-jadvaldagi ma’lumotlar oilaviy tadbirkorlik dasturlari orqali imtiyozli kredit resurslari ajratilganini ko‘rsatadi. Mazkur yordamning natijasi ajratilgan mablag‘ hajmi bilan birga, undan foydalangan oilalarning faoliyatni yo‘lga qo‘yishi, daromad manbalarini shakllantirishi va kredit majburiyatlarini bajarish ko‘rsatkichlari orqali baholanishi maqsadga muvofiq.

Tadbirkorlik tashabbuslarini qo‘llashda ijtimoiy reyestrda ro‘yxatga olingan fuqarolarga kreditlar bo‘yicha kafillik yoki ta’minot yordami ko‘rsatish mexanizmi qo‘llanilishi mumkin. Bunday yordam moliyalashtirishga kirishni kengaytiradi, biroq arizachining biznes-rejasi, kutilayotgan pul oqimi va kreditni qaytarish imkoniyati ham baholanishi lozim.

Kichik biznesni rivojlantirish davlat iqtisodiy siyosatining dolzarb yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qolmoqda. Sektorning kengayishi ish o‘rinlari va daromadlar sonini ko‘paytirishi mumkin; shu bilan birga, bu natija tadbirkorlarning moliyaviy xizmatlardan foydalanishi, texnologik salohiyati va bozor imkoniyatlariga bog‘liq.

Bank tizimi kichik biznesni investitsiya va aylanma mablag‘ bilan ta’minlashda muhim vositachidir. Kredit mahsulotlarining muddati, ta’minoti va qiymati korxona faoliyat turiga moslashtirilsa, moliyalashtirishning amaliy samarasi oshadi. Shu sababli kreditlash siyosati ishlab chiqilganda kichik korxonalarning risk profili va pul oqimi alohida e’tiborga olinishi kerak.

Kichik biznesning moslashuvchanligi va kapitalga bo‘lgan nisbatan kamroq boshlang‘ich ehtiyoji bozor talabidagi o‘zgarishlarga tez javob berish imkonini yaratishi mumkin. Lekin iqtisodiy beqarorlik, resurslar tanqisligi yoki kredit shartlarining yomonlashuvi bu afzalliklarni cheklaydi. Shuning uchun moliyaviy yordamning uzluksizligi va shartlarining tushunarliligi muhim.

So‘nggi yillarda kichik biznesga kredit va mikromoliyaviy xizmatlar ko‘rsatish hajmi bo‘yicha ijobiy o‘zgarishlar qayd etilgani ushbu yo‘nalishga e’tibor kuchayganidan dalolat beradi. Biroq jami hajmning oshishi xizmatlarning barcha hudud va korxonalarga teng yetib borayotganini avtomatik anglatmaydi; qamrovni hudud, tarmoq va korxona hajmi bo‘yicha ajratib tahlil qilish zarur.32

Yuqori likvidli garov talabining qat’iyligi kichik korxonalarning kredit olish imkoniyatini cheklashi mumkin. Ko‘plab tadbirkorlar barqaror tushumga ega bo‘lsa-da, bank talab qiladigan hajmda ko‘chmas mulk yoki boshqa likvid ta’minotni taqdim eta olmaydi. Bunday holatda kafolat fondlari, pul oqimiga asoslangan kredit baholash va lizing kabi alternativ vositalarni rivojlantirish muhim.

2.5- rasm . Davlat dasturlari bo'yicha kichik biznes sub'ektlariga “Poytaxt Bank” AJ tomonidan berilgan kreditlarning qaytarilishi (milliard so'm)33

Kichik biznesga investitsiya xarajatlari uchun kreditlar berish amaliyotida hal qilinishi kerak bo'lgan yana bir muammo - bu xorijiy kredit liniyalari orqali jalb qilingan investitsiya kreditlarining yuqori narxidir.

2.5-jadval.