Органическая химия. Учебное пособие-1
.pdf
3. КИСЛОРОДСОДЕРЖАЩИЕ ОРГАНИЧЕСКИЕ СОЕДИНЕНИЯ
3.1. Оксисоединения
(спирты, фенолы)
Качественные реакции:
1) на ОН-группу спиртов
R - OH + Na |
|
|
|
|
R - ONa |
|
|
+ H2O |
ROH + NaOH |
|
|
|
|
|
|
||||
- 1/ |
2 |
H |
|
|
|
||||
|
|
||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
спирт |
|
|
|
|
алкоголят |
|
щелочная среда |
||
2) на фенолы:
а) кислая среда водного раствора; б) растворение в щелочи;
в) фиолетовое окрашивание с раствором FeCl3.
Спирты (в том числе и ароматические) со щелочами не реагируют. 3) на многоатомные спирты:
|
CH2 - OH |
|
|
|
|
CH - O |
|
HO - CH |
||
|
|
|
|
|||||||
|
|
+ Cu(OH)2 |
|
|
2 |
Cu |
|
2 |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
CH2 - OH |
|
|
|
CH - O |
O - CH |
|||||
|
|
|
2 |
H |
2 |
|||||
|
|
(голубой |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
осадок) |
|
|
|
|
(ярко-синий раствор) |
|||
Приемы получения функциональных групп
1.Получение группы (–ОН) спиртов:
1)гидратация алкенов:
C |
|
C |
+ H2O, H+ |
C |
C |
|
|
|
|||||
|
|
|
|
H |
|
|
|
|
|
|
OH |
||
|
|
|
41 |
|
|
|
2) |
восстановление оксосоединений: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
R(H) |
|
|
C |
O |
+ H2 |
|
R(H) |
|
CHOH |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
H(R/) |
[Ni] |
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H(R/) |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
альдегид |
|
|
|
первичный (вторичный) |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
(кетон) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
спирт |
|
|
|
|
|
|
||||||||
3) |
метод Гриньяра (спирты – из альдегидов и кетонов): |
||||||||||||||||||||||||||||
|
H(R) |
|
|
|
|
|
|
|
H(R) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H(R) |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ HBr |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
C O + |
R- MgBr |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH |
||||||||
|
|
|
|
|
R |
|
C |
|
|
OMgBr |
|
R |
|
C |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
- MgBr2 |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
H(R) |
|
|
|
|
|
|
|
H(R) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H(R) |
||||||||
альдегид |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
I, II или III |
|||||||||
|
(кетон) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
спирт |
|||||||
4) щелочной гидролиз галогенидов (замена Hal на ОН-группу):
R |
|
Hal |
водн. щелочь |
R |
|
OH + MeHal |
|
|
|||||
|
|
5) восстановление карбоксила
R COOH |
LiAlH |
OH + H2O |
холод4 R CH2 |
6) получение α-гликолей (мягкое окисление алкенов по Вагнеру):
C = C
+ KMnO4 (OH-)
C - C
OH OH
2.Получение фенолов:
1) сплавление со щелочами солей ароматических сульфокислот
C SO3Na + NaOH |
Т. пл. |
C ONa |
HCl(aq.) |
C OH |
соль |
- Na2SO3 |
|
(- NaCl) |
|
|
фенолят натрия |
|
фенол |
|
бензолсульфокислоты |
|
|
||
|
|
|
|
42
2) кумольный способ
|
|
|
|
|
|
CH3 |
O2 |
|
|
CH3 |
H2SO4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ H3C |
|
|
|
C |
|
|
CH3 |
|||||
|
|
|
|
C CH |
C |
|
C |
|
O OH |
|
|
|
|
|
C |
|
OH |
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
O |
||||
|
|
|
|
|
|
CH3 |
|
|
|
CH3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
кумол |
|
гидроперекись кумола |
|
|
|
|
фенол |
|
|
ацетон |
||||||||||||||||||||||
|
3) способ Рашига |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
C Cl |
+ NaOH(тв.) |
Т. пл. |
|
|
C |
|
ONa HCl (aq) |
|
|
|
|
|
C |
|
OH |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
- NaCl |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(избыток) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
фенолят натрия |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
хлорбензол |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
фенол |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Примеры решения заданий
Пример: осуществить превращения; указать условия и типы реакций; назвать органические вещества по [М.н.].
|
|
|
|
|
О |
|
|
|
||
[этиловый спирт] |
|
+ СН3-СН2-С ОН |
|
А |
+ НОН |
Б |
||||
|
H2SO4 (к), to |
(Н+) |
||||||||
|
|
|
|
|
||||||
|
|
+ CH3MgI |
В |
|
+ HI |
Г |
|
|
||
|
|
|
(-CH ) |
|
|
|
|
|
||
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение
1. При взаимодействии карбоновых кислот и спиртов происходит образование сложных эфиров (реакция этерификации)
|
|
О |
H2SO4 |
(к), t |
o |
О |
|
|
СН3-СН2-С |
|
ОН + H-O-C H |
СН3-СН2-С |
ОС |
Н |
|||
|
|
|
||||||
(-H O) |
||||||||
|
||||||||
|
|
2 5 |
|
2 |
5 |
|||
|
|
|
2 |
|
этиловый эфир пропановой кислоты |
|||
|
|
|
|
|
||||
2. В результате гидролиза сложного эфира в кислой среде образуется карбоновая кислота и спирт
СН3-СН2-С |
О |
|
+ НОН |
СН3-СН2-С |
О |
+ C2H5OH |
ОС Н |
5 |
(Н+) |
ОН |
|||
|
2 |
|
пропановаякислота |
|
||
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
43 |
|
|
3. Образование магнийорганического соединения
+ CH3MgI
C2H5OH (-CH4)
C2H5OMgI
4. При взаимодействии полученного магнийорганического соединения с HI в качестве побочного продукта образуется MgI2, основным продуктом реакции является спирт
+ HI
C2H5OMgI (-MgI2)
C2H5OH
Задания для самостоятельной работы
Определить класс, к которому относится соединение; назвать по
[М.н.] (1–10) и по (Р.н.) (1–5).
176. |
HO |
|
|
|
OH |
|
|
181. |
CH -CH -CH -CH |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
|
2 |
3 |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH2-O-CH=CH2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
177. |
CH - CH - CH - CH |
|
|
182. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH CH3 CH3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
178. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
183. |
CH |
- CH |
|
- CH - CH |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH2- |
CH-CH2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH |
|
|
|
|
|
|
|
OH OH |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
179. |
|
|
|
|
|
OH |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
184. CH - CH - CH - CH |
|
|
- OH |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH2-CH3 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH2 - CH2 - CH2 - OH |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
180. |
HO |
|
|
|
|
CH3 |
|
|
185. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
CH3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
O-CH2-CH2-CH3 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH-CH3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
44 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
По названию построить структурную формулу; привести один изомер, назвать его по [М.н.].
186.[пропилкарбинол];
187.(о-вторбутилфенол);
188.[2-метилпентантриол-1,2,4];
189.(этилизопропилкарбинол);
190.(м-изопропилфенол);
191.[бутандиол-1,3];
192.(метилфенилкарбинол);
193.[3,4,5-триметилфенол];
194.[3,3-диметилбутанол-1];
195.(дипропилкарбинол).
Осуществить превращения; указать условия и типы реакций; назвать органические вещества по [М.н.].
196.
[2-бром-2-метилбутан] |
+ NaOH (водн.) |
А |
|
|
+ Na (мет.) |
|
Б |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ СН Cl, to |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
В |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ CH3COOH |
|
Г |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H |
SO (к), to |
|
|
|
||||||||||
197. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
CH3 - CH2 |
- C O |
+ CH3MgCl |
А |
+ HCl |
|
|
Б |
+ PCl5 |
|
В |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
H |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ CH3COOH |
Г |
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H2SO4 (к), to |
|
|
|||||||
198. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
SO3Na + NaOH (тв.) |
А |
+ СО + Н О |
|
|
|
Б |
+ HNO |
(H SO ) |
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 2 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
2 4 |
|
В |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
t |
пл. |
|
|
|
|
(- NaHCO ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ NaOH (водн.) |
|
Г |
|||
199. |
|
|
|
|
|
|
|
+ Na (мет.) |
|
|
|
+C2H5Br |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
[бутен-2] |
|
+ НОН |
|
|
А |
|
Б |
|
В |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
(Н+) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CuO |
Г |
+C2H5MgBr |
|
|
|
Д |
+ HBr |
|
E |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
45
200.
H N |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH |
+ NaOH |
|
А |
|
+С2Н5Cl |
|
|
Б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(водн.) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
O |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ CH |
-C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
Cl |
|
|
|
|
|
В |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ 3 H ; 170o |
|
|
|
|
|
Г |
|
[O] |
|
|
|
|
Д |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(Ni) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
201. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
СuO, to |
А |
|
[H] |
|
|
|
|
|
|
Б |
|
+ PCl |
В |
+ CH ONa |
|
Г |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
[бутанол-2] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H2SO4 (к) |
|
|
|
|
Д |
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
o |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t = 140 |
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
202. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ Cl2 |
|
А |
|
+ Cl |
Б |
|
+ NaOH (водн.) |
В |
|
[H] |
|
|
|
|
|
Г |
|
H SO (к) |
Д |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
[пропан] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
katal |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
o |
C |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t = 170 |
|
|||
203. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
[1,2,3-трихлорпропан] |
+ КOH (водн.) |
|
|
|
|
А |
+ HNO3 |
|
|
|
|
Б |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
В |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ Cu(OH)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ C3H7COOH |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Г |
|
|
|
|||||||||||||||||
204. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
O |
|
CH3 |
|
|
|
|
|
+ НОН |
|
|
|
|
|
|
А |
|
|
|
|
[O] |
|
|
|
|
|
[H] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
CH3 - C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(Н+) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Б katal |
|
|
|
|
В |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
O-CH-CH3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
(- CH3COOH) |
|
|
|
+ Na (мет.) |
|
|
Г |
+ НОН |
|
Д |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
205. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ NaOH (тв.) |
|
|
|
|
+ СН3-С |
O |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
[хлорбензол] |
|
|
|
|
А |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Сl |
|
|
|
Б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
t |
, давл. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
пл. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ C6H5-Br |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
В |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ НОН |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Г |
|
+ 3НNО3 |
|
|
|
|
Д |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(Н ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(H SO |
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
46
Предложить вариант превращения; указать условия и типы реакций; назвать органические вещества.
206.


OH 
O-C2H5 [H2, Cl2, CH4, Na] 207.
OH |
CH3 |
CH3 |
|
CH3-C O |
|
|
|
|
|
|
O |
208.
H2C=CH2 


OH [NaOH(тв.); NaOH(спирт.); NaHCO3; акт.уголь; Cl2]
209.
OH
O2N
NO2
NO2
210.
CH4 → (CH3)3C-OH [Cl2; Na; Mg (абс.эф.); NaOH(водн.)] 211.
CH3-CH2-CH3
CH2-CH-CH2
|
OH OH OH |
212. |
|
OH |
|
CH3 |
O |
CH3 CH3
47
213.
CaC2 
CH2-OH
CH2-OH [H2/Н2О/Hg2+; H2SO4; KMnO4|OH-]
214.
O
O
215.
CH3 CH3-CH2-OH
CH3-C-OH
CH3 [HBr; CuO; CH3MgBr]
3.2. Оксосоединения
(альдегиды, кетоны)
Обнаружение карбонильного кислорода (в альдегидах и в кето-
нах):
(а) осадки с Н2N–Х (оксимы с H2N–OH, гидразоны с Н2N–NН2 и фенилгидразоны с Н2N– NH–C6H5);
(б) осадки с NаНSO3 (бисульфитные производные).
Качественная реакция на альдегидную группу
(в отличие от кетогруппы): (а) реакция «серебряного зеркала»:
|
|
3 |
2 |
R CHO Ag NH |
|
o |
|
|
OH t Ag +R COOH ; |
||
альдегид |
|
|
кислота |
(б) реакция «медного зеркала»:
R-CHO + Cu(OH)2 |
to |
CuOH |
2to |
|
Cu2O + R-COOH |
|
|
||||
альдегид (голубой) |
|
(жёлтый) |
(красный) кислота |
||
|
|
48 |
|
|
|
Альдольно-кротоновая конденсация альдегидов и кетонов
|
|
|
|
|
|
|
О |
|
|
|
|
|
О |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
OH |
H |
|
|
|
|
|
О |
|
|
|
o |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
||||||||||||||||||||
|
CH3-CH2 С |
|
+ CH3-CH2 |
|
С |
|
холод |
|
|
CH -CH |
|
|
|
|
|
|
|
С |
|
|
|
C |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
СH |
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
Н |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Н |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
2 |
|
|
|
CH2 |
Н |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
альдоль |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
пропаналь |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH3 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
О |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH3CH2 СH C |
|
|
|
|
|
С |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
H2O |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH2 |
|
|
|
|
Н |
2-этилпентен-2-аль |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
CH3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
Получение оксогрупп |
|
|
|
|
|
O |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
C H |
|
|
|
и |
|
C=O |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
1) окисление спиртов |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H |
|
|
|
|
+ CuO |
|
|
(to) |
|
R - C = O |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
R - C - O - |
|
H |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(- H2O); (- Cu) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H(R/) |
|
|
|
|
|
|
|
|
H(R/) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
спирт |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
альдегид |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
первичный |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(кетон) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(вторичный) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
2) щелочной гидролиз гем-дигалогенидов |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
Br Br |
|
+ NaOH (водн.) |
|
|
|
|
|
|
OH OH |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
O |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
(R)H - C - H(R) |
|
|
|
|
(- NaBr) |
|
|
|
|
(R)H - C - H(R) |
|
|
(- H2O) |
(R)H - C - H(R) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
гем-дигалогенид |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
гем-диол |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
альдегид |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(неустойч.) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(кетон) |
||||||||||||||||
3) гидратация ацетиленовых УВ по Кучерову |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
C |
|
C |
+ HOH |
|
|
|
|
|
|
HO |
|
|
|
|
|
(изомери- |
|
|
|
|
O |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
H2C = C |
|
|
|
|
|
зация) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H3C - C |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
H |
H(R) |
[Hg ] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H(R) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
H(R) |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ацетилен |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
неустойчивый |
|
|
|
|
|
ацетальдегид |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
(алкилацетилен) |
|
|
|
|
|
енол |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(кетон) |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
49 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4)ацилирование аренов по Фриделю-Крафтсу (см. Арены);
5)плавление солей без щелочи:
(а)
|
O |
O |
|
O |
||||
CH3 C |
+ NaO |
|
C |
|
CH3 |
Т.пл. |
|
H3C C CH3 |
|
|
- Na CO |
|
|||||
|
ONa |
2 |
3 |
|||||
соль одноосновной кислоты |
|
|
|
|
кетон |
|||
(б) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
O |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
H C-CH - |
|
|
|
|
|
|
|
H2C-CH2 |
|
|||||
C-O |
|
|
to |
|
||||||||||
2 |
|
2 |
|
|
|
Ca |
пл. |
|
|
|
C=O |
|||
H C-CH |
-C |
-O |
- СaCO3 |
H2C-CH2 |
||||||||||
|
|
|
||||||||||||
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
O |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
соль гександиовой кислоты |
циклопентанон |
|||||||||||||
6) восстановление хлорангидридов: |
|
|
|
|||||||||||
|
R |
|
C Cl |
|
|
H2, Pd |
R C H |
|
||||||
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
- HCl |
|
|
|
|
||
|
|
|
O |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
O |
|
||||||||
Примеры решения заданий
Пример: Осуществить превращение; указать условия и типы реакций; назвать органические вещества.
(диэтилацетилен) |
+ НОН |
А |
+ HCN |
|
Б |
|
2+ |
|
|||||
|
(Hg ) |
|
||||
|
|
|
|
+ NaHSO3 |
В |
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение
При взаимодействии молекул воды и алкина происходит вицинальное присоединение и дальнейшая изомеризация
|
|
|
+ НОН |
|
|
OH |
|
О |
|||
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|||||||
СН3-СН2-С |
|
С-СН2-СН3 |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
СН3-СН2-С = СН-СН2-СН3 |
|
СН3-СН2-С-СН2-СН2-СН3 |
|||||
|
2+ |
) |
|
||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
|
(Hg |
енол |
|
[гексанон-3] |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||
50
