51. Туризмдегі сақтандырудың ерекшеліктері

Сақтандыру дегеніміз –жеке тұлға немесе заңды тұлғаны білгілі бір зиян шегулерін көптеген тұлғалар арасында (сақтандыру жиынтығы) болу тәсілі арқылы зиянның орнын толтыру болып табылады. Зиянның орнын толтыру сақтандыру ұйымдарының (сақтандырушының) шелігіндегі сақтандыру қорының көзінен жүргізіледі. Туризмдегі сақтандыру -әлеуметтік сақтандыру түріне жатады. Әлеуметтік сақтандыруға 4 сала кіреді: - Медицина сақтандыру (міндетті және еріктік). - Зейнетақылы сақтандыру . - Белгісіз, аяғасынан болатынан сақтандыру - Жұмыссыздық сақтандыру. Туризм саласына қатысты сақтандыру дегеніміз –белгілі бір жағдайлар (сақтандыру тәуекелдері немесе жағдайлар) орын алған кезде сақтандырудың орнын толтыратын төлемдер арқыыл сақтандыру жарнамаларынан құрылатын ақша қорлары (сақтандыру қорлары) есебінен заңды немесе жеке тұлғалардың мүліктік мүдделерін қорғау бойынша экономикалық қатынастардың жүйесін айтамыз. Туризмдегі сақтандыру өзінің алдына турстік іс-әрекеттің тәжірибесінде мүмкін болатын, бірақ міндетті емес алдын ала қарастырылған жағдайлардың жағымсыз әсерлерінен болатын зияндардың орнын толтыруды мақсат етіп қояды. Туризмдегі сақтандыру белгілі бір құқықтық нормативтік құжаттармен реттелінеді. Туризм сферасындағы сақтандыру түрлері туристі және оның мүлкін сақтандыру, соның ішінде өмірін және денсаулығын сақтандыру туристік фирмалардың тәуекелдерін сақтандыру және т.б. түрлерге бөлінеді. Сақтандырудың айрықша түрлері ретінде көлік құралдарының кешігуі, демалыста сақтандырылатын тұлғалардың жүрген жеріндегі ауа-райының нашарлауы және жолдамадан немесе ваучерде көрсетілген туристік қызметтерді пайдалану немесе толығымен пайдаланбау кезінде болатын жағдайларды сақтандырулар жатады.

52. Туризмдегі сақтандыру жарнамасының ерекшеліктері

Туризмдегі жарнаманың басты ерекшелігі сақтандыру компанияның жекелеген клиенттерімен емес, жалпы туристік кәсіпорынмен келісімшарт жасасу жөнінде қызмет атқарумен байланысты. Туризмдегі сақтандыру қызметтері әсіресе Қазақстан нарығы бойынша сақтандыру компаниямен қолға алныа бермейді, өйткені Ресей нарығының өзінде статистика юойынша туристік бизнеспен 10-15 ғана сақтандыру компаниялары жұмыс істейді. Соның өзінде ол компаниялар ірі «Әмбебап компаниялары» болп табылады және де туризмдегі саяхатаушыларды сақтандыруды өздерінің іс-әрекетінің бір бағыты ретінде қарастыратындар. Туризмдегі сақтандыру жарнамасына келесідей талаптар қойылады: - Шынайлық –жарнама іскерлік сипатта болуы керек, объективті шыңдыққа сәйкес болуы қажет, оның формасы мен мазмұны бір тұтас болуы керек және дешынайы өмірге сәйкес келетін ақпараттармен қамсыздандырылуы қажет. - Нақтылығы –жарнама мәтініне қарапайымдылығымен және айқындылығымен, келтірілетін дәйектермен, сандық мәліметтердің туралығымен және де мәтіннің көркемді логикалық аяқталулығымен көрінеді. - арестілігі –яғни жарнама құралдарының халықтың қандай бөліктеріне, жасына, әлеуметтік және кәсіби топтарына қатысты екеніне көрсетеді. - Жоспарлылығы –яғни жарнама кез-келген сақтандыру қоғамында немесе туристік фирмадағы маркетингтің құрамдас бөлігі болып табылады.Туристік сақтандыру қызметінің жарнамсы мыналарды зерттейді: - Саяхаттаушы потенциалды туристік фирмалардың сақтандырушылардың қажеттіліктері; - Туристік сақтандыру қызметтері нарығындағы қалыптасқан жағдайлары; - Туристік қажеттіліктерді көрсететін әрбір өмірдегі экономикалық және әлеуметтік жағдайлардың тенденциясы (өмірлердегі жар басына шаққандағы табыс; халықтың жыныстық, жастық құрамы); - Сақтандыру компаниялардың белгілі бір өмірлігінде, саяхаттаушыларды сақтандыру бойынша табысты жұмыс істеу бөліктері (сақтандыру қоғамдағы елшілес, фирмаларды ашу немесе өкілеттілік фирмаларды ашу).