Шығыстанулық деректанудағы "европалық әсердің" рөлін талдаңыз

Шығыстанулық деректануға Еаропаның тигізген әсері зор.

Деректанудың практикасында және теориясын құрастыруда маңызды орынды Тьерри, Гизо, Миньене еңбектерінен негіз алған «Ұлы тарихшылар» француз мектебі алады. Өзге де ғалымдар ортағасырдағы оқиғаларды сипаттайтын деректерді осы француз деректерінен алды. Саны көп құжаттарды тексеру деректанулық критикасының негізгі принциптерін, нақты зерттеу әдістері құру Гизо кітаптарынан кездесті. Ол деректану әдістерінің анықтап, кейінгі ғылымдардың зерттеу жұмыстарына өз әсерін тигізді. Деректану ғылымының негізін салушылар еуропалықтар болып табылады. ХІХ ғасырдың ортасында европалық тарих ғылымының сонымен қатар деректану дамуының жаңа кезеңі басталды. Тарих бағытының жаңа үрдесінің бастаушысы Берлин университетінің профессоры Леопольд фон Факе болды. Ол тарихты деректанулық жазба құжаттар арқылы, зерттеудің жаңа әдісін ұйымдастырды. Ол мемлекеттік, басқа мемлкекеттердегі университеттегі құжаттар пайдалана отырып, неміс тарих мектебіне жаңа зерттеу бағытын құрастырды. Деректану ғылымының практикасы мен теориясына дамуына басқа да ғалымдар өз үлестерін қосты. Деректану европалықтардың құрған ғылымы болғандықтан ол шығыстану секілді басқа ғылымдарда өз орны бар ғылым саласы.

Шығыстанудың дамуына Рессейдің тигізген әсерін талдаңыз.Шығыстану пәнінің оқытылуын Мәскеу университетінің профессоры А. В. Болдырев бастаған. Ол араб тілі мен иран тіліннен оқытатын, 1833 жылдан бастап Мәскеу университетінің ректоры болды.ХІХ ғасырда ірі мәскеулік шығыстану орталығы- Қазан университеті болды. 1807 жылы университетте шығыс тілдер кафедрасы ашылды,оны Х. Д. Френ басқарды.Кейін оның орнына Ф. И. Эрдман келді.Университетте алғашында татар,түрік жіне парсы тілдерінің мамандарын дайындаған, ал 1837 жылы ең алғашқы қытайтану кафедрасы ашылды.Кафедра меңгерушісі Даниил Сивиллов және О. П. Войцехов. 1842 жылы Қазан университетінде санскрит кафедрасы ашылды. Ең алғаш моңғол тілін оқытыла бастады.ХІХ ғасырда Қазан университеті Еуропа масштабында ірі шығыстану орталығы болды. Алайда ХІХ ғасырдың ортасында Қазан университеті Санкт- Петербург қаласына ауысты. Ұлттық шығыстану орталығы ретінде- Петроград – Ленинград және Азия мұражайы болды. Азия мұражайы уақытында 1921 жылы Шығыстану коллегиясы құрылды.. Шығыстанудың дамуына Ресейдің тигізген ықпалы зор болды.

Шет елдік маңызды кезеңдік шығарылымдардың пайда болуының себептерін көрсетіңіз.

Шығыс елдерінің отарлау процесі аяқталғаннан кейін осы қоғамды зерттеуде еуропа ғалымдарында үлкен қызығушылық пайда болды. Зерттеудің еуропалық тәсілдерімен концепциясы негізінде осы заманғы шығыстанудың негізі қаланды. Зерттеушілердің көбісі шығыстан емес, өзге әлемнен болды. Зерттеу көріністері басты назар қоғамның әлеуметтік өмірі. ХІХ-ХХ ғасырдағы шығыстанудың сипаты еуропалық мемлекет мүдделеріне жұмыс істеу еді. Зерттеудің негізгі көрінісі ретінде деректермен-ақпараттармен жұмыс істеу, аудармамен айналысу болды.Шығыс елдерінің орасан зор сақталып келген деректері еуропалықтардың қолдарына түсед де, археология және деректану қол жеткізген материалдар еуропаға тасымалданады. Зерттеу нәтижелерінің оң көзі ретінде батыста шығыстың даму эволюциясына оң пікірлер қалыптасты.Ресей ғылым академиясында шығыстану зерттеу орталығы ашылады. Қытай, қиыр шығыс, орт. Азия бағыттарын аймақты ұстаған олар, зерттеу барысында қытай туралы көптеген құнды деректер жинайды. Алғашқы Үндістанға саяхатшы Афанасий Никитиннің қолжазбалары, Орта Азия мен Қазақстанды отарлау барысында алыстан зерттеу стратегиясын қолданды. Осыдан келе, шығыстанудың отаршылдық саясатпен жүргенін орыс тарихынан білуге болады.