Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Derektanu_zht.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
128 Кб
Скачать

Корей жартыаралыны елдерінің деректануын талдағыз

Корей тарихы үш мемлекет — Когурё, Пэкче және Силла дәуірінен басталады. IV ғ. Когурё мемлекетінің бірінші жазбалары жатады (жүз кітаптан тұратын “Ежелгі кез жөнінде жазбалар” және Пэкче жазбалары (“Деректі жазбалар”.Силлада 545 ж. мемлекет тарихының құрылуы жұмыстары басталды. Соңғы тарихи деректер бойынша Когуре мемлекетінде Югин егізінде VIIғ. “Жаңажинақ” атты қысқартылған тарих құралған, ал Пэкчеде бірнеше тарихи шығармалар болды, соның қатарында “Пэкченің негізгі тарихы (жылнама)” және “Пэкченің жаңа жинағы — Пэкче синчхан және тағы басқалары. Осы тарихишығармаларбіздіңуақытқадейінғанаемес, тіпті Ким Бусиктің “Тарихижазбаларды” құрастырғанғадейін де сақталғанжоқ. Біздіңуақытқадейінсақталмаған, бірақ Ким Бусиктің “Тарихижазбаларында” кеңіненқолданылғаннегізгісиллалықдеректер “Үш хан ежелгіжазбалары [әңгімелер]” (СамханКоги), “Шығысшекарасыныңежелгіжазбалары [әңгімелер]”, “Силланыңежелгітарихы”, соныменқатарСилламемлекетініңавторлары Ким Дэмунныңшығармалары (“Жоғарғыуағызшылардыңбиографиясы”, “Хварандардыңтарихы”, “Түрлікеримдік (силландық) биографиялар” жәнет.б.) жәнеЧхоэЧхивонныңшығармалары (“Шығармаларжинағы” және “Хандархронологиясы”) болыптабылады.

ҚазіргіуақыттафеодалдыққадейінгіжәнефеодалдықКорейтарихыбойыншажазбадеректерорыстілінеөте аз аударылған. Жүзжылданастамуақытбұрын Н. Я. Бичурин өзінің “ЕжелгікезеңдеОрталықАзиядаөмірсүргенхалықтаржайлымәліметтержинағы” аттыкітабындақытайдинастияларыныңшығармаларынқолданып, алғашқығасырларданб.з. ІХ ғасырынадейін Корейтүбегіндеөмірсүргенхалықтардыңтарихыбойыншамағлұматтыжазған. Осыныңнәтижесінде Бичурин РесейдеКорейхалқыныңтарихынзерттеудіңнегізінқалады. ХІХғасырдың 80 жылдарында П. А. Дмитревский, “Аудармашыжазбалары... ОтаноКигоро” аттыжапондерегініңаудармасыншығарғанда, еңбіріншіболыпРесейдеXVIIIғасырдағы “Ұлыжинақ”  аттыКорейзаңескерткішіненмәліметтерді де жазған. ҚазіргіуақытқадейінДмитревский мен БичуринніңеңбектеріортағасырлықКореяныңтүпнұсқалықдеректерініңорыстілдегіжалғызаудармаларыболыптабылады, ал корейтарихнамасыныңкөптегеніріескерткіштеріорысжәнебасқа да европалықтілдердеаудармасыоқырманүшінәлі де жоқ.

Қырғызстан мен Түркіменстандағы заманауй үдерістердің дамуын көрсетіңіз.Қырғыздар 1998 ж. желтоқсанда Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) кірді. Ел пайдалы қазбаларға қоса су ресурстарына да бай. Экономикасы нарықтық қатынастарға көшірілген. Негізгі қатынас — автомобиль жолдары (37,7 мың км). Ыстықкөлде кеме жүзеді. Ел аумағы арқылы Бұқара — Ташкент —Бішкек — Алматы газ құбыры өтеді. Тұтынуға қажетті өнеркәсіп тауарларының (мұнай, газ өнімдері, машиналар мен электр тауарлары, дәрі-дәрмек, құрылыс материалдары, азық-түлік) 70 — 100%-ы шетелден (негізінен Ресейден) әкелінеді. Экспортқа алтын, сынап, ағаш және а. ш. өнімдерін шығарады. Тәуелсіздік алғаннан кейін Қырғыздар шетелдермен тығыз байланыс орнатып, көптеген халықаралық ұйымдарға мүше болды. Соның ішінде Қазақстанмен тығыз саяси-экономикалық, әскери, мәдени байланыс орнаған. 1993 ж. 8 шілдеде екі ел арасында достық, өзара көмек және экономикалық байланыс орнату жөнінде келісім жасалды. Екі жақты келісімдер бойынша екі ел арасында 50-ден астам құжатқа қол қойылған.

Түркменстан.Экономиканың барлық саласында мемлекет үстемдік етіп отыр.

Мемлекеттік бюджет кірісінің қомақты бөлігін мұнай мен газды сыртқа шығарудан басқа мақта иіру кәсіпорындарының тізбесінен түсетін салық та құрайды.Мұнда Менделеев кестесіндегі элементтердің бәрі де бар. Жерінің 80 % мұнай мен газ бар. Осы уақытқа дейін олардан 144 кен орны табылған. Бірақ соның әзірге 40-қа жуығы ғана игерілуде. Газдың болжамды қоры 21-23 трлн м³, ал мұнайдікі 12 млрд тоннаға жуық делінеді.

Жоғары технологияға негізделген ондай кәсіпорындар саны қазір 63-ке жеткен. Жыл сайын бұл елде 158 млн м² мақта-мата бұйымдары мен 82 мың тонна жіп иіріледі. Осы өнімдерін Түркіменстан әлемнің жоғары дамыған 30-дан артық еліне шығарып тұрады.

Жалпы, бұл ел әлемнің 80-нен артық елмен белсенді сауда-экономикалық байланыстар жасайды.Қазақстан мен Түркіменстан арасындағы құрлықтағы шекараның ұзындығы 426 км. Ол 2001 ж. шілденің 5-інде ратификацияланған екіжақты келісім-шартпен толығымен шегенделген.2006 ж. екі елдің арасындағы тауар айналымы $153,3 млн көлеміне жетті. Бұл 2005 ж. салыстырғанда 2,2 есе артық. Соның ішінде экспорт $20,7 млн, ал импорт $132,6 млн құрады.Түркіменстан жағы Қазақстаннан негізінен өсімдік өнімдерін, темекі, ұн және химия өнеркәсібі өнімдерін импорттайды, ал Қазақстан минералды және химиялық өнімдер алады.

ҚХР негізгі дереккөздерді талдаңыз. XX ғасырда Еуропа ойшылдары қытай халқы мен қытай даналарының рухани және интеллектуалдық жетістіктеріне немқұрайлы, менсінбеушілік тұрғысынан қарап келді. Басқаны былай қойғанда, атақты Гегельдің өзі де қытай философтарының еңбектерін жете бағаламаған. Ол Конфуций жайында былай деп мәлімдеді: «Оның ілімі философиялық тұжырымдардан жұрдай, ал оның шығармаларына баға беретін болсам, автордың беделін сақтау үшін оларды шет тілдеріне аудармай-ақ қойған жөн болар еді». Бүл мәселе төңірегінде көптеген ғылыми зерттеулер жүргізген Батыс Еуропалық ғалым М. Каррьер былай деп жазады: «Әрине, қытайлықтардың еуропалықтардан бұрын талай жаңалықтар ашқандығына ешкім шүбә келтірмейді, бірақ олар тек өз пайдаларын ғана көздеді, сондықтан да бұл жетістіктер нағыз ғылым дәрежесіне көтеріле алмақ емес». Көне заманда жазылған «Слово о живописи из Сада с горчичное зерно» деп аталатын трактатта осы жанрға тікелей қатысты көркемдік шығармаларды бейнелеу және орындау әдістерінің үлгілері тамаша көрсетілген, бірақ олар, негізінен, даосизм философиясына тән космологиялық принциптерді де өз бойына сіңіре білген. Бұл стильдегі өнер туындаларында бізді қоршаған дүние гүлдер мен ағаштар арқылы бейнеленеді. Гүлдер Күнді бейнелеп, ол «ян» принципі бойынша құрылса, ал ағаштың өзі, оның бұтақтары мен жапырақтары Жерді, оның құпия күші «иньді» бейнеледі. Қытайлықтар өсімдіктер дүниесінің мән-мағынасын түсіне білуге үлкен мән берген. Осы орайда өмірге мынадай қағида келген: «Гүлге зат деп қарау тағылық, ал жүрегінде гүлдер әлеміне жылылығы жоқ адам — хайуан».  

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]