Қазақстан аймақтарының негізгі сипаттамалары

Аймақ	Аймағы, мың шаршы км.	Халық саны, мың адам	Халықтың тығыздығы, адам / шаршы км.	Халықтың жалпы санындағы үлесі	Аудан- дар	Барлық қалалар	Республикаға бағынысты қалар
Қазақстан Республикасы	2724,9	14951,2	5,7	100	160	86	41
Ақмола	146,2	148,9	5,1	5,0	17	10	2
Ақтөбе	300,6	671,8	2,2	4,5	12	8	1
Алматы	224,0	1571,2	7	10,5	16	10	3
Атырау	118,6	457,2	3,8	3,0	7	2	1
Шығыс Қазақстан	283,2	1455,4	5,2	9,9	15	10	6
Жамбыл	144,3	985,6	6,8	6,6	10	4	1
Батыс Қазақстан	151,3	603,8	4	4,0	12	2	1
Қарағанды	428,0	1330,9	3,1	9,0	9	11	9
Қостанай	196,0	913,4	4,7	6,2	16	5	4
Қызылорда	226,0	607,5	2,7	4,1	7	3	1
Маңғыстау	165,6	349,7	2	2,3	4	3	2
Павлодар	124,8	745,3	6	5,0	10	3	3
Солтүстік Қазақстан	98,0	674,5	7	4,6	13	5	4
Оңтүстік Қазақсиан	117,3	2150,3	18	14,2	12	8	4
Астана қаласы	0,3	510,5	0	7,7	0	1	1
Алматы қаласы	0,7	1175,2	0	3,4	0	1	1

2003 Жылғы Жалпы аймақтық өнімнің салалық құрылымы, пайызбен

Облыстар	Барлығы	Ауыл шаруашылығы	Өнеркәсіп	Құрылыс	Сауда	Көлік және байланыс	Басқалары
1	2	3	4	5	6	7	8
Қазақстан Республикасы	100	8,2	32,9	6,9	13,6	13,5	24,9
Ақмола	100	31,3	22,5	2,8	8,0	15,5	19,9
Ақтөбе	100	6,7	1,9	8,2	14,6	12,6	16,0
Алматы	100	24,6	30,8	6,7	9,2	16,2	12,5
Атырау	100	1,7	44,8	14,2	2,4	11,4	25,5
Шығыс Қазақстан	100	10,6	40,5	3,2	15,7	11,8	18,2
Жамбыл	100	20,8	24,4	8,9	8,4	16,1	21,4
Батыс Қазақстан	100	6,5	21,3	16,3	10,5	12,7	32,7
Қарағанды	100	4,3	53,1	3,6	13,6	12,4	12,8
Қостанай	100	22,5	29,9	3,0	15,6	17,3	11,7
Қызылорда	100	5,6	48,1	12,7	5,1	10,3	18,2
Маңғыстау	100	0,3	64,5	7,1	3,3	5,5	19,3
Павлодар	100	6,2	47,4	2,3	7,7	25,3	11,1
Солтүстік Қазақстан	100	36,2	15,7	1,9	16,6	12,3	17,3
Оңтүстік Қазақстан	100	17,1	33,7	20,8	11,2	12,6	22,6
Астана қаласы	100	0,2	7,6	16,7	19,3	11,9	24,3
Алматы қаласы	100	0,04	12,5	2,8	27,1	14,4	43,2

Соңғы жылдары негізгі капиталға инвестициялардың өсуі байқалуда. 2003 жылы инвестицияның ең жоғарғы өсімі Жамбыл (4 есе), Павлодар (1,7есе), Алматы (1,6 есе), Қызылорда (1,5есе), Қостанай (1,4есе), Атырау мен (1,3есе) облыстарында және Ақтөбе облысы мен Астана қаласында (1,2 еседен) байқалады. Өсім сонымен қатар Маңғыстау (101,9%), Қарағанды (102,1%), Шығыс Қазақстан (112,5%) және Солтүстік Қазақстан (112,6%) облыстарында байқалады.

Негізгі капиталға инвестициялаудың республикалық көлемінде Атырау (25,7%), Батыс Қазақстан (10,9%), Ақтөбе (8,2%) облыстарының және Астана мен Алматы қалаларының (10,2%) үлестері жоғары.

Шетелдік инвестициялардың жалпы республикалық көлемінде ең көп үлес Атырау (41%) және Батыс Қазақстан (40%) облыстарында игерілді.

Бір мезгілде үй құрылыстарындағы инвестициялардың көлемі де өсе түсуде. 2003 жылдың қаңтар-сәуіріндегі салынған үйлердің көлемі 2002 жылдың сол кезімен салыстырғанда республиканың көптеген аймақтарында ұлғайды.

Осы ретте айтарлықтай өсім Солтүстік Қазақстан (4,5есе), Жамбыл (3,8есе), Қызылорда (1,6есе), Оңтүстік Қазақстан (1,5 есе), Павлодар, Атырау, Шығыс Қазақстан (1,3еседен) облыстарында байқалады.

Инвестициялық процестердің жандану үрдістерінің орын алуына іскерлік белсенділіктің өсуі, еледгі қолайлы инвестициялық орта, ішкі және сыртқы рыноктардағы коньюнктураның жақсаруы, сонымен қатар еліміздің қаржы институттарының нығаюы септігін тигізді.

Жұмсысыздық деңгейінің төмендеуі соңғы жылдары республиканың көптеген аймақтарында жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі байқалады. Мәселен, Атырау облысындағы жұмыссыздық деңгейі 2003 жылдың қорытындысы бойынша 9,4% дейін төмендеді (бұл көрсеткіш 2000 жылы 15,5% құраған еді). Қызылорда облыссындағы аталмыш көрсеткіш осыған сәйкес 10,8% (2000 жылы -14,5%), Жамбыл облысында- 10,7% (2000 жылы 14,4%) құрады.

2003 жылы жұмыссыздықтың ең төменгі деңгейі Шығыс Қазақстан (7,6%) және Қарағанды (7,6%)облыстарында байқалды.

Оқуға тартылған жұмыссыздардың ең көп саны Қарағанды (4,8 мың алдам), Алматы (4000 адам), Шығыс Қазақстан (2,5 мың адам) облыстарында және Алматы қаласында (2,5 мың адам), ал ең азы Жамбыл, Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстарында байқалады.

Осы ретте соңғы жылдардағы жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі ел айақтарындағы экономикалық белсенді тұрғындардың көбею есебінен қамтамассыз етілген.

Алайда жұмыссыздар санының төмендеуінің оңдыдинамикасына қол жеткізілмеген бірқатар облыстар қалып отыр. Шығыс Қазақстан облысында 2003 жылы жұмыссыздвр саны 56,4 мың адамды , Маңғыстауда 15,9 мың адам, Солтүстік Қазақстанда 33,9 мың адам, Астана қаласында 22,7 мың адам.

Аталмыш аймақтардағы жұмыссыздар санының ұлғаюы негізінен тұрғындардың миграциялық өсісмінен (оның ішінде, жақын шетелден келген иммигранттар) және аймақтардағы өңдеуші өнеркәсіп өнімдерін өндіру көлемінің қысқаруы себебінен олын алды.

Сауда, көлік, байланыс, білім, денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсететін экономиканың басқа салалары кіретін қызметтердің жиынтық үлесі республика бойынша тұтастай 52%-ды құрайды. Қызмет көрсету салалары Астана және Алматы қалаларында басымдыққа ие.

2003 жылдың алынған құрылымына сәйкес аймақтарды үш топқа бөлуге болады. Жалпы аймақтық өнімнің үштен бір бөлігі (30,8%) ЖАӨ-нің 10%-нан астамын өндіруші аймақтарда біріктіретін бірінші топқа келеді – бұл Алматы қаласы (18,2%) және Атырау (12,6%) облысы. Екінші топқа алты аймақ кіреді, олардың ЖАӨ-дегі үлесі 5%-дан асады. Үшінші топқа 8 аймақ жатады, олардың жалпы аймақтық өнімнің тұтас көлеміендегі үлесі 5%-дан аспайды.