Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

0887578_645D9_denisyuk_v_p_repeta_v_k_gaeva_k_a_kleshnya_n_o_visha_matemat

.pdf
Скачиваний:
31
Добавлен:
19.02.2016
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

Т.3 ІНДИВІДУАЛЬНІ ТЕСТОВІ ЗАВДАННЯ

3.1. Знайдіть невизначені інтеграли, використовуючи виділення повного квадрата у знаменнику підінтегрального виразу.

3.1.1. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

3.1.2. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

4x

2

− 5x +

4

 

 

 

 

 

x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

− 4x + 10

3.1.3. ∫

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

.

 

 

 

 

3.1.4. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

2x

2

− 7x +

3

 

 

 

 

2x

2

+ x − 6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.5. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

3.1.6. ∫

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

9x

2

+ 6x +

2

 

 

 

 

 

4x

2

−

4x +

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.7. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

3.1.8. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

2x

2

− 11x +

2

 

 

2x

2

+ x + 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.9. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

3.1.10. ∫

 

 

 

dx

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3x

2

− 12x +

3

 

 

 

2x

2

+

3x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.11. ∫

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

.

 

 

 

3.1.12. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

.

x

2

− 5x +

6

 

 

 

 

 

 

2x

−

3 − 4x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.13. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

3.1.14. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

3x

2

− 8x −

3

 

 

 

8

− 2x − x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.15. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

.

 

 

 

 

3.1.16. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

5x

− 6 − x

2

 

 

 

 

 

x

2

+

4x +

25

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.17. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

3.1.18. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

.

 

2x

2

− 8x +

30

 

3x

2

− 9x +

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.19. ∫

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

.

 

3.1.20. ∫

 

 

dx

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2x

2

 

 

 

 

 

 

 

x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

− 2x + 5

 

 

 

 

 

−

3x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.21. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

3.1.22. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

x

2

− 6x +

 

 

 

 

 

 

 

2x

2

− 8x +

16

 

 

 

 

 

11

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.23. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

3.1.24. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

.

 

x

2

+ 8x +

 

 

 

 

 

 

x

2

−

8x +

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

21

 

 

 

 

 

3.1.25. ∫

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

3.1.26. ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

5x

2

 

 

 

 

 

2x

2

+ 6x +

 

 

 

 

 

 

− 10x + 25

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

3.1.27. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

.

 

 

 

 

3.1.28. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

x

2

− 6x +

 

 

 

 

 

 

1

− 2x − x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1.29. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

.

 

 

 

3.1.30. ∫

 

 

 

 

dx

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

x

2

+ 3x +

 

 

 

 

 

 

x

2

+

5x +

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

121

3.2. Знайдіть невизначені інтеграли, використовуючи виділення повного квадрата у знаменнику підінтегрального виразу.

3.2.1. ∫

 

 

 

x + 1

 

 

dx .

x

2

+ 3x − 4

 

 

 

 

 

3.2.3. ∫

 

 

2x − 1

 

 

 

 

dx .

3x

2

 

− 2x

 

 

 

 

 

 

 

− 1

3.2.5. ∫

 

x + 5

 

dx .

x

2

 

 

 

+ x − 2

 

 

 

3.2.7. ∫

 

 

 

 

x + 4

 

 

 

 

dx .

2x

2

− 6x

−

8

 

 

 

 

∫4x − 1

3.2.9.4x2 − 4x + 5 dx .

3.2.11. ∫

 

 

x − 4

dx .

x

2

 

 

 

 

− 2x − 3

3.2.13. ∫

 

 

 

5x + 1

dx .

 

x

2

 

 

 

 

− 4x + 6

∫x − 3

3.2.15.x2 − 5x + 4 dx .

2 − x

3.2.17. ∫ x2 + 4x − 5 dx .

∫2x − 1

3.2.19.3 + x − 2x2 dx .

3.2.21. ∫

 

3x + 1

 

 

dx .

x

2

 

 

 

 

− x − 6

 

 

 

 

3.2.23. ∫

 

 

2x + 3

 

 

 

 

dx .

x

2

+ 2x +

7

 

 

 

 

3.2.25. ∫

 

x + 2

 

 

 

dx .

x

2

2

 

 

− x −

 

 

 

3.2.27. ∫

 

 

 

x − 7

 

 

 

 

 

dx .

4x

2

+ 3x

 

 

 

 

 

 

 

− 1

3.2.29. ∫

 

x − 4

 

 

 

dx .

x

2

 

 

 

 

 

− x + 1

 

 

 

 

∫x + 6

2.2.2.3x2 + 2x + 1 dx .

3.2.4. ∫

 

 

 

 

x

 

dx .

x

2

+ 2x + 5

 

 

 

 

 

 

 

3.2.6. ∫

 

 

 

3x − 2

 

 

 

dx .

5x

2

+

 

 

 

 

 

 

3x − 2

3.2.8. ∫

 

 

 

5x

− 2

 

 

 

dx .

2x

2

−

5x +

2

 

 

 

 

3.2.10. ∫

 

 

x + 1

 

 

 

 

dx .

x

2

+

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4x + 10

3.2.12. ∫

 

 

4x + 8

 

 

 

 

dx .

x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 6x + 10

3.2.14. ∫

 

 

 

x

 

dx .

 

x

2

 

 

 

 

 

 

 

+ 2x − 8

3.2.16. ∫

 

 

 

2x − 1

 

dx .

 

x

2

 

 

 

 

 

 

 

− 8x + 7

∫2x − 1

3.2.18.3x2 − 6x − 9 dx .

3.2.20. ∫

 

x − 4

 

dx .

 

3x

2

 

 

 

 

 

 

 

+ x

 

3.2.22. ∫

 

 

 

 

 

x − 3

dx .

 

4x

2

+

4x + 5

 

 

 

 

 

3.2.24. ∫

 

 

 

 

x − 5

 

dx .

 

2x

2

+ x − 3

 

 

 

 

∫3x − 2

3.2.26.dx .

x2 + 8x + 17

3.2.28. ∫

 

 

2x + 1

dx .

x

2

+

2x + 10

 

 

 

 

3.2.30. ∫

 

 

 

x

 

dx .

x

2

 

 

 

 

 

− 8x + 20

122

3.3. Знайдіть невизначені інтеграли, ральної функції на елементарні дроби.

3.3.1. ∫

 

 

 

3x2 + 20x + 9

 

 

 

 

dx .

(x

2

+ 4x + 3)(x +

5)

 

 

 

 

 

 

 

3.3.3. ∫

 

 

 

 

 

43x − 67

 

 

 

 

dx .

(x

2

− x − 12)(x − 1)

 

 

 

 

 

 

 

3.3.5. ∫

 

 

 

 

 

12x

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+ 6x + 5)(x +

3)

 

 

 

 

 

 

 

3.3.7. ∫

 

 

 

 

x2 + 8x − 4

 

 

 

 

dx .

(x

2

+ 5x + 6)(x −

1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.9. ∫

 

 

 

6x2 + 6x − 6

 

 

dx .

(x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ x − 2)(x + 1)

 

 

 

 

3.3.11. ∫

 

 

 

3x2 + 3x − 24

 

 

 

 

dx .

(x

2

− x

− 2)(x −

3)

 

 

 

 

 

 

 

3.3.13. ∫

 

 

 

 

3x2 − 15

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+ 5x

+

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6)(x − 1)

3.3.15. ∫

 

 

 

 

6x

 

 

 

 

dx .

x

3

+ 2x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

− x − 2

 

 

 

 

3.3.17. ∫

 

 

 

2x2 + 41x − 91

 

 

dx .

(x

2

+ 2x

−

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3)(x + 2)

3.3.19. ∫

 

 

 

 

 

 

x2

 

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+ 8x

+

15)(x +

1)

 

 

 

 

3.3.21. ∫

 

 

 

 

6x4

 

 

dx .

(x

2

 

 

 

 

 

 

 

− 1)(x + 2)

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.23. ∫

 

 

 

 

2x2 + 12x − 6

 

 

 

dx .

(x

2

+ 8x

+

15)(x +

1)

 

 

 

 

3.3.25. ∫

 

 

 

 

x − 7

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

− 5x

+

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6)(x + 1)

використовуючи розклад підінтег-

3.3.2. ∫

 

 

 

 

 

 

12

dx .

(x

2

 

 

 

 

 

− 4x + 3)(x − 2)

3.3.4. ∫

 

 

 

2x2 + 8x + 9

dx .

(x

2

+ x − 2)(x + 3)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.6. ∫

 

 

 

 

 

2x − 7

 

 

dx .

(x

2

 

 

 

 

 

 

 

− 5x + 6)(x + 1)

3.3.8. ∫

 

 

 

 

 

5x + 17

 

 

dx .

(x

2

 

 

 

 

 

 

 

+ 4x + 3)(x + 5)

3.3.10. ∫

 

 

 

37x − 85

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+

2x − 3)(x −

3)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.12. ∫

 

 

6x

2 − 4x + 30

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

−

2x − 3)(x −

2)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.14. ∫

 

 

 

x2 − 19x + 6

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+

5x + 6)(x −

1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.16. ∫

 

 

4x2 + 32x + 52

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+

6x + 5)(x +

3)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.18. ∫

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

dx .

 

(x

2

+

2x − 3)(x +

2)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.20. ∫

 

 

 

 

6x2

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+

3x + 2)(x −

1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.22. ∫

 

 

 

2x2 − 26

 

 

 

 

 

 

dx .

(x

2

+

4x + 3)(x +

5)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.24. ∫

 

 

 

 

 

20x2

 

 

 

 

 

 

dx .

 

(x

2

+

2x − 3)(x −

4)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.26. ∫

 

 

 

6x − 21

 

 

dx .

(x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

+ x − 2)(x + 1)

123

2.3.27. ∫

 

 

 

2x4 − 3

 

dx .

3.3.28. ∫

 

 

7x2 − 17x

dx .

(x

2

 

 

 

 

(x

2

−

2x − 3)(x − 2)

 

 

− 5x + 4)(x + 3)

 

 

 

3.3.29. ∫

6x4 − 30x2 + 30

dx .

3.3.30. ∫

 

3x2 − 17x + 2

 

dx .

(x

2

− 1)(x

+ 2)

(x

2

+

5x + 6)(x − 1)

 

 

 

 

 

 

 

3.4. Знайдіть невизначені інтеграли, використовуючи розклад підінтегральної функції на елементарні дроби.

3.4.1. ∫

 

x3 + 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.2. ∫

x3

 

− 2x2 − 2x + 1

dx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

3

 

− x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

3

− x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.3. ∫

 

 

 

 

 

 

3x2 + 1

 

 

dx .

 

3.4.4. ∫

 

 

 

 

x + 2

 

dx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(x

2

 

 

− 1)(x − 1)

 

x

3

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

− x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.5. ∫

 

 

4x4

 

 

+ 8x3 − 3x

− 3

 

dx .

3.4.6. ∫

 

 

 

 

 

x + 2

 

dx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

3

+ 2x

2

+ x

 

x

3

 

+ x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.7. ∫

 

2x2

 

 

− 2x − 1

dx .

 

3.4.8. ∫

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx .

 

 

 

 

 

x

2

 

− x

3

 

 

(x

2

 

− 2x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 1)(x + 1)

3.4.9. ∫

 

2x3 + 1

 

 

dx .

 

 

 

 

 

3.4.10. ∫

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

dx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

3

 

+ x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

(x + 1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.11. ∫

 

2x2 − 5x + 1

dx .

 

3.4.12. ∫

 

 

x2 + x + 2

dx .

 

 

 

 

 

 

x

3

 

− 2x

2

+ x

 

 

 

 

 

x

3

+ x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.13. ∫

 

 

3x 2 + 2

 

dx .

 

 

 

3.4.14. ∫

 

4x4 + 8x3 − 1

dx .

 

x(x + 1)

2

 

 

 

(x

2

+ x)(x +

1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4. 15. ∫

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x + 2

 

 

 

dx .

 

3.4.16. ∫

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

dx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

3

 

 

− 2x

2

+ x

 

 

x

3

 

− x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.17. ∫

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x3 − 3

 

 

 

dx .

 

3.4.18. ∫

 

 

6x − 2x2 − 1

 

dx .

(x

2

 

 

− 1)(x − 1)

 

 

x

3

 

− 2x

2

+ x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.19. ∫

 

 

x3 − 4x 2 − 1

dx .

 

3.4.20. ∫

4x 4 + 8x3 − 2

dx .

 

x

3

 

− 2x

2

+ x

 

 

 

 

x(x +

1)

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.4.21. ∫

 

 

 

 

x3 − 4x + 5

 

 

dx .

 

3.4.22. ∫

 

 

x2 − 3x + 2

 

dx .

(x

2

 

 

− 1)(x − 1)

 

 

x

3

 

+ 2x

2

+ x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

124

∫x + 5

3.4.23.x3 − x2 − x + 1 dx .

3.4.25. ∫

 

 

4x

dx .

(x

2

− 1)(x + 1)

 

 

 

∫2x2 + 1

3.4.27.dx .

x3 − 2x2 + x

3.4.29. ∫ 3x − x2 − 2 dx . x(x + 1)2

3.5. Знайдіть невизначені інтеграли, ральної функції на елементарні дроби.

3.5.1. ∫

 

 

3x + 13

dx .

(x

2

+ 2x + 5)(x − 1)

 

 

 

3.5.3.∫ x2 − 6x + 8 dx .

x3 + 8

3.5.5. ∫

 

2x2 + 2x + 20

dx .

(x

2

+ 2x + 5)(x − 1)

 

 

 

3.5.7.∫ 7x − 10 dx .

x3 + 8

3.5.9.∫ 4x − x2 − 12 dx .

x3 + 8

3.5.11. ∫

 

2x2 + 2x + 20

dx .

(x

2

+ 2x + 5)(x − 1)

 

 

 

3.5.13.∫ 6 − 9x dx .

x3 + 8

3.5.15.∫ 4x + x + 10 dx .

x3 + 82

3.5.17. ∫

(x 2 + 4x + 20)dx

.

2

 

(x − 4x + 13)(x + 1)

3.4.24. ∫

3x2 − 7x + 2

dx .

(x

2

− x)(x − 1)

 

 

 

3.4.26.∫ 2x + 4x + 3 dx .

x3 + x 23

3.4.28.∫ 2x + 5x − 1 dx .

x3 + x223

3.4.30. ∫ 4x3 + 2x 2 + 1 dx . x(x − 1)2

використовуючи розклад підінтег-

3.5.2. ∫

 

 

 

 

12 − 6x

dx .

 

(x

2

− 4x

+ 13)(x + 1)

 

 

 

 

 

3.5.4. ∫

 

 

 

4x + 2

dx .

 

 

x

4 2

 

 

 

 

+ 4x

 

 

3.5.6.∫ x2 + 3x + 2 dx .

x3 − 1

9(x − 1)dx 3.5.8. ∫ (x 2 − 4x + 13)(x + 1) .

3.5.10.∫ 3 − 9x dx .

x3 − 1

3.5.12. ∫

 

 

(4x − 10)dx

.

 

 

 

2

 

 

(x

− 2x + 10)x

3.5.14. ∫

 

(x

2 − 13x + 40)dx

.

2

 

 

 

(x

− 4x + 13)(x + 1)

3.5.16. ∫

 

 

6x

 

dx .

 

x

3

− 1

 

 

 

 

 

 

3.5.18.∫ 3x + 2x + 1 dx .

x3 − 12

125

3.5.19. ∫

 

 

 

 

8

 

 

 

dx .

3.5.20. ∫

 

 

 

 

(4x 2 + 38)dx

 

.

 

(x

2

+ 6x +

13)(x + 1)

(x

2

− 2x + 2)(x +

2)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.5.21. ∫

 

 

 

19x − x

2 − 34

 

dx .

3.5.22. ∫

2x2 + 7x

dx .

 

 

 

 

 

 

(x

2

− 4x +

13)(x + 1)

 

x

3

− 8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.5.23. ∫

 

 

 

 

36

 

 

 

dx .

3.5.24. ∫

 

 

 

 

 

 

5x + 13

 

 

 

 

dx .

 

(x

2

− 2x +

 

 

 

 

 

(x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10)(x + 2)

 

 

 

 

 

+ 6x + 13)(x + 1)

3.5.25. ∫

 

 

 

 

x2 − 5x + 40

 

dx .

3.5.26. ∫

 

 

 

 

 

4x2 + 7x + 5

 

 

dx .

 

(x

2

− 2x +

5)(x + 2)

 

 

(x

− 1)(x

2

+ 2x +

5)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.5.27. ∫

 

 

 

 

x2 + 23

 

dx .

3.5.28. ∫

 

 

 

 

4x2 + 3x + 17

 

 

 

 

dx .

 

(x

2

+ 2x +

5)(x + 1)

 

(x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ 2x + 5)(x − 1)

3.5.29. ∫

 

 

5x2 + 17x + 36

 

dx .

3.5.30. ∫

 

 

 

 

 

 

2x + 22

 

 

dx .

(x

2

+ 6x + 13)(x + 1)

 

 

(x

2

− 2x + 5)(x −

1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тема 4. ІНТЕГРУВАННЯ

ТРИГОНОМЕТРИЧНИХ ФУНКЦІЙ

Методи інтегрування тригонометричних функцій. Універсальна тригонометрична підстановка. Частинні випадки раціоналізації інтегралів від тригонометричних функцій.

Література: [1, розділ 6, п. 6.5], [2, розділ 2, п. 2.1], [4, розділ 7, § 22], [6, розділ 8], [7, розділ 10, § 12], [9, § 32].

Т.4 ОСНОВНІ ТЕОРЕТИЧНІ ВІДОМОСТІ

4.1. Інтегрування тригонометричних функцій за допомогою універсальної тригонометричної підстановки

Інтеграли вигляду ∫ R(sinx, cos x)dx, де R — раціональна функція від sin x і cos x, за допомогою універсальної тригонометричної підстановки

126

tg 2x = t зводять до інтегралів від раціональних функцій. При цьому вико-

ристовують співвідношення:

sin x =

 

2t

,

cos x =

1 − t 2

, dx =

 

2

dt .

 

+ t 2

1

+ t 2

 

+ t 2

1

 

 

1

 

За допомогою запровадженої підстановки зручно знаходити інтеграли вигляду

dx

 

∫ a cos x + b sin x + c .

(*)

Проте застосування універсальної підстановки часто приводить до раціональних дробів з великими степенями. Тому в багатьох випадках використовують інші підстановки. Наведемо деякі з них.

4.2.Частинні випадки інтегрування тригонометричних функцій

4.2.1.∫ R(sin x, cos x)dx залежно від властивості підінтегральної функ-

ції зручно раціоналізувати такими підстановками (див. табл. 2.2):

 

 

 

Таблиця 2.2

 

 

 

№

Властивість підінтегральної функції

Підстановка

R(sin x, cos x)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

непарна відносно sin x :

 

cos x = t

R(− sin x, cos x) = −R(sin x, cos x)

 

 

 

 

 

 

2

непарна відносно cos x :

 

sin x = t

R(sin x,− cos x) = −R(sin x, cos x)

 

 

 

 

 

3

парна відносно cos x і sin x одночасно:

tg x = t

R(− sin x,− cos x) =

R(sin x, cos x)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Зокрема, інтеграли ∫ R(sin x) cos xdx , ∫ R(cos x) sin xdx , ∫ R(tg x)dx ін-

тегрують підстановками sin x = t , cos x = t , tg x = t відповідно.

127

 

4.2.2. Інтеграли вигляду ∫sin m x cosn xdx

залежно від значень m і n

знаходять так (див. табл. 2.3):

 

 

Таблиця 2.3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№

Властивість підінтегральної функції

Підстановка

 

sinm x cosn x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

m — ціле додатне непарне число

cos x = t

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

n — ціле додатне непарне число

sin x = t

 

 

 

 

 

 

 

 

формули зниження степеня:

 

 

 

cos2 x =

1+ cos 2x

,

3

 

m, n — цілі додатні парні числа

2

 

 

 

 

 

 

 

 

sin2 x =

1− cos 2x

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

m, n — цілі парні числа, але хоча б одне з

tg x = t

 

4

 

них від’ємне;

 

 

 

m i n — цілі непарні від’ємні числа

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.2.3.Інтеграли вигляду

∫sin mx cos nxdx , ∫sin mx sin nxdx , ∫ cos mx cos nxdx

інтегрують шляхом застосування формул перетворення добутку тригонометричних функцій у їх суму:

sin mx cos nx =

 

1

[sin(m + n)x + sin(m − n)x] ,

2

 

 

sin mx sin nx =

1

 

[cos(m − n)x − cos(m + n)x] ,

2

 

 

 

 

cos mx cos nx =

 

1

[cos(m − n)x + cos(m + n)x] .

2

 

 

4.2.4.Інтеграли вигляду

∫tg n xdx , або∫ ctg n xdx ,

де n — ціле додатне число, можуть бути знайдені за допомогою застосу-

вання формул tg2 x =

1

 

− 1 , ctg2 x =

1

 

− 1 , або ж за допомогою

cos2

 

sin2

 

 

x

x

заміни tg x = t ( ctg x = t ).

 

 

 

 

 

128

Т.4 ПРИКЛАДИ РОЗВ’ЯЗАННЯ ТИПОВИХ ЗАДАЧ

Знайдіть інтеграли

1. ∫

 

dx

.

5

− 3cos x

 

 

Розв’язання. Маємо інтеграл вигляду (*). Отже, виконаємо заміну

tg

x

= t . Тоді

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2dt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dt

 

 

 

 

 

∫

 

=

∫

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= 2∫

 

 

 

 

 

 

=

 

 

5 − 3 cos x

 

(1+ t

2

 

 

1− t

2

(5

+ 5t2 − 3 + 3t2 )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

)

5 − 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1+ t

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= ∫

 

dt

 

 

=

1

 

arctg(2t) + C

=

1

 

 

 

 

 

x

 

+ C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

arctg

2 tg

 

 

 

 

 

 

 

1+ 4t

2

 

2

 

2

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. ∫sin 5 x cos xdx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Розв’язання. Зробимо заміну sin x = t . Тоді

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∫ sin5 x cos xdx = ∫ sin5 xd(sin x) = ∫ t5 dt =

t6

 

+ C =

sin6 x

+ C .

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

3. ∫sin 2x cos 6xdx .

Розв’язання. Оскільки sin 2x cos 6x =

1

 

(sin 8x − sin 4x) , то

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∫sin 2x cos 6xdx =

1

∫ (sin 8x − sin 4x)dx = −

1

cos 8x +

1

cos 4x + C .

2

16

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. ∫

 

 

dx

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sin

3

x cos x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Розв’язання. Підінтегральна функція

R(sin x, cos x) =

 

 

 

1

парна

sin 3

x cos x

відносно sin x та cos x одночасно:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

R(− sin x,− cos x) =

1

 

=

 

 

1

 

= R(sin x, cos x) .

(− sin x)3 (− cos x)

 

sin 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x cos x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

129

Тому даний інтеграл зводиться до вигляду ∫ R(tg x)d tg x . Враховуючи

співвідношення d tg x =

 

dx

 

 

та

1+ tg2 x =

 

 

 

 

1

 

 

 

, одержуємо

cos2 x

 

 

cos2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

∫

 

 

 

dx

 

 

= ∫

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

= ∫

 

 

 

1

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

dx

 

=

 

sin

3

 

x cos x

 

tg

3

x cos

4

x

 

tg

3

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

cos

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x cos

 

 

x

 

 

 

x

= ∫

(1+ tg2

x)d tg x

 

=∫

 

d tg x

 

+

∫

 

d tg x

 

= −

 

1

ctg

2

 

x + ln

 

tg x

 

+ C .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

tg

3

x

 

 

 

 

 

tg

3

x

 

 

tg x

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. ∫sin 5 x cos 4 xdx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Розв’язання. Виконаємо підстановку cos x = t

 

(див. табл. 2.3). Маємо:

 

 

 

 

∫sin 5 x cos 4 xdx = ∫ (sin 2 x)2 cos 4 x sin xdx =

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= −∫ (1− cos 2 x)2 cos4 xd cos x = − ∫ (1− t 2 )2t 4 dt =

 

 

 

 

 

= −∫(1− 2t2 + t4 )t4dt = −∫(t4 − 2t6 + t8 ) dt =

 

 

 

 

 

 

 

 

= −

t 5

 

+

 

2

t

7

−

 

t 9

 

+ C = −

cos5 x

 

+

2

 

cos

7

x

−

 

cos9 x

 

+ C .

 

5

 

7

 

9

 

 

5

 

7

 

 

 

 

 

 

9

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6. ∫ cos 4 xdx .

Розв’язання. Оскільки m = 0, n = 4 — парне, то застосуємо формулу зниження степеня:

 

4

 

 

 

 

 

2

 

2

 

 

 

 

1+ cos 2x

2

 

1

 

 

 

 

 

 

 

2

 

cos

 

x = (cos

 

x)

 

=

 

 

 

 

 

 

=

 

 

(1+ 2 cos 2x + cos

 

2x) =

 

 

 

2

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

=

1

+

1

cos 2x +

1

 

(1+ cos 4x) =

3

+

1

cos 2x +

1

cos 4x .

 

 

4

2

 

8

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

 

 

Тоді

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

∫ cos 4 xdx

=

∫ dx +

∫ cos 2xdx +

∫ cos 4xdx =

 

 

 

 

 

8

 

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

=38x + 14 sin 2x + 321 sin 4x + C .

7.∫32 sin 6 x cos 4 xdx .

Розв’язання. Виконаємо перетворення

130