- •Тақырып: № 1 Экологиялық құқықтың түсінігі, пәні, әдістері
- •1 Сұрақ Қоғам мен табиғаттың арасындағы қарым-қатынасты эколого-құқықтық реттеудің түсінігі және маңызы
- •2 Сұрақ Экологиялық құқықтың пәні және объектісі. Экологиялық құқықтық қатынастар. Экологиялқ құқық қатынастарының объектісі және
- •3 Сұрақ Экологиялық құқықтың әдісі, жүйесі және қағидал
- •Қандай қоғамдық қатынастар экология құқығы пәні болып табылады
- •1 Сұрақ Адам экологиялық құқығының түсінігі және түрлері
- •2 Сұрақ Адам экологиялық құқықтарының құқықтық реттеуінің жағдайы
- •3 Сұрақ Азаматтардың экологиялық құқықтарының қорғалуы және кепілдігі
- •Тақырып: № 3 Табиғи ресурстарға деген меншік құқығы
- •1 Сұрақ Табиғи ресурстар – қоғамдық игілік. Табиғи ресурстарға деген меншік құқығының түсінігі, мазмұны және нысаны
- •1 Сұрақ Табиғатты пайдалану құқығының түсінігі
- •2 Сұрақ Табиғатты пайдалану құқығының түрлері оның ерекшілектері
- •1 Сұрақ Табиғатты қолдану қоршаған ортаны қорғауды мемлекеттің реттеудің мен басқаруының түсінігі, функциялары, түрлері мен тәсілдері
- •2 Сұрақ Қоршаған ортаны қорғауды мемлекет арқылы реттеу мен басқару органдарының жүйесі, снаттары мен құзыреттері
- •3 Сұрақ Экологиялық бақылаудың объектілері, түсінігі, мақсаты және оның түрлері
- •Тақырып: № 6 Қоршаған ортада әсерді бағалау
- •2 Сұрақ Қоршаған ортада әсерді бағалау құжаттамасы
- •3 Сұрақ Экологиялық сараптама
- •Тақырып: № 7 Экологиялық мониториг пен кадастрлар
- •1 Сұрақ Экология мониторингтің түсінігі, құрылымы, мазмұны
- •2 Сұрақ Мемлекеттік экологиялық мониторинг
- •3 Сұрақ Табиғи ресурстар кадастрлары: түсінігі және жалпы сиспаттама
- •Тақырып:№ 8 Экологиялық құқық бұзушылық және ол үшін жауаптылық
- •1 Сұрақ Қоршаған ортаны қорғау жөнінен заңды жауапкершіліктің түсінігі мен мәні.
- •2 Сұрақ Экологиялық құқық бұзушылық үшін заңды жауапкершіліктің түрлері
- •3 Сұрақ Экологиялық зиянның түсінігі мен түрлері. Оның орнын толтырудың тәсілдері мен принциптері
- •1 Сұрақ Жануарлар әлемі, құқықтық қорғау және қолданудың объектісі ретінде қр «Жануарлар әлемін қорғау туралы» заңы
- •2 Сұрақ Жануарлар әлемінен қолдану құқығы және қолданудың түрі мен мерзімі
- •3 Сұрақ Жануарлар әлемін қолдану және қорғау заңын бұзғаны үшін жауапкершілігі
- •Тақырып: № 10 Пайдалы қазбаларды пайдаланушылардан алынатын салық.Шығыс шикі мұнайға ренттік салық
- •1 Сұрақ Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жері
- •2 Сұрақ Сауықтыру мақсатындағы жер
- •Тақырып: № 11 Атмосфералық ауаның эколого – құқықтық режимі
- •1 Сұрақ Атмосфералық ауаның құқықтық қорғалуының қажеттілігі
- •2 Сұрақ Атмосфералық ауаны құқықтық режимінің ерекшелектері
- •Тақырып: № 12 Жер, жер қойнауының эколого– құқықтық режимі
- •1 Сұрақ Жер, жер қойнауы және орман құқықтық қорғаудың объектісі ретінде. «Жердің», «жер қойнауының», «орманның» заңи түсінігі
- •2 Сұрақ Жерге, жер қойнауына, орманға деген пайдалану құқығыжәне олардың түрлері. «Жерді қорғау», «жер қойнауын қорғау», «орманды қорғау» түсінігінің мазмұны
- •3 Сұрақ Қоршаған ортада жер қойнауын қорғау саласында негізгі мақсаттар және міндеттер
- •1 Сұрақ Орман пайдалану мен қорғаудың объектісі ретінде. Қазақстан Республикасының Орман кодексі
- •2 Сұрақ Орманның және орманнан тыс жерлердегі өсімдік әлемінің құқықтық режимінің ерекшеліктері
- •3 Сұрақ Орманды пайдалану құқығы және оның түрлері
- •1 Сұрақ Табиғаттың объектісі ретінде судың түсінігі және маңызы. Қазақстан Республикасының Су кодексі (жалпы мінездеме) және басқа да су заңнамалары
- •2 Сұрақ Судың құқықтық режимінің ерекшеліктері
- •3 Сұрақ Су пайдалану құқығы және оның түрлері
- •2 Қр су кодексі және басқа заңнамалар
- •1 Сұрақ Қазақстан Республикасының халықаралық экология құқығы; түсінігі, қайнар көздері
- •2 Сұрақ Қоршаған ортаны қорғауда халықаралық ынтымастық
- •3 Сұрақ Халықаралық шарттар табиғатты пайдалану мен қорғау салслсындағы құқықтық нысан
2 Сұрақ Экологиялық құқықтың пәні және объектісі. Экологиялық құқықтық қатынастар. Экологиялқ құқық қатынастарының объектісі және
Құқықтық реттеудің пәні ретінде қатаң анықталған қоғамдық қатынастардың ауқымы, яғни сапалы түрде басқада қоғамдық қатынастардан ажыратылатын, және басқа құқық саласының пәнін құрайтын түсінікті айтса болады. Өйткені, біз қарастырып жатқан саладағы құқықтық реттеу объектісі ретінде табиғат (қоршаған орта) және оның жеке элементтері – жер, жер қойнауы, сулар, т.б. және солармен байланысқан адамның мүдделері жүреді, сонымен құқықтық реттеудің пәні қоршаған орта мен табиғатқа байланысты қоғамдық қатынастар болып табылады. Мұндай қатынастарды екі топқа бөледі: салалық және кешендік.
Салалық экологиялық қатынастар жерлерді, ормандарды, атмосфералық ауаны, су қоймаларын, жануарлар әлемін, жер қойнауын және т.б. қорғау мен пайдалануды реттеуді көздейді.
Кешендік экологиялық қатынастар табиғатты пайдалану құқығына және табиғи ресурстарды – яғни, аумақтар мен қорықтарды, емдеу-сауықтыру, санитарлық, рекреациондық және басқа да зоналарды тұтасымен қорғауға қатысты болады.
Қоршаған ортаны қорғау бойынша қоғамдық қатынастарды құқықтық реттеу зиян әсерлердің үш түріне қатысты: химиялық, физикалық, биологиялық. Химиялық әсерлерден қоршаған ортаны құқықтық қорғаудың мысалы ретінде су қорларына мекемелердің лас суларды ағызуын, ластаушы заттарды тастауын, жердің азон қабатының жағдайына әсер ететін агрохимиялық заттарды қоладануын реттеу жүреді.
Экологиялық құқықтық қатынас – бұл экологиялық құқықтың нормаларымен реттелетін және адам мен табиғаттың қарым-қатынасы саласында пайда болатын қоғамдық қатынастардың түрі.
Экологиялық құқықтық қатынас заңи фактілердің негізінде пайда болады. Сондықтан экология саласында фактілер болған оқиға мен әрекеттерге байланысты сараланады.
Оқиға (мысалы, табиғи апат, топан су, орман өрті, вулканның атқылауы және т.б.) адамның еркінен тыс туғызады. Бірақ әрқашанда оқиға табиғи құбылыс ретінде жүрмейді, кейде ол адамның ойланбаған қызметінің нәтижесі болып табылады.
Әрекет – адамның қылығын көрсетеді (бұл экологиялық қатынастардың пайда болуының ең көп таралған негізі болып табылады). Ол позитивтік және негативтік болып бөлінеді.
Адамның позитивтік әрекеті экологиялық құқықтық қатынасқа қатысушы ретінде экологиялық көрсетілердің талаптарын сақтауды білдіреді.
Негативтік экологиялық құқықтық қатынас адамның денсаулығы мен табиғи ортаға зиян келтіруді көрсетеді. Мұндай заңи фактілер экологиялық құқық бұзушылықты анықтайды.
Экологиялық құқықтық қатынастардың субъеткілері, яғни олардың қатысушылары азаматтар, заңды тұлғалар және мемлекеттік органдар болып табылады. Экологиялық құқықтық қатынастағы олардың қатысу деңгейі мен мінезі бірдей емес. Сонымен, егер заңды тұлғалар мен азаматтар табиғи ресурстарды тұтынушылар ретінде жүрсе, онда ол керісінше оларды қорғау мен жан-жақты пайдаланудағы маңызды ролін көрсетеді, онда мемлекеттік органдар қоршаған табиғи ортаны қорғау мен жан-жақты пайдалануды реттеуді жүзеге асырады.
Экологиялық құқықтық қатынастардың объектілері деп қоршаған ортаны ластаудан, бұзылудан, деградациядан, жойылудан, шаруашылық және басқа да қызметтің негативтік әсерлерінен қорғаудың объектілерін атаймыз. Олар келесі үш категорияға бөлінеді:
Интегрированные – тұтас бізді қоршаған табиғат
Дифференцированные – жеке табиғи объектілер (жер, жер қойнауы, су, орман, өсімдектіре, атмосфералық ауа, жануарлар әлемі, генетикалық қор, табиғи ландшафтар)
Ерекше күзетілетіндер – мемлекеттік табиғи қорлар, табиғи заказниктер, ұлттық табиғи парктер, табиғи ескерткіштер, жиі кездесетін және жоғалып бара жатқан өсімдіктер мен жануарлардың түрлері.