Пособие по математике для самостоятельной работы студентов 1-го курса направления 08.03.01 - «Строительство»
.pdfОказывается, что можно подобрать такой базис, в котором матрица
|
|
|
|
|
|
|
|
λ1 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
λ2 |
|
|
|
квадратичной |
|
формы |
|
имеет |
|
вид: |
0 |
0 |
0 |
, т.е. |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
A = … … … |
… |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
λn |
|||
|
( xɶ1 ) |
2 |
+…+ λn ( xɶn ) |
2 |
, где |
ɶ |
ɶ |
– координаты в новом базисе. |
||||
f ( x, x) = λ1 |
|
|
x1,…, xn |
|||||||||
Такой базис называется каноническим. Для приведения к сумме квадратов можно использовать метод Лагранжа, т.е. выделить полный квадрат.
Рассмотрим метод |
Якоби. Пусть |
дана матрица квадратичной |
|||
a11 a12 ...a1n |
|
|
|
|
|
|
...a11 |
|
|
|
|
формы: A = a21 a22 |
|
. Назовём |
главным минором порядка k |
||
............... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
an1 an 2 |
...ann |
|
|
||
минор, стоящий на пересечении первых k строк и первых k столбцов, и обозначим его через δk .
Теорема. Если в некотором базисе все главные миноры матрицы симметричной квадратичной формы отличны от нуля, то существует
канонический |
базис, |
|
в |
|
котором |
данная |
форма |
имеет |
вид: |
|||||
n |
|
|
|
|
|
δ k −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
f ( x, x) = ∑λi ( xi )2 , где λk |
= |
, |
δ0 |
= 1. |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
||||||||||
i =1 |
|
|
|
|
δ k |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
3.6. Закон инерции квадратичных форм |
|
||||||||||
Пусть квадратичная |
форма f ( x, x ) |
двумя способами приведена к |
||||||||||||
каноническому виду: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
f ( x, x ) = α1 ( x1 )2 +α2 ( x2 )2 +…+αk ( xk )2 − βk +1 ( xk +1 )2 −…− βl ( xl )2 |
и |
|||||||||||||
f ( x, x) = γ |
1 |
( y )2 |
+ …+γ |
r |
( y )2 −δ |
r +1 |
( y |
)2 −…−δ |
( y )2 , |
где все |
числа |
|||
|
1 |
|
|
r |
r +1 |
s |
s |
|
|
|||||
α , β , γ , δ – положительные.
Теорема (закон инерции квадратичной формы). Число положительных и отрицательных квадратов в каноническом виде симметричной квадратичной формы не зависит от выбора
канонического базиса, т.е. k = r, l = s. |
|
|
|
|
|
Доказательство. |
Допустим, |
что |
k < r , |
и |
положим |
x1 = ... = xk = 0, y r + 1 |
= ... = y s = ... = y n |
= 0 . |
Координаты |
xi |
линейно |
|
|
|
|
|
41 |
выражаются через переменные yi (координаты в другом базисе), т.е.
x1 = c11 y1 + ... + c1n yn |
= 0, |
|
|
|
|
....................................... |
||
|
|
Поскольку k < r , то однородная система |
xk = ck1 y1 + ... + ckn yn |
= 0, |
|
y |
= ... = y = ... = y = 0. |
|
r +1 |
s |
n |
линейных уравнений имеет нетривиальное решение, т.е. среди чисел y1 ,..., yr имеются отличные от нуля. Возьмем соответствующий вектор
х. Тогда
f ( x , x ) = − β |
k +1 |
( x |
k +1 |
) 2 − ... − β |
l |
( x |
) 2 |
= M |
1 |
≤ 0; |
f ( x , x ) = γ |
1 |
( y |
) 2 |
+ ... + γ |
1 |
( y |
) 2 = M |
2 |
> 0 |
||
|
|
|
l |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
||||||||
Налицо противоречие: M1 = M |
2 , а получили, что M 1 |
≤ 0, M 2 |
> 0 . Тогда |
|||||||||||||||||||
предположение |
|
k < r |
|
|
неверно. |
Аналогично |
доказывается |
|||||||||||||||
невозможность неравенств k > r, l > s, l < s. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Доказанная |
теорема |
|
позволяет |
дать следующие |
определения. |
|||||||||||||||||
Число положительных квадратов в каноническом виде квадратичной формы называется положительным индексом инерции i + , а число отрицательных квадратов в каноническом виде квадратичной формы называется отрицательным индексом инерции i − . Сумма i + + i − называется рангом квадратичной формы
и обозначается r (ранг квадратичной формы равен рангу матрицы коэффициентов этой формы при любом базисе). Квадратичная форма называется невырожденной, если её ранг равен размерности
пространства. |
Разность |
S = i+ − i− |
называется |
сигнатурой |
симметричной квадратичной формы. |
|
|
||
3.7. Знакоопределенные квадратичные формы на |
|||
конечномерном пространстве. Критерий Сильвестра |
|||
Симметричная квадратичная |
форма |
f ( x, x ) |
называется |
положительно определённой, если |
f ( x, x ) > 0 при |
всех x ≠ 0 . |
|
Симметричная квадратичная форма f ( x, x ) называется отрицательно определённой, если f ( x, x ) < 0 при всех x ≠ 0 .
Теорема. Симметричная квадратичная форма f ( x, x )
положительно определена тогда и только тогда, когда она не вырождена и её положительный индекс инерции равен рангу формы
(i |
+ |
= r = n ) . |
|
|
|
|
|
42 |
Доказательство. Пусть |
|
f ( x, x) |
= λ |
( x )2 |
+…+λ |
|
( x )2 . |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
|
|
|
n |
|
n |
|
|
|
|
||
1. Пусть |
i+ |
= r = n , |
|
|
т.е. λ1 , λ2 ,…, λn > 0 , |
тогда |
правая |
часть |
|||||||||||||||||||||
квадратичной формы, очевидно, будет положительной при x ≠ 0 . |
|||||||||||||||||||||||||||||
2. Пусть |
f ( x, x ) > 0 |
|
при |
x ≠ 0 . Предположим, |
что |
λ |
1 |
≤ 0 , |
тогда |
||||||||||||||||||||
положив, что x1 = 1, |
x2 |
|
= ... = xn = 0 , получим: |
f ( x, x ) = λ1 1 ≤ 0 , а дано, |
|||||||||||||||||||||||||
что f > 0 . Противоречие показывает, что λ |
1 |
> 0 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
f ( x , x ) < 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Аналогично |
, если она не вырождена и i− |
= r = n . |
|||||||||||||||||||||||||||
Рассмотрим |
|
симметричную |
квадратичную |
|
форму |
|
f ( x, x ) с |
||||||||||||||||||||||
|
|
a11 a21 ... a1n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
матрицей A = .....………… |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
a |
|
a |
|
…a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
n1 |
|
n 2 |
|
|
|
|
nn |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Главные миноры: δ |
1 |
= a |
11 |
, |
δ |
2 |
= |
a11 |
|
a12 |
|
и т.д. |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
|
a22 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Теорема (критерий Сильвестра). Для того чтобы квадратичная форма была положительно определённой, необходимо и достаточно, чтобы все главные миноры ее матрицы были положительны,
т.е. δi > 0 , i = 1,..., n .
Доказательство очевидно: если |
все δ i |
> 0 , |
то |
по методу |
|||||||
Якоби λ |
|
= |
δ k −1 |
|
> 0 . |
|
|
|
|
|
|
k |
δ k |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Для |
|
того, |
чтобы |
квадратичная |
форма |
была |
отрицательно |
||||
определена: δ k |
> 0, |
если |
k − чётное, |
|
|
|
|||||
= |
|
|
Это также |
следует из |
|||||||
|
|
|
|
|
< 0, |
если |
k − нечётное. |
|
|
|
|
метода Якоби.
Примеры решения типовых задач Пример 3.1. Написать матрицу квадратичной формы, которая в
некотором базисе е1 , е2 , е3 имеет вид:
f (x, x) = 2(x1 )2 + 3(x2 )2 − 4(x3 )2 − 6x1 x2 + 8x1 x3 −10x2 x3 .
Решение
43
Учитывая, что аjk = akj , |
т.е. |
а21 |
= a12 , а31 = a13 , а23 = a32 , запишем |
||
|
2 |
−3 |
4 |
|
|
данную матрицу в виде: А = |
|
−3 |
|
−5 |
|
|
3 |
. |
|||
|
|
4 |
−5 |
−4 |
|
|
|
|
|||
Пример 3.2. Привести к каноническому виду квадратичную форму f (x, x) = x1 x2 + x2 x3 .
Решение Выполним сначала преобразования вида:
х1 = у1 − у2 ; х2 = у1 + у2 ; х3 = у3 .
Получим
f ( x, x) = ( у − у |
2 |
)( у + у |
2 |
) + ( у + у |
2 |
) у |
3 |
= ( y )2 |
|
− ( y |
2 |
)2 |
+ y y + y |
2 |
y . |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
3 |
|
|
|
3 |
|
|
|||||||
Теперь применим преобразования вида: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
( y )2 |
+ y y = ( у + |
1 |
у )2 |
− |
|
1 |
( y )2 , f (x, x) = ( у + |
|
1 |
у )2 − |
1 |
( y )2 + y |
|
y − ( y |
)2 |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 |
1 |
3 |
1 |
|
2 |
3 |
|
|
4 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
2 |
3 |
|
|
4 |
|
3 |
|
|
|
3 |
2 |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Положим у + |
1 |
у |
= z , |
y |
|
|
= z |
, |
y = z . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
1 |
2 |
|
3 |
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Тогда |
f ( x, x) = ( z )2 − ( z |
|
)2 |
− |
1 |
( z |
)2 + z |
|
z |
|
= ( z )3 |
− ( z |
|
− |
1 |
z )2 . |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
4 |
|
|
3 |
|
|
2 |
3 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
3 |
|
|
|
|||
Применив |
преобразование |
|
|
z |
= u , z |
|
− |
1 |
z = u |
, z |
|
= u , |
|
|
получим |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
2 |
|
2 |
|
3 |
|
|
2 |
3 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|||||
f( x, x) = (u1 )2 − (u2 )2 .
Впеременных u1 , u2 , u3 выясняется, что от u3 форма не зависит
Пример 3.3. Привести к каноническому виду методом Лагранжа квадратичные формы: а) f ( x, x) = ( x1 )2 − 3x1 x2 + 4x1 x3 + 2x2 x3 + ( x3 )2 .
б) f ( x, x) = 2( x1 )2 + 3x1 x2 + 4x1 x3 + ( x2 )2 + ( x3 )2 .
Решение
а) Вначале выделим полный квадрат при переменной x1 ,
коэффициент при квадрате которой отличен от нуля:
44
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
2 |
|||
f (x, x) = x12 − 2x1 |
(3x2 |
− 4x3 ) + |
(3x2 |
− 4x3 ) |
|
|
− |
(3x2 |
− 4x3 ) |
+ |
|||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|
2 |
|
9 |
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|||
+2x2 x3 + x3 |
= x1 |
− |
|
|
x2 |
+ 2x3 |
− |
|
x2 + 12x2 x3 − 4x3 |
+ 2x2 x3 + x3 |
= |
|
|||||||||||
2 |
4 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
9 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
= |
x1 |
|
− |
|
|
x2 + |
2x3 − |
|
|
x2 |
|
+ 14x2 x3 |
− 3x3 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
2 |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Теперь выделяем полный квадрат при переменной x2 , коэффициент |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
при которой отличен от нуля: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
28 |
|
|
|
|
|
|
|
784 |
|
2 |
|
9 |
|
784 2 |
2 |
|
|||||||||||
f (x, x) |
= |
x1 |
− |
|
|
x2 + |
2x3 − |
|
|
|
|
x2 − |
2 |
|
|
|
|
x2 x3 |
+ |
|
|
x3 |
+ |
|
|
|
|
x3 |
− 3x3 |
= |
|||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
9 |
|
81 |
|
4 |
81 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
9 |
|
2 |
|
28 |
|
2 |
|
|
56 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
= |
x1 |
|
− |
|
|
|
x2 + 2x3 − |
|
|
|
x2 |
− |
|
|
|
|
|
x3 |
|
+ |
|
|
|
|
x3 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
9 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Итак, |
|
|
|
|
|
|
|
невырожденное |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
линейное |
|
|
|
|
преобразование |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
x = x − |
|
|
|
x |
2 |
+ 2x , |
x |
2 |
= x |
− |
|
|
|
x , |
х |
|
= х |
|
|
|
|
|
|
|
приводит |
|
|
|
данную |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 |
1 |
2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
9 |
|
|
|
3 |
|
3 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
квадратичную |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
форму |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
к |
|
|
|
|
|
|
|
каноническому |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
56 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
виду f (x, x) = (x ) − |
|
|
(x |
) + |
|
|
(x |
) |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
4 |
|
2 |
|
|
|
|
3 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
б) В данном случае удобно начать преобразование с членов, |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
содержащих x3 . Имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
f ( x, x) = (х |
+ 2х )2 |
− 4( х )2 |
+ 2(х )2 |
+ 3х х |
2 |
+ ( х )2 |
или |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
f ( x, x) = ( х + 2х )2 |
+ (( х |
2 |
)2 |
+ 3х х |
2 |
) − 2( х )2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Выделяя полный квадрат в слагаемых второй скобки, окончательно |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
находим: |
f ( x, x) = (2х + х )2 + ( х + |
3 |
х )2 |
− |
17 |
( х )2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
х1 = |
ɶ |
3 |
|
|
+ х2 = |
ɶ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ɶ |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
Остается положить: |
|
х1 , 2 х1 |
х2 , 2х1 + х3 |
= х3 . |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Не трудно проверить, что матрица преобразования неособенная, после |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
чего форма принимает вид: |
|
|
|
|
= − |
17 |
|
|
|
ɶ |
|
|
2 |
|
|
ɶ |
2 |
+ |
ɶ |
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
f ( x |
, x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
|
( х1 ) |
|
|
+ ( х2 ) |
|
|
(х3 ) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Пример 3.4. Привести к каноническому виду методом Якоби |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
квадратичную форму |
f ( x, x) = 2( x )2 + 3x x |
2 |
|
+ 4x x + ( x )2 |
+ ( x )2 . |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
3 |
|
|
|
2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|||||
Решение
45
|
2 |
1, 5 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Запишем матрицу коэффициентов: |
A = 1, 5 |
1 |
0 |
. |
Находим: |
|
|
|
2 |
0 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|||
δ = 2, δ |
|
= |
|
2 |
1, 5 |
|
= − |
1 |
, δ |
|
= |
2 |
1, 5 |
2 |
|
= − |
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1, 5 1 0 |
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
1, 5 |
1 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
δ0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
λ |
= |
= |
1 |
, λ |
= |
δ1 |
= |
2 |
|
|
= −8, λ |
= |
δ2 |
|
= |
−1 / 4 |
= |
|
1 |
. |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
1 |
|
δ1 |
|
2 |
|
2 |
δ2 |
−1/ 4 |
|
|
|
3 |
|
|
δ3 |
|
|
−17 / 4 17 |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
ɶ |
|
2 |
|
|
ɶ |
2 |
|
|
|
1 |
ɶ |
2 |
|
||||||
|
Тогда в новом базисе: |
f (x, x) = |
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
. |
||||||||||||||||||||||||
|
2 |
(х1 ) |
|
|
− 8(х2 ) |
|
17 |
(х3 ) |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Сравнив решение данного примера и примера 3.3(б), можно сделать вывод, что канонический базис не является единственным. Однако в обоих случаях числа положительных и отрицательных коэффициентов при квадратах координат оказались одинаковыми, что имеет место и в общем случае.
Пример 3.5. Привести к каноническому виду квадратичную форму
f ( x, x) = 2(x |
1 |
)2 + ( x |
2 |
)2 − 4 x x |
2 |
− 4 x |
2 |
x |
3 |
ортогональным преобразованием. |
|||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
Решение |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
−2 |
0 |
|
|
Выписываем матрицу данной формы f ( x, x): |
|
−2 |
|
−2 |
|
||||||||||
A = |
1 |
. |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
−2 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Составляем и решаем характеристическое уравнение:
2 − λ |
−2 |
0 |
|
|
|
−2 |
1 − λ |
2 |
= 0; − λ 3 + 3λ 2 + 6λ − 8 = 0; λ |
= 4, λ |
= 1, λ = −2. |
|
|
|
1 |
2 |
3 |
0 |
−2 |
−λ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Так как полученные корни являются собственными значениями
оператора, |
соответствующего |
форме f, то квадратичная форма |
|||||||||
f ( x , x) в |
|
|
|
каноническом |
виде |
запишется |
так: |
||||
f ( x, x) = |
ɶ |
|
2 |
ɶ |
2 |
ɶ |
2 |
. |
|
|
|
4( x1 ) |
|
+ ( x2 ) |
|
− 2( x3 ) |
|
|
|
|
|||
Напишем систему уравнений для определения координат собственных векторов соответствующего форме оператора:
46
(2 − λ )m − 2n = 0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
−2m + (1 − λ )n − 2 p = 0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
− λ p |
= 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
−2n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
и решим |
её |
при |
|
λ1 = 4, λ2 |
= 1, λ3 = −2. |
В |
результате получим |
|||||||||||||||||||||||||||
координаты собственных векторов в исходном базисе: |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
m1 = t, m2 = t, m3 = t / 2, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
n1 = −t, n2 = t / 2, n3 = t, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
p1 = t / 2, p2 = −t, p3 = t. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Следовательно, искомыми собственными векторами будут |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
t |
|
|
|
|
t |
|
|
|
t / 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
e1 = |
|
|
−t |
|
, e2 |
= t |
/ 2 |
, e3 = |
t |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
t / 2 |
|
|
|
|
|
−t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Пронормировав каждый их полученных векторов, получим |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 / 3 |
|
|
|
|
|
2 / 3 |
|
|
|
|
|
|
1 / 3 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
Составим |
|
ортогональную |
|||||
e1 = |
−2 / 3 , e2 |
= |
1 / 3 |
, e3 |
= |
2 / 3 . |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 / 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 / 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−2 / 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
матрицу |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
из |
|
|
|
|
|
ортонормированных |
|
|
собственных |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
векторов: U = |
|
1 |
−2 |
|
|
|
|
|
тогда |
преобразование |
координат |
имеет |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
2 |
, |
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
1 − |
2 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|||||||||||
вид: x |
= |
|
|
|
(2x + |
2x |
+ 2x |
|
), |
x |
|
= |
|
(−2x |
+ x + 2x |
), x |
= |
|
(x |
− 2x |
+ 2x ). |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
3 |
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
3 |
|
2 |
|
|
3 |
1 |
2 |
3 |
3 |
|
3 |
1 |
2 |
3 |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Пример |
|
3.6. |
|
Доказать, |
что |
квадратичная |
форма |
|||||||||||||||||||||||||||
f ( x, x) = 13x2 |
− 6x x |
+ 5x2 |
является положительно определенной. |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|||
Первый |
способ. |
Матрица |
|
А |
квадратичной формы |
имеет вид |
||||||||||||||||||||||||||||
|
13 |
|
−3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
А = |
|
|
|
|
|
|
. Для матрицы А характеристическое уравнение |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
−3 |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
А− λ Е |
|
= |
13 − λ − 3 |
= 0 или λ 2 −18λ + 56 = 0 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−3 |
|
5 − λ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
λ1 = 14, λ2 = 4 . |
Так |
как |
корни |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Решая |
уравнение, |
|
|
найдем |
||||||||||||||||||||||||||||||
характеристического |
уравнения матрицы |
А |
положительны, |
то на |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
47 |
основании приведенной теоремы квадратичная форма |
f (x, x) |
– |
||||||||||||
положительно определенная. |
|
|
|
|
|
|
||||||||
Второй |
способ. |
Так |
как |
главные |
миноры |
матрицы |
А |
|||||||
δ1 = |
|
а11 |
|
= 13, δ2 = |
|
= 56 |
положительные, то |
по |
критерию |
|||||
|
|
13 − 3 |
||||||||||||
|
|
|||||||||||||
|
|
−3 |
5 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (x, x) |
|
|
|
||
Сильвестра |
данная |
квадратичная |
форма |
положительно |
||||||||||
определенная. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Задачи для самостоятельного решения
1.Привести квадратичную форму к каноническому виду методом Лагранжа:
1.1. x 2 |
+ 2 x |
1 |
x |
2 |
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
+ 5 x |
2 |
|
+ 1 0 x |
2 |
x |
3 |
+ 4 x 2 . |
|||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
||||||||||||
1.2. x 2 |
+ 4 x |
1 |
|
x |
2 |
+ 4 x |
1 |
x |
3 |
+ 3 x |
2 |
+ 4 x |
2 |
x |
3 |
− x 2 . |
|||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|||||||||
1.3. x 2 |
+ 4 x |
1 |
x |
2 |
|
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
|
+ 5 x 2 |
|
+ 6 x |
2 |
x |
3 |
|
+ x 2 . |
|||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
||||||||||
1.4. x 2 |
+ 4 x |
1 |
|
x |
|
2 |
+ 4 x |
1 |
x |
3 |
− x |
2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
1.5. x 2 |
+ 4 x |
1 |
x |
2 |
+ x |
2 |
|
+ 2 x |
2 |
x |
3 |
+ 4 x |
2 . |
|
|
|
|
||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||
1.6. x 2 |
+ 2 x x |
2 |
|
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
|
− 3 x 2 |
|
− 6 x |
2 |
x |
3 |
|
− 4 x 2 . |
|||||||||||||||
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|||||||||
1.7. x 2 |
+ 2 x |
1 |
x |
2 |
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
+ 2 x |
2 |
+ 4 x |
2 |
x |
3 |
|
+ x |
2 . |
||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|||||||||||
1.8. x 2 |
+ 4 x |
1 |
x |
2 |
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
+ 3 x |
2 |
|
+ 2 x |
2 |
|
x |
3 |
|
− x |
2 . |
||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|||||||||||
1.9.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x3 + 4 x 2 x3 + 2 x32 .
1.10.x12 + 4 x1 x 3 − x 22 − 2 x 2 x 3 + 2 x 32 .
1.11.4 x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x3 − 3 x 22 + 2 x32 .
1.12.x12 + 2 x1 x 2 + 2 x1 x3 − x32 .
1.13.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + x 32 .
1.14.x12 + 2 x1 x 2 + 2 x1 x3 + 2 x 22 + 4 x 2 x3 + 3 x32 .
1.15.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 3 x 22 − 4 x 32 .
1.16.x12 + 4 x1 x 3 − x 22 − 2 x 2 x 3 + 4 x 32 .
1.17.4 x12 + 4 x1 x 2 + 8 x1 x 3 − 3 x 22 + 4 x 32 .
1.18.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + x 32 .
1.19.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + x 32 .
1.20.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 8 x 22 + 1 2 x 2 x3 + 4 x 32 .
1.21.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x3 + 3 x 22 − 2 x32 .
1.22.4 x12 + 4 x1 x 2 + 8 x1 x 3 + 5 x 22 + 8 x 2 x 3 + 4 x 32 .
48
1.23.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x3 + 3 x 22 + 4 x 2 x3 + x32 .
1.24.4 x12 + 8 x1 x2 + 4 x1 x3 + 8 x22 + 8 x 2 x3 + x32 .
1.25.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + x32 .
1.26.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x3 + 5 x 22 + 8 x 2 x3 + 4 x32 .
1.27.x12 + 2x1x2 + 2x1x3 − 3x22 − 6x2 x3 − 2x32.
1.28.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 5 x 22 + 1 2 x 2 x 3 + 7 x 32 .
1.29.x12 + 4 x1 x 2 + 2 x1 x 3 + 3 x 22 + 2 x 2 x 3 + x 32 .
1.30.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 8 x 22 + 1 6 x 2 x 3 + 7 x 32 .
2.Привести квадратичную форму к каноническому виду методом Якоби:
2.1. |
4 x 2 |
+ 4 x |
1 |
x |
2 |
|
+ 4 x |
1 |
x |
3 |
|
− 3 x 2 |
+ 2 x 2 . |
|
|||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
||||||
2.2. x 2 |
+ 4 x |
1 |
|
x |
3 |
|
|
− x |
2 |
|
− 2 x |
2 |
x |
3 |
+ 4 x 2 . |
|
|
||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|||||
2.3. |
4 x 2 |
+ 8 x |
1 |
x |
2 |
|
|
+ 4 x |
1 |
x |
3 |
+ 3 x |
2 |
− 4 x |
2 . |
|
|||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|||||||
2.4. |
4 x 2 |
+ 8 x |
1 |
x |
2 |
+ 4 x |
1 |
x |
3 |
|
+ x 2 . |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|||||
2.5. x 2 |
+ 2 x |
1 |
x |
2 |
|
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
|
+ 5 x 2 |
|
+ 1 0 x |
2 |
x |
3 |
+ 4 x 2 . |
||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
3 |
||||||
2.6.x12 + 2 x1 x 2 + 2 x1 x 3 − x 32 .
2.7.x12 + 4 x1 x 2 + x 22 + 2 x 2 x 3 + 4 x32 .
2.8. 4 x 2 |
+ 8 x |
1 |
x |
2 |
+ 4 x |
1 |
x |
3 |
+ 3 x 2 |
− 2 x 2 . |
1 |
|
|
|
|
2 |
3 |
2.9.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x3 + 3 x 22 + 4 x 2 x3 − x32 .
2.10.x12 + 2 x1 x2 + 2 x1 x3 − 3 x22 − 6 x2 x3 − 4 x32 .
2.11. x 2 |
+ 2 x |
1 |
x |
2 |
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
+ 2 x 2 |
+ 4 x |
2 |
x |
3 |
+ x 2 . |
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
2.12.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 8 x 22 + 1 6 x 2 x3 + 7 x 32 .
2.13.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 5 x 22 + 8 x 2 x 3 + 4 x 32 .
2.14.x12 + 4 x1 x 2 + 2 x1 x 3 + 3 x 22 + 2 x 2 x 3 + x 32 .
2.15.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x3 + x32 .
2.16.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 8 x 22 + 8 x 2 x 3 + x 32 .
2.17.x12 + 2 x1 x 2 + 2 x1 x3 + 2 x 22 + 4 x 2 x3 + 3 x32 .
2.18.x12 + 4 x1 x 2 + 2 x1 x 3 + 5 x 22 + 6 x 2 x 3 + x 32 .
2.19. x 2 |
+ 4 x |
1 |
x |
2 |
+ 2 x |
1 |
x |
3 |
+ 3 x 2 |
+ 2 x |
2 |
x |
3 |
− x 2 . |
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
2.20.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x3 − x32 .
2.21.x12 + 4 x1 x2 + 4 x1 x3 + 4 x2 x3 + 2 x32 .
2.22.4 x12 + 4 x1 x 2 + 8 x1 x 3 + 5 x 22 + 8 x 2 x 3 + 4 x 32 .
49
2.23. x 2 |
+ 4 x |
1 |
x |
2 |
+ 4 x |
1 |
x |
3 |
+ 3 x 2 |
+ 4 x |
2 |
x |
3 |
+ x 2 . |
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
2.24.x12 + 4 x1 x 2 + 4 x1 x 3 + 5 x 22 + 1 2 x 2 x 3 + 7 x 32 .
2.25.4 x12 + 4 x1 x 2 + 8 x1 x 3 − 3 x 22 + 4 x32 .
2.26.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x3 + x32 .
2.27.x12 + 2x1x2 + 2x1x3 − 3x22 − 6x2 x3 − 2x32 .
2.28.4 x12 + 8 x1 x 2 + 4 x1 x3 + x32 .
2.29.x12 + 4 x1 x 3 − x 22 − 2 x 2 x 3 + 2 x 32 .
2.30. x12 + 4 x1 x2 + 4 x1 x3 + 8 x22 + 1 2 x2 x3 + 4 x32 .
3. Привести квадратичную форму к каноническому виду ортогональным преобразованием.
3.1. x |
2 |
+ x |
2 |
+ 2 x 2 + 2 x |
1 |
x |
2 |
|
− 2 |
|
3 x |
2 |
x |
3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
3.2. |
5 |
|
2 |
x |
2 |
+ |
5 |
2 |
|
x 2 |
+ |
3 |
|
|
|
2 |
|
x 2 |
+ |
|
|
|
2 |
|
|
x x |
|
|
+ x x |
|
|
|
+ x |
|
x |
|
. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
2 |
3 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
4 |
|
1 |
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
3.3. |
|
4 x |
2 |
|
+ 4 x 2 |
+ x |
2 |
+ 2 x |
1 |
x |
2 |
|
|
− 4 x |
1 |
x |
3 |
|
+ 4 x |
2 |
x |
3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
3.4. |
3 x 2 |
− 7 x |
2 |
|
+ 3 x 2 |
|
+ 8 x |
1 |
x |
2 |
|
|
− 8 x |
1 |
x |
3 |
|
− 8 x |
2 |
|
x |
3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
3.5. |
3 x 2 |
+ 4 x |
2 |
|
− |
3 |
|
|
|
2 |
|
+ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− x |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
3 x |
|
x |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
3 x |
|
x |
|
. |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
1 |
3 |
|
|
|
|
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
3.6. x |
2 |
+ 5 x |
2 |
|
+ x 2 |
− 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
3 x |
1 |
x |
2 |
|
|
2 x |
1 |
x |
3 |
|
|
|
|
|
|
2 x |
2 |
x |
3 |
. |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
3.7. − x |
2 |
|
− x 2 |
|
− 3 x 2 |
− 2 x |
1 |
x |
2 |
|
|
− 6 x |
1 |
x |
3 |
|
|
+ 6 x |
2 |
|
x |
3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
3.8. x |
2 |
+ x |
2 |
+ x |
2 − |
|
4 |
x |
|
|
x |
|
|
|
− |
8 |
|
3 |
x |
|
|
x |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
3.9. x |
2 |
− 7 x 2 |
|
+ x 2 |
|
− 4 x |
1 |
|
x |
2 |
|
− 2 x |
1 |
x |
3 |
− 4 x |
2 |
|
x |
3 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
3.10.− 2 x12 + 2 x 22 − 2 x32 − 4 x1 x 2 + 5 
2 x1 x3 + 
2 x 2 x3 .
3.11.1 0 x12 + 1 4 x 22 + 7 x 32 − 1 0 x1 x 2 − 
2 x1 x 3 − 5 
2 x 2 x 3 .
3.12. − |
1 |
x 2 |
+ 5 x 2 |
− |
1 |
|
x |
2 |
− 4 x |
|
|
x |
|
|
+ 3 x |
|
|
x |
|
|
+ 4 x |
|
|
x |
|
. |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
3 |
|
1 |
2 |
1 |
3 |
2 |
3 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
1 |
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
3.13. |
|
3 |
x 2 |
− 5 x 2 |
+ |
|
3 |
|
x 2 |
+ 4 x |
|
x |
|
|
|
|
− x |
|
x |
|
|
− 4 x |
|
x |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
2 |
|
|
1 |
3 |
|
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
1 |
|
|
2 |
|
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
3.14. x 2 |
+ x 2 |
− x 2 |
− 4 x |
1 |
x |
3 |
+ 4 x |
2 |
x |
3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
3.15. x 2 |
+ x 2 |
+ 2 x 2 |
+ 4 x |
|
|
|
+ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 |
x |
2 |
|
|
|
2 x |
1 |
x |
3 |
|
|
|
|
2 x |
2 |
x |
3 |
. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
3.16. − 2 x |
2 |
+ 2 x 2 |
− 2 x |
2 + 4 x |
1 |
x |
2 |
|
− 6 x |
1 |
x |
3 |
+ 4 x |
2 |
x |
3 |
. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
3.17. |
|
2 |
|
− 3 x 2 |
− 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
− 4 x |
|
|
|
|
|
+ 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
2 x |
|
|
|
|
3 x |
1 |
x |
2 |
1 |
x |
3 |
|
|
|
|
3 x |
2 |
x |
3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
50
