2.2. Қондырғының сипаттамасы

Қондырғының сызбасы 2.1. суретте келтірілген. Су орталық жүйеден мөлшерін реттегіш вентилі 4 бар құбыр 3 арқылы тегеурін бағына I беріледі. Бактың белгілі деңгейінен артық су қүбыр 5 аркылы воронкамен 6 канализация қүбырына 9 ағып кетеді. Қондырғы іске қосылғанда су 1 бактан вентилі II бар құбыр 10 арқылы өзара шыны түтікпен 14 қосылған 12 және 15 бактарға беріледі. 12 бактың жоғарғы деңгейінен артық су қүбыр 13 арқылы канализацияға кетеді.15 бактан шыққан су мөлшер реттегіш вентиль 16 және ротаметр 17 арқылы канализацияға қүйылады.

Шыны түтіктің 14 ішінде бояуы бар бактан 18 реттегіш краны 19 бар жіңішке түтікпен 20 боялған су беріледі. Жұмыс аяқталған соң 15 және 12 бактардағы су 21 және 22 вентильдер арқылы шығарылады.

Тәжірибенің сәтті өтуі шыны құбырдағы 14 су ағынының тұтқырлығына және оның жылдамдығымен боялған судың жылдамдығының сәйкестігіне көп байланысты. Сондықтан, орталық жүйедегі 13 құбыр қамтамасыз етеді. Шыны түтіктегі су ағыны мен оған кіретін боялған су ағынының жылдамдықтарын сәйкестендіру үшін бояу құйылған бакты 18 қажетті тегеурінді қамтамасыз ететіндей биіктікке орнатылады, ал бояудың мөлшері 19 кранмен реттеледі.

2.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі

Жұмысты ламинарлы режим түзуден басталады. Жылдамдықты ұлғайта отырып, шыны түтіктегі боялған ағыстың әр түрлі ағу режимін өзгерісін бақылау керек.

Жұмысты бастар алдында тегеуірін багындағы 1 су қазаншасындағы судың деңгейін өлшегіш шыны түтік арқылы тексеру қажет. Су аз болс;а, вентиль 4 арқылы бакты толтырамыз.

Сонан соң вентиль 11 арқылы – су құйылған қазаншаларды 12 және 15 бактарды толтырамыз. Ламинарлық режимді зерттеу үшін 16 вентильді жайлап ашып ротаметр 17 арқылы судың ең аз мөлшерін өткіземіз. Сонан соң 19 кранды жайлап ашып, шыны түтікке 2 боялған су жібереміз. 12 бакта міндетті түрде тұрақты деңгей болуы қажет, демек, 13 құбырдан аз мөлшерде болса да су режимде ламинарлық режим турбуленттік режимге, турбуленттік режим ламинарлық режимге ауысып кетуі мүмкін.

Сур.2.1.Ағынның режимін анықтауға арналған қондырғы

1. су қазаншасы

2. су өлшегіш шыны түтік

3,5,9,10,13,20 –құбырлар

4,7,11,16,19,21 –вентильдер

18 –Бояу құйылған ыдыс

17-ротаметр

12,15 –су құйылған қазаншалар

2.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу

Су ағынының орташа жылдамдығы, судың массалық мөлшері арқылы анықталады:

мұнда: G - судың массалық мөлшері, кг/ с;

 - - судың тығыздығы, кг/м³

d _іш – шыны түтіктің ішкі диаметрі (d = 20 мм), м.

Судың массалық мөлшері төмендегі теңдікпен анықталады:

G = V 

мұнда: V – - судың көлемдік мөлшері, м³/сек.

Рейнольдс саны:

мұнда: ν – тұтқырлықты кинематикалық коэффициенті, м²/с

Определить число Рейнольдса для случаев прохождения жидкости через прямоугольное и квадратное сечения трубопроводов со сторонами «a» и «b». Значения сторон выдается преподавателем каждому студенту. При этом для определения скорости воды можно использовать экспериментальные значения расхода воды.

Рейнольдс санының тәжірибелік мәні бойынша ағынның режимін анықтаймыз

Кесте 2.1. Байқау хаттамасы

№ п/п	Судың мөлшері G, кг/с	Судың температурасы, tу , 0С	Орташа жылдамдық w, м/с	Рейнольдс саны Re	Ағын мен бояудың күйі	Ағынның режимі