- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі м.Әуезов атындағы оңтүстік қазақстан мемлекеттік университеті
- •Зертханалық практикум
- •Оқу құралы
- •Мазмұны
- •«Процестер және аппараты» курсы жалпы инженерлiк дайындауда қорытындылаушы, ал арнаулы (инженерлiк) дайындық бағытында негiз қалаушы пән болып табылады.
- •Зертханалық жұмыс № 1
- •Құбырдың гидравликалық кедергісін анықтау
- •1.1. Теориялық бөлім
- •Жергілікті кедергілерді анықтау
- •Қондырғыны сипаттау
- •1.3. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •1.4. Есептеуді жүргізу тәртібі
- •1.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 2 сұйықтың қозғалыс режимін анықтау
- •2.1. Теориялық бөлім
- •2.2. Қондырғының сипаттамасы
- •2.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •2.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •2.5. Бақылау сұрақтары
- •Зерханалық жұмыс № 3 Қатты заттар бөлшектерін қабатының жалған сұйылу гидравликасын зерттеу
- •3.1. Теориялық бөлім
- •3.2. Қондырғының сипаттамасы
- •3.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •3.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •3.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 4 Араластыруға жұмсалған энергияны анықтау
- •4.1. Теориялық бөлім
- •4.2. Қондырғыны сипаттау
- •4.3. Жұмысты жүргізу әдісі
- •4.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •5.2. Қондырғыны сипаттау
- •5.3. Жұмысты жүргізу реті
- •5.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді талдау
- •5.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 6 Сүзу процесінің турақтыларын анықтау.
- •6.1 Теориялық бөлім
- •6.2. Қондырғының сипаттамасы
- •6.1. Қондырғының сипаттамасы
- •6.4. Тәжірибе мәліметтерш өңдеу
- •7.2.Қондырғының сипаттамасы
- •7.3. Тәжірибені жүргізу жұмыстары
- •7.4.Обработка опытных данных
- •7.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 8 жылу алмастырғыштың «түтік ішінде түтік» үлгісінің жылу өту коэффициентін анықтау.
- •8.1. Теориялық бөлім
- •8.2. Қондырғының сипаттамасы және жұмыс жүргізу методикасы.
- •8.3. Қондырғының жұмысы.
- •Қондырғыны жұмысқа қосу.
- •8.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу.
- •8. 5 Бақылау сұрақтары.
- •Зертханалық жұмыс № 9 Қондырылған колоннаның (бағананың) гидравликалық кедергісін зерттеу.
- •9.1. Теориялық бөлім
- •9.2. Қондырғыны сипаттау.
- •9.3. Тәжірибені жүргізу жұмысы
- •9.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •9.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 10 радиациялық кептіру процесін зерттеу
- •10.1. Теориялық бөлім
- •Кептірудің тепе-теңдігі
- •Ылғалдың материалмен байланыс түрлері
- •Материалдың ылғалдылығы
- •Кептіру кинетикасы
- •10.2. Қондырманың сипаттамасы
- •10.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •10.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •10.5. Бақылау сұрақтары:
- •Зертханалық жұмыс № 11 Сұйықтарды жай айдау
- •11.1. Теориялық бөлім
- •11.2. Қондырғының сипаттамасы
- •11.3. Тәжірибе жүргізу тәртібі
- •11.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •11.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 12 Қысымдағы жазық бетті сүзгіні сынау
- •12.1. Теориялық бөлім.
- •13.2. Қондырғының сипаттамасы
- •12.4. Тәжірибе мәліметтерін қорытындылау
- •12.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханал ық жұмыс № 13 Циклонда газды шаңнан тазалау
- •13.1. Теориялық бөлім
- •13.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •13.3. Жұмысты жүргізу тәсілі
- •13.4. Алынған мәліметтерді өңдеу
- •Қабылданған белгілеулер:
- •13.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 14 Жалған сұйылу және пневмотасымалдаудағы екі фазалы ағын гидродинамикасының негіздері
- •14.1. Теориялық бөлім
- •Қабаттың гидравликалық кедергісі
- •Жалған сұйылу жылдамдығы
- •Ұшырып әкету (еркін қозғалыс) жылдамдығы.
- •Пневмотасымалдау (Пневмотранспорт)
- •14.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •14.3. Тәжірибені орындау тәсілі
- •14.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •14.6. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 15 Сұйық ортада араластыру процестерін зерттеу
- •15.1. Теориялық бөлім
- •Арасаластыруға жұмсалған қуаттың шығыны
- •Араластырғыштары бар аппараттардағы жылдамдық өрісі.
- •15.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •15.3. Зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •15.4. Сұйықтың еркін пішінді бетін зерттегендегі зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •16.3. Зерттеуді жүргізу әдістемесі және тәжірибе нәтижелерін өңдеу.
- •16.5. Бақылау сұрақтары
12.4. Тәжірибе мәліметтерін қорытындылау
№1 тәжірибе. Сүзгінің жоғары салыстырмалы өнімділігін табу
Тәжірибе жүргізу жағдайы.
1.Температура, t........................................................................0С
2.Сүзінді тұтқырлығы ...........................................................Н.с/м2
3.Сүзінді тығыздығы ρ.............................................................кг/м3
4.Тәжірибе алдындағы қысым ∆Р1..........................................Па
5.Тәжірибе соңындағы қысым ∆Р2..........................................Па
6.Суспензияның бастапқы концентрациясы, С......................кг/кг
7.Тұнба массасы және сүзінді көлемінің қатынасы, х...........кг/м
Суспензия температурасы t термометрмен өлшенеді, шамалар және ρс суға арналған кестелерден табылады. Суспензия концентрациясы С және уақыт τ0 оқытушы береді.
Қисық сүзу сызығы 12.1 кестедегі координаттар арқылы алынады.
Кесте 12.1.
, С |
|
|
|
|
|
V, м3 |
|
|
|
|
|
q, м3 /м2 |
|
|
|
|
|
Абцисса осі бойынша координат басының сол жағында τ0 мәні белгіленеді, А нүктесінен сүзу қисығына жанама сызық жүргізіледі. Сүзудің жоғары өнімділігінің жалғасу процесін көрсетеді:
(12.13)
Сүзу процесінің соңында АС бұрышы байқалады
(12.14)
мұндағы Мор-ордината осі бойынша масштаб, бірлік q/мм;
Маб-Абцисса осі бойынша масштаб, бірлік τ/мм;
Vопт сәйкес тұнбаның мөлшері:
(12.15)
Тұнба саны vmax/mт= vmax·х сүзіндідегі қатты фазаның бар болуының қарамай қорытылған суспензия.:
(12.16)
№2 тәжірибе.Сүзудің константын анықтау.
Алдыңда айтылғандай мұдай тәжірибе екі сатыда жүреді, бірінші ∆P1=const, ∆P2=const. Қалған жағдайы 1-тәжірибедегі жағдай сақталады.
Содан соң const белгілері ортақтандырады:
;
т.ор. және Rс.б.ор. шамалары, қысымдардың және жылдамдықтардың ауыспалы болған кездегі сүзу процесінің сараптама жасауда қолданылады.
кесте 12.2.
∆P1= const |
|
τ, с |
|
V,м3 |
|
q,м |
|
τ/q, c/м |
|
∆P2=const |
|
τ, с |
|
V,м3 |
|
q,м |
|
τ/q, c/м |
|
12.5. Бақылау сұрақтары
1. Қандай процесс сүзу процесі деп аталады?
2.Сүзу процесінің қозғаушы күші не?
3.Сүзудің қандай түрлері бар?
4.Сүзудің жалпы кедергісі неден тұрады?
5.Сүзудің негізгі теңдеуі қандай?
