10.2. Қондырманың сипаттамасы

Қондырғының схемасы 10.4-ші сүретте көрсетілген. Оған сай қондырғы табақты ылғалды өлшегіштен 1, оның табағына ылғал материал 2 тиеледі. Ылғал материал төбесінен берілген инфрақызыл сәуле шығаратын шырақтын 3 көмегімен кептіріледі. Шырақ электр желісіне автотрансформатордың 4 көмегімен жалғанған. Шыраққа берілетін кернеу 110 В аспауы қажет (автотрансформатордың бетіндегі нұсқауды қара).

Сур. 10.4. Қондырғының схемасы.

1 – ылғалды өлшеуіш, 2 – кептірілетін материал,

3 – электр шырағы, 4 – латр, 5- айналмалы ток тізбегі

10.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі

Автотрансформатордың тілін лаборанттың айтуымен белгілі бір белгіге бағыттап қоямыз ылғалды өлшегіштің табағына ылғалды материалды орналастырамыз. Материалдың массасы берілген уақыт аралығында өзгермей, сол қалпында тұратын кезде тоқтатамыз.

Тәжірибеден алынған деректерді төмендегі кестеге жазамыз.

Кесте 10.1. байқау хаттамасы

Өлшенетін шамалар			Есептенілетін шамалар
Уақыт τ	Уақыт аралығы, Δτ, с	Үлгінің массасы, G,кг	Материал дағы ылғалдың мөлшері Gыл, КГ	Материал дың ылғалды лығы, W, кг/с	Ылғалды лықтың өзгеруі ΔW	Кептіру жылдам дығы
1	2	3	4	5	6	7

10.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу

1. Материалдағы ылғалдың мөлшері төмендегі теңдеумен анықталады:

мұнда: G - материалдың берілген уақыттағысалмағы, кг;

G_к - кепкен үлгінің массасы, кг.

2. Уақыт аралығындағы  интервалындағы, ылғалдылықтың өзгеруі W:

W = W₂ – W₁

3. Кептіру жылдамдығы төмендегі теңдікпен анықталады:

4. Есептеліп табылған деректерді 10.1кестесіне жазамыз.

5. , координатасында кептіру жылдамдығының кисық сызығын саламыз. Сондай-ақ ылғалдыдықтың W -  тәуелділіктегі қисық сызығын саламыз.

1. 5-пунктінде салынған графиктердің көмегімен кептірудің периодтарын, аймақтарын (I, II, ІІІ, IV) анықтау қажет. Графиктердің көмегімен W₁, W₂, W₃, W_r және осы мәндерге сәйкес ₁, ₂, ₃, ₄ уақыттарын анықтаймыз.

6. (10.6, 10.8, 10.11) теңдеулердің көмегімен К₁, К₂, К₃, константалары аныкталады да кептірудің жалпы теңдеуі (10.12) теңдеудің көмегімен жазылады.

10.5. Бақылау сұрақтары:

1. Кептіру процесі дегеніміз не?

2. Кептірудің қандай әдістері бар?

3. Қай жағдайда кептіру немесе десорбция процестері жүреді?

4. Ылғалдың материалмен байланыс түрлері.

5. Ылғалдың адсорбциялық және осмотикалық түрлері.

6. Еркін және байланысқан ылғал дегеніміз не?

7. Ылғалдылық дегеніміз не?

8. Материалдың гигроскоптық күйі және гигроскоптық нүкте дегеніміз не?

9. Кептіру жылдамдығы.

10. Кептірудің қисық сызығы.

11. Кептірудің периодтары

12. Кептіру процесінің аймақтары мен константалары.

13. Кептірудің жалпы теңдеуі.