- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі м.Әуезов атындағы оңтүстік қазақстан мемлекеттік университеті
- •Зертханалық практикум
- •Оқу құралы
- •Мазмұны
- •«Процестер және аппараты» курсы жалпы инженерлiк дайындауда қорытындылаушы, ал арнаулы (инженерлiк) дайындық бағытында негiз қалаушы пән болып табылады.
- •Зертханалық жұмыс № 1
- •Құбырдың гидравликалық кедергісін анықтау
- •1.1. Теориялық бөлім
- •Жергілікті кедергілерді анықтау
- •Қондырғыны сипаттау
- •1.3. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •1.4. Есептеуді жүргізу тәртібі
- •1.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 2 сұйықтың қозғалыс режимін анықтау
- •2.1. Теориялық бөлім
- •2.2. Қондырғының сипаттамасы
- •2.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •2.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •2.5. Бақылау сұрақтары
- •Зерханалық жұмыс № 3 Қатты заттар бөлшектерін қабатының жалған сұйылу гидравликасын зерттеу
- •3.1. Теориялық бөлім
- •3.2. Қондырғының сипаттамасы
- •3.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •3.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •3.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 4 Араластыруға жұмсалған энергияны анықтау
- •4.1. Теориялық бөлім
- •4.2. Қондырғыны сипаттау
- •4.3. Жұмысты жүргізу әдісі
- •4.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •5.2. Қондырғыны сипаттау
- •5.3. Жұмысты жүргізу реті
- •5.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді талдау
- •5.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 6 Сүзу процесінің турақтыларын анықтау.
- •6.1 Теориялық бөлім
- •6.2. Қондырғының сипаттамасы
- •6.1. Қондырғының сипаттамасы
- •6.4. Тәжірибе мәліметтерш өңдеу
- •7.2.Қондырғының сипаттамасы
- •7.3. Тәжірибені жүргізу жұмыстары
- •7.4.Обработка опытных данных
- •7.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 8 жылу алмастырғыштың «түтік ішінде түтік» үлгісінің жылу өту коэффициентін анықтау.
- •8.1. Теориялық бөлім
- •8.2. Қондырғының сипаттамасы және жұмыс жүргізу методикасы.
- •8.3. Қондырғының жұмысы.
- •Қондырғыны жұмысқа қосу.
- •8.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу.
- •8. 5 Бақылау сұрақтары.
- •Зертханалық жұмыс № 9 Қондырылған колоннаның (бағананың) гидравликалық кедергісін зерттеу.
- •9.1. Теориялық бөлім
- •9.2. Қондырғыны сипаттау.
- •9.3. Тәжірибені жүргізу жұмысы
- •9.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •9.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 10 радиациялық кептіру процесін зерттеу
- •10.1. Теориялық бөлім
- •Кептірудің тепе-теңдігі
- •Ылғалдың материалмен байланыс түрлері
- •Материалдың ылғалдылығы
- •Кептіру кинетикасы
- •10.2. Қондырманың сипаттамасы
- •10.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •10.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •10.5. Бақылау сұрақтары:
- •Зертханалық жұмыс № 11 Сұйықтарды жай айдау
- •11.1. Теориялық бөлім
- •11.2. Қондырғының сипаттамасы
- •11.3. Тәжірибе жүргізу тәртібі
- •11.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •11.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 12 Қысымдағы жазық бетті сүзгіні сынау
- •12.1. Теориялық бөлім.
- •13.2. Қондырғының сипаттамасы
- •12.4. Тәжірибе мәліметтерін қорытындылау
- •12.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханал ық жұмыс № 13 Циклонда газды шаңнан тазалау
- •13.1. Теориялық бөлім
- •13.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •13.3. Жұмысты жүргізу тәсілі
- •13.4. Алынған мәліметтерді өңдеу
- •Қабылданған белгілеулер:
- •13.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 14 Жалған сұйылу және пневмотасымалдаудағы екі фазалы ағын гидродинамикасының негіздері
- •14.1. Теориялық бөлім
- •Қабаттың гидравликалық кедергісі
- •Жалған сұйылу жылдамдығы
- •Ұшырып әкету (еркін қозғалыс) жылдамдығы.
- •Пневмотасымалдау (Пневмотранспорт)
- •14.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •14.3. Тәжірибені орындау тәсілі
- •14.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •14.6. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 15 Сұйық ортада араластыру процестерін зерттеу
- •15.1. Теориялық бөлім
- •Арасаластыруға жұмсалған қуаттың шығыны
- •Араластырғыштары бар аппараттардағы жылдамдық өрісі.
- •15.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •15.3. Зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •15.4. Сұйықтың еркін пішінді бетін зерттегендегі зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •16.3. Зерттеуді жүргізу әдістемесі және тәжірибе нәтижелерін өңдеу.
- •16.5. Бақылау сұрақтары
1.4. Есептеуді жүргізу тәртібі
Құбырдың барлық тәжрибесіне көлемдік шығының анықтау:
(1.18)
мұнда: Vc – түтіктегі газдың секундтық жұмсалуы, м3/с;
- диафрагманың жұмсалу коэффициенті, = 0,62;
f - диафрагма тесігінің ауданы, м2;
d - диафрагманың диаметрі, d = 0,006 м;
Δhм - дифференциалды манометрдің V көрсетуі мм су бағанасымен, м;
сұй - манометрлік сұйықтың тығыздығы, кг/м3;
r - тасқынның орташа температурасындағы газдың қысымы, кг/м3
Кедергіге дейінгі және кейінгі қимадағы орташа жылдамдықты табу керек:
(1.19)
F - көлденең қимасының ауданы, м2.
Сызықтық участоктегі қысымның түсуін анықтау керек:
(1.20)
мұнда: Δhм – тура участоктегі дифманометрдің көрсеткіші, м.
Тәжірибелік үйкеліс коэффициентін төмендегі теңдікпен анықталады:
(1.21)
мұнда: dэ – ағыстың эквивалентті диаметрі , м; дөнгелек құбыр үшін dэ=dіш, м
Рейнольдс санының сандық мәнін анықтау керек:
(1.22)
Ауаның қозғалыс режимін анықтап, үйкеліс коэффициентін есептеуде теңдеуді таңдап алып, оны табу керек
Үйкеліс коэффициентінің тәжірибелік мәні мен есептеу арқылы табылған мәні арасындағы салыстырмалы қателік, пайыздықпен төмендегі теңдікпен табылады:
(1.23)
Берілген
жергілікті кедергінің қысымдарының
айырмасы
төменгі теңдікпен табылады:
(1.24)
мұнда: Δhм –дифференциалдық манометрдің көрсетуі, м;
с – манометрлік сұйықтың тығызыдығы, кг/м3
г – ауаның тығыздығ, кг/м3.
Жергілікті кедергінің тәжірибенің коэффициенті төмендегі теңдікпен есептеледі:
(1.25)
мұнда: w - жергілікті кедергі аймағының орташа жылдамдығы, м/с.
тәжірибелік бойынша алынған жергілікті кедергінің коэффициентінің мәнін анықтамадан (2, 520 бет) алынған мәнімен төмендегі теңдікпен салыстыр:
(1.26)
мұнда:
- анықтамадан
алынған коэффициенттің мәні,
из (2, 503
бет)
Жүргізілген жұмысты қорытындылау керек.
1.5. Бақылау сұрақтары
Құбырдың ішіндегі гидравликалық кедергіні анықтау.
2. Жергілікті кедергінің шығын энергиясын түсіндір.
3. Үйкеліс коэффициентінің жергілікті кедергіден айырмашылығы?
4. Ағын қозғалысының режимі үйкеліс коэффициентінің сандық мәніне әсері қандай.
5. Гидравликалық тегіс түтік дегеніміз не?
6. Ақиқат сұйық қозғалатын құбырдың әр түрлі екі көлденең қимасына арнап Бернулли теңдеуін жазу керек.
7. Жоғалған энергияның жоғалған тегеуріннен айырмашылығы неде?
8. Үйкеліске жұмсалған энергияны табыныз.
