7.2.Қондырғының сипаттамасы

Жүгіртпектің екі немесе (кей кезде) үш цилиндр тәрізді дөңгелектері (2) және табағы (1) болады. Жүгіртпектің табағына ұсақталатын материал салынады. Диірменнің дөңгелектер күрделі қозғалыс жасайды. Олар вертикаль (тік) білікпен (3) бірге тік өсті және бір мезгілде горизонталь есті (4) айналып қозғалады.

Тік білік (3) электродвигателімен конус тәрізді жетек арқылы байланысқан. Дөнгелектердің горизонталь өсті айналып қозғалу табақтағы (1) ұсақталған материалмен дөңгелектің цилиндр тәрізді бетінің арасындағы үйкеліс күшінің әсерінен болады.

7.1 – сурет. Жүгіртпек диірмені.

1-табақ, 2-дөңгелек, 3-тік білік, 4-горизонталь ось,

5-кривошип.

Материалдың ұсақталуы оның дөңгелектермен кездескен кезінде болады, материалдың ұсақталына жаншу және үйкелу әдістері себеп болады. Үйкелупроцесі дөңгелектің цилиндр тәрізді беті материалдың үстімен сырғанған кезде орын алады. Дөңгелектің цилиндр тәрізді бетінің әрбір нүктесінің өз осьінің бойымен салыстырмалы қозғалысы кезіндегі айналмалы жылдамдығы бірдей болады, ал дөңгелектің тік білік бойымен салыстырмалы қозғалысы кезіндегі оның дөңгелектің тік білік бойымен салысмтырмалы қозғалыс кезіндегі оның цилиндр тәрізді бетінің әр нүктесінің біркелкі болмайды. Ол жылдамдық нүктенің айналу радиусына пропорционал болады. Дөңгелектің цилиндр бетінің енінің орта шенінде жатқан нүктелерінде сырғанау процесі болмайды,ал басқа нүктелерінде ондай процесс орын алады. Мұндай сырғанаудың жылдамдығы жоғарыда аталған салыстырмалы қозғалыстардың айналмалы жылдамдықтардың айырмасына тең болады. Ең үлкен жылдамдығы дөңгелектін цилиндр тәрізді бетінің шетінде жатқан нүктелерінде жатады.

Дөңгелектер берік материалдың үлкен кесектерімен кездескен кезде кривошиптің (5) жәрдемімен жоғары көтеріледі, яғни машина сынаудан сақтап қалады.

Жүгіртпек диірмендер көбінесе ұсақтау және араластыру поцестерінің бір мезгілде өткізу үшінде қолданылады. Бұл процестер құрғақ немесе ылғалды әдістермен жүргізіледі.

7.3. Тәжірибені жүргізу жұмыстары

Ұсақталған материалдар ретінде кірпіш сынықтары, әк тасы, сланец фосфорит және т.б. қолданылады. Алдын ала лабороториялық жақты ұсақтағыштарда кесектерді 5-15 мм шамасына дейін майдалайды. Оның 1,5-3 кг дайын техникалық таразыда тартып алған соң азғантайдан жұмыс істеп тұрған жүгірпек табағына салынады.

Ұсақтау процесі басталғаннан 10-15 минут өткен соң жүгіртпекті тоқтатады. Оның 5-6 жерінен кішкентай қалақпен майдаланған материалды сынама ретінде алады. Оларды өзара араластырады да әрқайсысы 50-100г болатындай етіп не 4-ке, не 5-ке, не8-ге бөледі

Олардың қалаған бір бөлігін алып (бұл бөлікті «орталандырған бөлік» деп атайды) тесігінің өлшемі 50мкм елек арқылы өткізеді. Електі қалған қалдықтан таразыға тартып оның проценттік үлесін анықтайды:

бұл жерде: G – делектегі қалдықтың процентпен алынған мөлшерлері, %;

К – електегі қалдық, кг;

m – – орталандырылған сынаманың салмағы, кг.