4.3. Жұмысты жүргізу әдісі

1. Жетектің жұмысын тексеріп, динамометрдің тілін нөльдік бағытқа келтіреді

2. Динамометрдің серіппесінің бос ұшын өлшейді .

3. Электродвигатель жұмысқа қосылады.

4. Динамометрдің серіппесінің тілі нөльдік бағытқа бұрылғанша тартылады.

5. Араластырғыштың әртүрлі айналу санына сәйкес динамометрдің серіппесінің ұшы өлшенеді .

6. Электродвигательдің жұмысы тоқтатылады..

7. Жетектің бауын басқа шкивке жалғап тәжірибе біліктің басқа айналу санына байланысты қайталанады ,

Сур. 4.1. Қондырғының сипаттамасы

1 - мотор-редуктор; 2 –араластырғыш қойылған ыдыс; 3, 4, 5, 6 - шкивтер;

7 - бұлғауыш; 8 – нөлдік көрсеткіш.

4.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу

Серіппенің ұшының 1 мм жылжығаны 4 грамм күшке тең. Серіппенің бос ұшының нақты қаншаға жылжығанын біле отырып, оның тартылу күшін анықтайды:

F= ( - ) (4.5)

Динамометрдің тартылу күшінің иіні д=75 мм, бұлғауыштың білігінің жұмыстық моменті:

М_ай =F· д (4.6)

(4.7)

мұнда: i_i – беріліс саны;

D₀ – араластырғыштың білігіндегі шкивтің диаметрі, D₀ =38 мм;

D_i – двигатель білігіндегі шкивтердің диаметрлері, мм;

Шкивтердің размері: D₁ = 38 мм; D₂ = 52 мм; D₃ = 66мм.

Двигатель білігінің минуттық айналу саны 1410 айн/мин тең екенін ескере отырып, бұлғауыш білігінің айналу саны есептелінеді:

n_i= (айн/с) (4.8)

Бұлғауыштың білігінің қуаты:

N = М_ай·2πn_i (4.9)

Араластыру кезінде Рейнольдс саны :

(4.10)

мұнда: n – бұлғауыш білігінің айналу саны.

d=50 мм –қалақтардың диаметрі

Бұдан соң Эйлер саны анықталады:

(4.11)

Әрбір айналу санына байланысты есептеу жоғарыда көрсетілгендей жүргізіледі.Бұдан әрі Еu_M = f(Re_М) графигін логарифмдік координаттар жүйесінде, құрады (4.2-сурет).

Соның нәтижесінде төмендегідей критериальдық мағынаға тең түзу табылады: Еu_M = C ·(Re_Ц)^-m.

Бұрыштың тангенсі m мәнін береді, ал ордина осін кесіп өтетін кесінді lgC мәнін береді, осыдан С мәнін табуға болады .

tgα = m

Еu_M = C·(Re_Ц) Lg Eu_M = lgC – mlg Re_M

«С» көбейткішін график арқылы (ОА) төмендегі шарт орындалған кезде табуға болады:

Lg Re_M = 0 болған кезде Lg Eu_M + C =0

С және m коэффициентерінің мәндері арқылы критериалды теңдікті және пайдаланған қуатты N табуға болады.

lgEu_M

lgRe_Ц

4.2 сурет. Логарифмдік координаттар жүйесі

4.5. Бақылау сұрақтары

1. Сұйық ортада араластырудың маңызы.

2. Бұлғауыш білігінің қуаты қалай анықталады?

3. Араластыру кезінде Рейнольдс және Фруд сандарының физикалық мағынасы қандай?

4. Критери қуатының Е_u физикалық мағынасы қандай?

5. С және m коэффициентері қалай анықталады?

ЗЕРХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС № 5

Ортадан тепкіш желдеткішінің сипаттамаларын анықтау

Жұмыстың мақсаты: Желдеткіштер мен торлардың эксперименталды сипаттамасын құру және жұмыс нүктелерінің параметрлерін анықтау

5.1. Теориялық бөлім

Ортадан тепкіш желдеткішінің тұрақты айналым санындағы жұмысы төмендегі шамалармен сипатталады:

1 – Өнімділік Q, м³/с;

2 – туындайтын қысым ("тегеурін"), H, н/м² немесе Р, мм сын.бағ.

3 – шығындалатын куат N, Вт;

4 – пайдалы әсер коэффиценті , %.

Желдеткішінің бұл Q, Р,  шамалары бір-бірімен өзара байланысқан және олардың біреуінің өзгерісі қалғанының да өзгеруіне әкеп соғады Р = f(Q), N = f(Q),  = f(Q) графикалық тәуелділіктер, желдеткіштің сипаттамалары болып табылады.

Теориялық есептеулердің негізінде бұл сипаттамалары жетерліктей дәлдікпен тұрғызу мүмкін емес. Сондықтан да практикада тәжірибелік жолдармен алынған, желдеткіштің сипаттамаларын қолдану кең орын алған. Ортадан тепкіш желдеткішінің тұрақты айналым санындағы n₁ типтік сипаттамасы 5.1-суретте көрсетілген.

Желдеткіштің сипаттамасы айналымның өзге санында n₂, Q, Р, N шамаларының өзгерісі келесі келтірілген қатынастармен анықтайды.

Ортадан тепкіш желдеткішінің сипаттамасы:

(5.1)

Желдеткіштердің сипаттамалары, оның әртүрлі жағдайлардағы жұмысы мен желдету қондырғыларын жобалауға желдеткіштерді таңдауды анықтауға мүмкіндік береді.

Егер айдау кеңістігі аймағында Р_к қайсібір құбыр немесе канал арқылы газ өтсе. Онда газдың жоғалтқан қысымы Н_С, газ жылдамдығына (Р_с.к.), үйкелісті жеңуге және тордың барлық жергілікті кедергісіне (Р_у+Р_ж.к.), гидростатикалық қысымды жеңуге; көтеру биіктігіне (Р) және қысым айырымдарына жұмсалады:

(5.2)

Мұндағы: үйкеліс коэффиценті (өлшемсіз шама).

құбырдың диаметрі, м;

құбырдың ұзындығы, м;

жергілікті кедергі коэффиценті;

ағын жылдамдығы, м/с;

газдың тығыздығы, кг/м³;

(5.2) теңдеуге шығын теңдеуінің жылдамдық мәнін қойсақ:

(5.3)

онда:

(5.4)

мұндағы: Q_c - құбыр арқылы өтіп жатқан газ шығыны (тор), м³/с;

f-құбырдың көлденең қима ауданы, м²;

Осыдан: , деп жазып тордың келесі түрдегі теңдеудін аламыз:

(5.5)

Сур. 5.1. Ортадан тепкіш желдеткішінің сипаттамалары.

Бұл тендеу, құбырдың барлық гидравликалық кедергілерін жеңіп келе жатқан құбыр бойындағы газбен Q_C тордың жоғалтқан қысымы Н_С, арасындағы шығын тәуелділігін көрсетеді.

Р_к=0, Р_т=0 болғанда (5.5) тендеуінің +оң жағыңдағы қосынды 0-ге айналады да тор қисығы координаттың басы арқылы өтеді: H_C = aQ_C². Желдеткіш торға жұмыс істегенде: Q = Q_C ; Н = Н_С , себебі ол тордың бүтіндей кедергісін Р_С, жеңуге жұмсалатын қысым Н_С тудырады.

Егер желдеткіші сипаттайтын Q – H, Q – N, Q -  және Qт – Hт (Q – H масштабындай етіп), Q=Q_т және Н=Н_т болатын А жұмыс нүктесін табуға болады және желдеткіштің берілген торындағы жұмыс барысының барлық сипаттамаларын анықтауға болады. Осы жағдайда жұмыс нүктесі, желдеткішті қолданудың қолайлығын бағалауға мүмкіндік береді.