50.Химиялы-орман өнімдерінің қасиеті және қолдану ортасы.

Қасиеті:табиғатта кездеспейтін, жасанды заттар шығарады, мысалы, пластмассалар. Бұл заттар көп жағдайда өздерінің қасиеті жөнінен дәстүрлік конструкциялық материалдардан да асып түседі.

Қолдану ортасы: машина жасауда(шина,пластмасса), металлургияда(флотация ушін реагенттер), жеңіл өнеркәсіпте (өңдегіш заттар,талшық), құрылыста (бояулар), ауыл шаруашылығында (тыңайтқыштар, улы химикаттар), көлікте (пластик құбырлар) қолданылады.

51.Қр химиялық өнеркәсіптердің қазіргі жағдайы және олардың ел экономикасындағы алатын рөлі

Химия өнеркәсібі-ауыр өнеркәсіптің жетекші салаларының бірі, еңбек заттарын өңдеуге, негізінен химиялық әдістерді баса қолданатын өндіріс салаларының кешені. 2008 жылдан бастап Қазақстанда химия саласындағы өндіріс көлемі статистика мәліметі бойынша 74,3%-ға өсті, сарапшылар соңғы жылдары химия өнеркәсібі кәсіпорындарын жетілдірудің арқасында көрсеткіштер артты деп есептейді.Аналитикалық шолуларда көрсетілгендей, химия саласындағы өндіріс көлемі 2008 жылдан бастап 2013 жылға дейін 74,3%-ға өсіп, 184,9 млрд, тг-ні құрады.Өндіріс көлемінің өсуі ең алдымен химия өнеркәсібін жетілдіруімен байланыстырады. 2013 жылдың тамызынан бастап қыркүйекке дейін өнім шығару көлемдерінің төмендеуі тіркелді.

Нақтырақ айтсақ, көміртек диоксиді, хром триоксиді, фосфор тынайтқыштар, натрий трифосфаты, тыңайтқыштар өндіру төмендеді.

Химия өнімдері өндірісінің негізі көлемі Жамбыл облысына келеді: ЖШС Казфосфат-29,3%, Ақтөбе облысы-14,7%(«АЗХС» АК), Қарағанды облысы- 11,5%(«ТЭМК»АК, ЖШС «Қазақмыс») , Маңғыстау облысы-7,9 («ҚазАзот»ЖШС), Шығыс Қазақстан облысы-9,4% («ҮлбіФторКомплекс» ЖШС) және Павлодар облысы-6,8% («Каустик»АК).

Бұл саладағы негізгі капиталға инвестициялар 2013 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 11 есеге артты. Сарапшылар басып айтқандай, химия өнеркәсібі- Қазақстан экономикасының маңызды құраушылардың бірі, себебі химия өнеркәсібінің машина жасау, құрылыс материалдары өнеркәсібі, тау-кен металлургия кешені ж/е басқа да өнеркәсіп салалары үшін жеткізуші болып табылады.

Қазақстан химия өнеркәсібінің экспорты 2013 жылдың қорытындысы бойынша 1 млрд 18 млн 950 мың долларды құрады. Импорттың негізгі тарамдары –полиэтилен, жууға ж/е тазартуға арналған құралдар, тұрмыс химияның бірқатар өнімдері. 2014 жылы ең көп өсім азот тыңайтқыштарында, бояуларда, лактарда,цементтерде тіркелген. Жалпы алғанда химия өнімдері өндірісінің негізгі көлемі 2014 жылы 91,7 млн долларын құрады.

52.Ағаш өңдеу өнеркәсібі салаларының маңызды өнімдерінің түрлері

Қазақстанның бұл салыстырмалы түрде алгандагы жас шаруашылық саласы машина жасаумен, химиямен, жеңіл өнеркәсіппен, көлік және байланыспен тікелей өндірістік қарым-қатынас жасайды. Құрылыс орман өнімдерінің ірі тұтынушысына айналды. Өз кезегінде басқа салалар атап айтатын болсақ машина жасау оган ағаш өңдейтін станоктар мен барлық жерлерде жүре алатын тягач машиналар, химия - лактар мен бояулар (жиһаз өндірісіне) және ағартқыш заттар (қағаз дайындауға) жеткізеді.

Алдағы уақыттарда Қазақстанның қазіргі географиялық жағдайын пайдаланып, Ресейден ағаш сатып алып, оны орманға кедей Орта Азияның Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Түркіменстан секілді елдеріне реэкспорт жасау мәселесі болмақ.