31.Өндірістік үдерістің рационалды қағидалары

Өндірістік үдерістерді ұтымды ұйымдастыру қағидаларын екі категорияға бөлуге болады:

• Жалпы,яғни оның нақты мазмұнына байланысты болимайды:

• Арнаулы,нақты өндірістік үдерістерге арналады.

Жалпы қағидаларға уақыт бойынша және кеңістікте кез –келген өндірістік үдерісті ұйымдастыруға бағынышты болатын мынадай қадидаларды жатқызуға болады:

*мамандану қағидасы. Өндіріс үдерісінде жұмыс орындары және кәсіпорынның жеке бөлімшелерінің арасындағы еңбек бөлінісі мен оның шоғырлануын көрсетеді;

*паралельдік қағидасы,кәсіпорынның белгілі бір өнімді дайындауға байланысты өндірістік үрдістің жеке бөліктерінің бір уақытта орындалуын білдіреді;

*пропорционалдық қағидасы,кәсіпорынның өзара байланысты бөлімшелерінің уақыт бірлігіндегі салыстырмалы түрдегі тең еңбек өнімділігімен сипатталады;

*тура-дәлдік қағидасы,еңбек заттарының шикізаттар мен жартылай фабрикаттардың өндіріске жіберілуінен бастап,дайын өнімді алуға дейінгі қысқа қозғалыс жолдарымен жүруін айтады;

*үздіксіздік қағидасы,операциялар арасындағы тоқтаусыз жұмыс істеуді талап етеді;

*ыңғайластыру қағидасы,барлық өндірістік үрдістің автоматтандыруына және механикаландыруына адамның денсаулығына зиянды,ауыр,біркелкі қол еңбегін болдырмауға бағытталады.

32.Өндірістік цикл, құрылымы және түсінігі

Өндірістік цикл кәсіпорынның өндірістік шаруашылық қызметінің көптеген көрсеткіштерінің есебі үшін қайнар көзі ретінде, ең маңызды техника-экономикалық көрсеткіштердің бірі болып табылады.

• Өндіріске өнімді өндіруге жіберу мерзімі мен оның дайын өнім ретінде шығару мерзімі белгіленеді

• Өндірістік құрылымдарының қуаттылығы есептелінеді

• Басқада жоспарлы өндірістік есептер жүзеге асырылады.

• Аяқталмаған өндірістің көлемі анықталады.

Өнімді (партия) дайындаудың өндірістік циклы Бұл өндіріске жартылай фабрикаттар мен материалдардың жіберулерінен негізгі өндірісте дайын өнімді (партия) алғанға дейінгі аралықта табылатын күнтізбелік кезеңді білдіреді.

Өндірістік циклдің құрылымы

 Негізгі операциялардың орындалу уақыты

 Көмекші операциялардың орындалу уақыты

 Өнімді дайындаудағы үзілістер

Өнімді дайындаудағы негізгі операциялардың орындалу уақыты Технологиялық циклдан тұрады және адамның еңбек затына тікелей және жанама әсерін жүзеге асыру кезіндегі уақыт анықталады.

Кәсіпорынның жұмыс режиміне байланысты белгіленген үзілістер жұмыссыз күндер, ауысымдар, ауысым аралық және түскі ас арасындағы үзілістер, жұмысшылардың демалуы үшін ішкі ауысымды регламенттелген үзілістер және т.б. жатады.

Ұйымдық техникалық себептерге негізделген үзілістер өзара байланысты жұмыс орындарын күту.

33.Өндірістің техникалық дайындығының түсінігі мен мәні

Кәсіпорынның материалды-техникалық негіздің дамуы үшін техникалық дайындықты қажет етеді.

Өндірістің техникалық дайындық:

-белгілі бір өнімді шығармас бұрын, оның техникасын,технологиясын,құрамын зерттейді.

-шығарылатын өнімді жобалау, алдыңғы түріне қарағанда жаңалау(модернизациялау).

-өнімнің технологиялық үрдісін жасау.

-арнайы құралдар және жартылай фабрикаттарды жан-жақтан тартады.

-дайындау,қайта дайындау, жұмысшылардың квалификацияларын көтереді.

-белгілі бір норма,нормативтерді орнатады.

Жаңа модернизацияланған өнімді тиімді игеріп, жаңа машиналарды,құралдарды,технологияларды енгізгенде техникалық дайындық жүзеге асады.

Техникалық дайындық ішіне конструкторлық дайындық кіреді.