Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМК ОМ каз. 2015-2016.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
5.63 Mб
Скачать

6.7.3. Бақылау сұрақтары:

6.7.3.1. Не себепті апоптоз жасушаның физиологиялық өлімі деп аталады?

6.7.3.2. Жасуша апоптозының некроздан айырмашылығы неде?

6.7.3.3. «Ішілік апоптоз» және «бұйрықтық апоптоз» айырмашыдлықтары неде?

6.7.3.4. Қалыпты тіршілікті қамтамасыз ететін апоптоздың ролі қандай?

6.7.3.5. Апоптоздың бұзылуының медициналық зардаптары қандай?

Үш тілдегі түсіндірме сөздер:

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

Апоптоз – жасушалардың бағдарланған, физиологиялық өлімі

Апоптоз – программированная клеточная смерть, физиологическая гибель клеток

Apoptosis – programed cellular death, physiological death of cells

Құрастырушы: оқыт. Г.Т.Танеева

8-тәжірибелік сабақ

6.1. Тақырыбы: «Молекулалық биология негіздері» тарауы бойынша аралық бақылау

6.2. Мақсаты: студенттердің дәріс материалдары мен практикалық сабақтарда алған түсініктері мен білім деңгейлерін жасушаның гентикалық материалының құрылысы мен қызметі, мутацияның пайда болу себептері мен механизмдері, ДНҚ зақымдану репарациясының молекулалық механизмдері, замануи онкологиядағы генетиканың рөлі.

6.3. Оқыту міндеттері: студенттерді ауызша сұрау, типтік есептер шығарту арқылы студенттердің осы тараудан алған білім деңгейлері мен түсініктерін анықтау.

6.4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

  1. Молекулалық биология пәні және міндеттері.

  2. Нуклеин қышқылдары: ДНҚ, құрылысы, қасиеттері және қызметтері.

  3. РНҚ, құрылысы, түрлері, қызметтері.

  4. Ауруларға диагноз қоюда, емдеу мен алдын-алудағы ДНҚ талдаудың маңызы мен рөлі

  5. Прокариоттар және эукариоттар ген құрылысының ерекшеліктері.

  6. Кодтаушы және реттеуші қатарлар, анықтамасы, қызметтері.

  7. Тірі ағзалардағы тұқым қуалау ақпаратының тасымалдану типтері және бағыттары

  8. Репликация, анықтамасы, принциптері

  9. ДНҚ репликациясының лидерлік және ілесуші тізбектерінің ерекшеліктері.

  10. Репликацияға қатысатын негізгі ферменттердің қызметтері.

  11. Репликация қателіктерінің себептері, пайда болу және түзетілуі механизмдері

  12. Репликациядағы Теломерлік ДНҚ қызметі, құрылысы және ерекшеліктері

  13. Репликация қателіктерінің және сызықты ДНҚ молекуласының теломерлік бөліктерінің репликацияланбауының биологиялық медициналық маңызы.

  14. Тірі ағзалардың (жасушалардың) тіршілігіндегі транскрипцияның рөлі мен маңызы.

  15. Транскрипция, анықтамасы, сипаттамасы.

  16. а-РНҚ синтезделуіндегі матрицалық принцип, репликациядан транскрипцияның айырмашылығы.

  17. Транскрипция үдерісіне қатысатын ферменттер.

  18. Прокариот және эукариот гендеріндегі транскрипцияның механизмі: инициация, элонгация, терминация.

  19. Трансляция, анықтамасы, кезеңдері.

  20. Рибосомалар, құрылысы, қызметі.

  21. Трансляцияның иницация, элонгация, терминация кезеңдеріне сипаттама.

  22. Про – және эукариот ақуыз синтезінің ерекшеліктері.

  23. Трансляция процесіндегі генетикалық код және оның маңызы

  24. Генетикалық кодтың қасиеттері.

  25. Трансляция процесінің бұзылуының медицинадағы маңызы.

  26. Гендер белсенділігінің реттелуі, анықтамасы, маңызы, тірі ағзалардың (жасуша) тіршілігіндегі мәні.

  27. Прокариот гендер белсенділігінің реттелуінің оперондық моделі.

  28. Гендер белсенділігінің реттелуінің типтері (негативті және позитивті, репрессибелді).

  29. Эукариоттар гендерінің белсенділігінің реттелуінің ерекшеліктері

  30. Генетикалық материалдың жасушадағы орны (ядролық, цитоплазмалық).

  31. Жасуша ядросындағы генетикалық материалдың құрылымдық-функциональдық ұйымдасу деңгейлері және оның қалыптасу механизмдері.

  32. Эукариоттардың генетикалық материалының нуклеогистондық ұйымдасуы.

  33. Хромосоманың құрылымдық компоненттері және химиялық құрамы.

  34. Хроматин, эу- және гетерохроматин, сипаттамасы.

  35. Медицинадағы жасуша құрылымның өзгеруінің маңызы

  36. Хромосом типтері және олардың сипаттамалары.

  37. Хромосомалардың жіктелуі. Денверлік және Париждік номенклатура.

  38. Кариотип анықтамасы, медико-генетикалық маңызы

  39. Митоздық цикл, анықтамасы, кезеңдері.Сипаттамасы.

  40. Гаметогенез (оогенез, сперматогенез), сатылар сипаттмамасы.

  41. Мейоз – ағзаның жынысты көбеюі мен комбинативті өзгергіштігінің негізі.

  42. Мейоз кезіндегі генетикалық материалдың динамикасы.

  43. Митоз және мейоздың генетикалық және медициналық маңызы.

  44. Митоздың негізгі реттеушілері (циклиндер, киназалар).

  45. G1, S, G2 кезеңдеріндегі кешендердің әсері.

  46. MPF және APC кешендерінің әсері.

  47. Жасушаның митоздық циклды өтуінің бақылануы (тексеру нүктелері)

  48. Тұқым қуалайтын өзгергіштік.

  49. Рекомбинативті өзгергіштік.

  50. Рекомбинативтік өзгергіштіктің пайда болу механизмдері.

  51. Мутагенез, мутагендік факторлар.

  52. Мутациялық өзгергіштік, жіктелуі.

  53. Геномдық және хромосомалық мутациялар себептері, пайда болу механизмдері.

  54. Геномдық, хромосомалық және гендік мутациялардың жіктелуі.

  55. Геномдық, хромосомалық және гендік мутациялардың адамның тұқым қуалайтын ауруларының дамуындағы рөлі.

  56. Репарация, себептері, типтері.

  57. ДНҚ-ның жарықтық репарациясы дегеніміз не?

  58. ДНҚ-ның қараңғылық репарациясы дегеніміз не?

  59. SOS – репарациясының ерекшелігі неде?

  60. ДНҚ реперациясы үрдісі бұзылуының тұқым қуалайтын аурулардың дамуындағы рөлі қандай?

  61. Апоптоз, анықтамасы, типтері

  62. Апоптоздың себептері

  63. Апоптоздың даму сатылары.

  64. Апоптоз үдерісінің генетикалық бақылануы.

  65. Апоптоздың медициналық маңызы.

  66. Канцерогенез. Канцерогендік факторлар, жіктелуі, олардың жасушалардың ісіктік трансформациясындағы рөлі.

  67. Протонкогендер және онкогендер жайлы түсінік, олардың жасушалардың ісіктік трансформациясындағы рөлі.

  68. Антионкогендер, олардың ісікке қарсы қорғаныш механизмдері.

  69. Онковирустар, олардың жасушалардың ісіктік трансформациясындағы рөлі.

  70. Қатерлі ісіктер, даму сатылары, қасиеттері.

  71. Генетиканың заманауи онкологиядағы маңызы..

  72. Биоинформатика: пробирка мен компьютер аралығындағы молекулалық биология

  73. ДНҚ репликациясы заманауи көзқарас.

  74. ДНҚ-ның метилденуі.

  75. Эпигенетика.

  76. Мутагенді факторлар туралы заманауи мәліметтер.

  77. Канцерогенді факторлар туралы заманауи мәліметтер.

  78. Онкогенездің генетикалық табиғаты.

6.5. Оқыту әдістері: ауызша / жазбаша сұрау, тестілеу.