4.3 Жаңажол кен орнында төтенше жағдайлардың алдын алу шаралары

Бақытсыз жағдайлар, ұңғылар шоғырындағы ысырмалармен счетчиктерді ауыстыру кезінде ыдыстар мен аппараттардың жарылуымен, байланысты болады.

Тұйық жүйеде газ және газоконденсаттар қыздыру нәтижесінде қысымның өсуі қауіпті. Қысымның жоғарлауына ыдыстардың және сеператорлардың жарылуы, негізінен сақтандырушы құрылғылардың дұрыссыздығынан болады. Қысымнан коммуникациялардың жарылуы ысырмаларды қыздыру кезінде ысырманың жабылып қалмауінан немесе оларды дұрыс ашып жаппауынан жабық желіге компрессорлар мен сораптарды қосу кезінде болады.

Компрессорлы комплекісте потенциалды қауіп болып жоғары қысымдардағы газ құбырларының зақымдалу мүмкіндігі болады. Жоғары қысымдағы газ құбырларының зақымдау салдарынан аса күшті жарылыс боуы мүмкін .

ГКС мұздатқыш құбырларындығы гидраттардың түзілуін жылы ауа ағынымен оларды қыздырып алдын алады.

Конденсатың түзілумен күресудің негізгі шараларына газды тасымалдаудың бастапқы учаскелерінде (сеператорларда ) және төменгі учаскелерінде сұйықтық тамшыларын ұстау жатады.

Жұмысшы орындарда апаттың тууы кезінде оңтайлы шешімді қабылдау үшін бақылаушы өлшеуші аспаптарды қолданып жабдықтарды байланыстыру схемасы ілнеді. Еңбектің қауіпсіз жағдайын қамтамасыз ету үшін газлифтілі комплекстің автоматиасы мен телемеханикасының негізгі заттары, бақылап өлшеуші және бақылаушы джүйелерінде үлестірілген. Олар технологиялық параметрлердң өлшеуде және реттеуде өндірістік ситуацияларды бақылауды, жабдықтардың апаты өшіруін ақпараты алумен беруді қамтамасыз етеді.

Ұңғы шоғырында автоматика және телемеханика көмегімен еңбектің қауіпсіз шартын қамтамасыз ету функцияларын орындайды:

-керні клапан;

-қысым датчигі;

-реттеуші вентиль;

-шығын өлшегіш;

-химиялық реангенттерді енгізуге арналған бак;

-ысырнма;

-температура датчигі;

-электрожетектеуіш;

Газомонифольд жоғары қысымды газ құбырыныа келетін қысым өсу мүмкіндігінен шекті қысымы датчикгі 2 сигналы бойынша автоматикалық түрде жабылатын ысырмамен 8 болктанады, ал ұңғы жанынан –кері клапвнмен 1. Газомонифольдтің қысымынан қорғану жүйесі микропроцессорге қысым датчигінен сигнал жібереді, бұл микропроцессор ол сигнадарды уставка шамасымен салыстырады және лайықт\ы уставкадан айырмашылығы болса. Ауданы электоресептеуіші машинаға және кіру ысырмасы 8бен 3 вентильге апатты сигнал береді.

Химиялық ренгенттерді беру жүйесі, реангенттерді газ желісіне авмоматикалық түрде берілуі қамтамасыз етіледі : бактағы 7. реагенттердің минимумы кезінде деәгей датчигінің 6 конттактары сораптардың 5 электроқоректену байланысын ажыратады.

Газоманифольд қоймасындағы ауаның температурасы термодатчиктермен бақыланады. Төменгі шектегі датчиктер электроқыздырғышты қосады, ал жоғарыдағы оларды сөндіріп вентиляцияны қосады. Бұл жүйенің жұмыс бақылап - өлшеуші аспаптармен және автоматикамен (КИП иА) демеленіп тұрады. Машина залында және газомонифольд бөлмелерінде ауалы ортада триэиленликольдің регенерациясының орнауы газ детекторларымен бақыланады және табиғи мен и орынды вентилияция жолмен шамаға келтіріледі. Соңғы жарылудың төменгі шетінде (НПВ ) 10% газданғанда қосылады, ал жарылудың төменгі шегінен 60%

Газдану кезінде микропроцессорға сингал беріледі де технологиялық процес тоқтайды, берілген жүйе жұмысшы ортаның түсуін шектейді , машиналарды, (компенссор , сорап .) тоқтатады, бірақ вентелятор жұмыс істей береді, ал машина залында қосымша апаты вентиляция қосылады. Электрлік жабдықтарды өолдану кезінде еңбектің қауіпсіз шартын қамтамасыз ету келесі қорғау шараларында қаралады.

Кернеулі ток жүргізуші бөліктерді абайсыз тиіп кетуді болдырмайтын етіп электроқондырғыны, электро тораптарды және электрожабдықтардың араматураларын орындайды. Ол үшін ток жүруші бөліктерді жолдарда және жұмысшы алаңда лайықты биіктікте және арақашықтықта орналастырады, конструкцияның ерекше қорғаныстарын және электрожабдықтардың элементерін қолданады.

Жерлендіру (заземление) электроқауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі тәсілі болып табылады. Ұңғы шоғырында жерлендіру ретінде ұңғының шегендеу тізбектері, жабық құрылғылар қолдану мүмкін. Жерлендірулер жермен сенімді байланысты қамтамасыз ету керек.

Ұңғыны жөндеу кезінде жылжымалы өздігінен жүретін агрегаттарды Азинмаш –43А, Азинмаш-37А.

Еңбек сыйымды типі механизацияға арналған аграгаттар ПАРС, АТЭ-6 газлифтілі клапандарды орнату мен шешуге арналған гидроваликалық лебедкала, якорь-пера орнатуға арнаған агреаттар АМЯ-6т жуушы сораптар151Р, автоцистерналар АЦН-7,5-500А және АЦН –257. ұңғыларды күрделі жөндеумен меңгеруге арналған жүк көтергіш80т болатын жаңа өздігінен жүру агрегатАКРО-80/400 қолданылды.

Құбырларды бұрау мен бұрып алуға арналған автоматтар мен элеваторлардың жеңілдетілген түрі арнайы құралдар кең түрде қолданды.

Қазіргі уақытта КМУ типі кілтермен көтерілген блригада қамтылған.Оларды қолдау кезінде жұмысшылардың еңбегін жеңілдетеді, жөндеу процесін тездетеді, құбырлардың бұандалы қосылысы сенімді бекітілуін қамтамасызетеді.

ГКС жұмысшылар қолайлы микроклматты бар және машина шуының әсерін өндірмейтін оператолық бөлмеде жүреді.Ұңғы шоғырында өндірістік қойма электроқыздырғыштармен және вентиляцияланады.

Өндірістік учаскелер метанол саңылаусыздандырып жабылған ыдыста сақталған. Метанолмен байланысты жұмыстарды, қорғаныстың жеке дара заттарын қолданумен жүргізу керек: А маркалы қорабы бар сүзуші противогазбен, резенкелі қораптармен резенкелі аяқ- киімдермен және резенкелі фартуктармен.

Газ құбырларын, конденсат құбырларын және мұнай құбырларын, ондағы ысырмаларды және газлифтілі кешендегі басқада жабдықтарды қыздыру үшін жылжымалы бу қондырғысын ППУ-2 қолданады.