4.2 Еңбек қауіпсіздігін қорғауды қамтамасыз ету шаралары

Еңбек қауіпсіздігінің басты мақсаты, өңдіріс орнындағы зерттеудегі және қолайсыз еңбек жағдайында туатын кәсіби ауруларды ескерту болып табылады.

Кен орынның зерттеу аймағының басшылары жұмысшыларды берілген барлық еңбек қауіпсіздігімен қамтамасыз етуге міндетті . Мекемелік шаралардың негізі болып мыналар табылады, Оператордың техникалық қауіпсіздік ережелерімен таныстыру; білім денгейі мен операторлардың жеке қауіпсіздігін қамтамасыз ету дағдылануын тексеру; жұмыс орнын және құрал – жабдықтарды техникалық жағдайын жүйелі түрде тексеру [18].

Жұмысқа тұру барысында жұмысшылар медециналық қаралудан өтеді. Содан кейін 10 сағат көлемінде басты техникалық қайіпсіздік ережелері өтіледі. Әдетте, техникалық қауіпсіздік ережесін техникалық қауіпсіздік ережесінің инженері, өрт қауіпсіздігінің нұсқаушысы және кәсіби дәрігер жүргізеді. Қауіпсіздік ережелеріне қосымша мәлеметтерін оператор кен орында мастермен , басты оператормен жұмыс істеу барысында алады. Әрбір нұсқау барысында техникалық қауіпсіздік білімі тексеріледі. Өтілген нұсқау белгіленген журналға оператор нұсқаушы белгілейді. Келесі нұсқаулар мен техникалық қауіпсіздік білім деңгейі жұмысшылар үшін жылына бір рет, ИТР – үшін 3 жылда бір рет тексеріледі.

Өндіріс территориясында қауіпсіз жұмыстар жүргізу үшін өрт қауіпсіздік ережелерін және қауіпсіздік техникаларын қатал сақтау керек. Мұнай және газ ұңғыларына,мұнай – газ жинау және тазарту қондырғыларына қызмет көрсететің жұмысшылар араласады. Сондықтан мұнай және газ ауданында жұмыстар жүргізудің негізгі қауіпсіздік ережелерін білу МГӨӨ жұмысшылары үшін шарт.

1) МГӨӨ және ұңғы алаңдарын, мұнай жинау мен тазарту қондырғыларын, газ реттегіштерді, мұнай жинау пункттері мен мұнай сорап станцияларын тазалықта ұстау керек. Төгілген мұнай мен мұнай өнімдерін жинап, ластанған аймақтарды тазарту қажет;

2) Әрбір өндірістік объект өрт сөндіру құралдарына ие болуы шарт, құрғақ құмы бар қорап, күректер, өрт сөндіргіштер және т.б. Олардың саны жергілікті нормалармен анықталады;

3) МГӨБ территориясында темекі шегу тек арнайы бекітілген жерлерде рұқсат етіледі;

4) Дәнекерлеу жұмыстары өнеркәсіп басшылығының рұқсаты бар адам бақылаумен жүргізіліуі тиіс;

5) Барлық электр жетектері мен сорап электр жабдықтары, автоматика құралдарының механизмдері, жарықтандыру аппаратуралары жарылыстан қорғалған күйде болуы қажет, мұнай және газ буларының жиналуы мүмкін жерлерде қосымша жарықтандырғыштар ретінде жарылыстан қорғалған аккумуляторлар қолдануы тиіс;

6) МГӨБ территориясында ішкі жану двигательдері бар көшпелі агрегаттардың түтін шығу құбырында шоқ сөндіргіш болуы керек;

7) Агрегаттар, машиналар, басқа да жабдықтар, сонымен бірге түсіру – тиеу жұмыстарын электр желілері арқылы жүргізуге тыйым салынады;

8) Қызмет көрсету үшін жұмысшыны 0,75 м – ге дейін көтеру үшін сатылары бар объектілер, ал одан жоғары болса ұстағышы бар сатылармен жабдықталуы керек. Сатыларды қардан , мұздан және балшықтардан тазалап тұру қажет;

9) Телемеханика желілерінде жұмыс жасау тек рұқсат арқылы немесе сол желінің жұмыс орнында толық өшуі кезінде жүреді. Өшірілген аппаратурада мынадай беттер жазылуы тиіс «Желіде жұмыс жүруде – қосуға болмайды».

Өндірістік санитария: Қауіпті әрі зиянды заттармен байланысты жұмыстарда периодтты түрде жұмысшылардың медициналық тексерілуі міндетті.

Электросораптар орналасқан территорияда әртүрлі жарықты талап ететін едәуір алаңдар (100х100) орналасқан әртүрлі үрдістер мен жабдықтар бар. Сондықтан электросорап орналасқан территорияны прожекторлы жарықтандыру және жұмыс орны, бөлмелерде жергілікті жарықтандыру қолданылады.

Топтамалы өлшеу құралдары территориясында прожектор түріндегі жасанды жарықтандыру, ал жалпы тарриторияда кезекті жарықтандыру қарастырылған. Жұмыс орындарындағы жұмысшы жарықтандыру, яғни мұнайды дайындау пункті территориясында. Өндірісте оператор арнайы бөлмемен қамтамасыз етіледі, яғни шешіну, демалыс, шеберханамен. Бөлмеде, цинкті бөшкеде ас суы, қол жуғыш, дәрі – дәрмек сақтағыштар болуы міндетті. Оператор будкасы БК- 1400 түріндегі тұрмыстық кондиционерлермен, айырғыштан арнайы тартылған құбырдан келетің газбан жағылатын пешпен жабдықталады (4.1-кесте) .

Жаңажол кен орнындағы мұнайлы қабаттарында күкіртсутег құрамы (2,25–4,26%). Жоғарғы мөлшердегі күкіртсутегі қауіпсіз жұмыс істеуді, құрал жабдықтардың берік болуын талап етеді.

Станок – качалканың орналасу құрлысы: қозғалушы бөлшектер жанаспауы тиіс, түбіртек пен топырақтың беріктігі жоғары болуы керек.

Станоктың электрқозғалтқышы мен тежеуіш-качалкада қоршалған жері болады.

4.1-кесте-Желдету түрлері

Тұрғын орын аты	Жалпы көлемі， м3	Бөлмедегі адам саны	Меншікті көлем	Желдету түрі
Тұрғын бөлме	30	18	1,7	Жасанды (кондиционер)
Асхана	75	18	4,1	Жасанды (кондиционер)
Қызыл бұрыш	75	12	6,3	Табиғи
Жуыну орны	30	6	5	Жасанды (кондиционер)