9.2 Кесте

Жердің әртүрлі климаттық белдеулерінің негізгі сипаттамаларының орташа мәндері

Климаттықфактор	Жердің климаттықбелдеуі
	Суық	жаймашуақ	тропикалық
			ылғал	құрғақ
Температура, °С: максималды минималды	+ 30 -75	+ 35 -35	+ 40 + 3	+ 50 0
Темпе­ратураның тәулік бойынша өзгеруі, °С	20	15	20	40
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы, % (температу­ра, °С)	50-80 (+20)	50 - 80 (+20)	75-100(+35)	2-70 (+ 40)
Жауын-шашын, мм: 1 айда 1 жылда	- 150	- 600	0-- 300 1500	0-50 200
Шық түсу	Мерзімді		Күнделікті	Мерзімді
Күн сәулесінің ағынының тығыздығы, кДж/(м2*жыл) [ккал/(см2*жыл)]	238,8*104	398*104	624,3*104	624,3* 104
Құрамында тұздар бар ауа	-	Тек қана теңіз жағалауындағы аудандарда

Осыған байланысты бұйымдарды әртүрлі араласу дәрежесіне қарай классификацияланады.

Сынау түрлері қайта жаңарылатын климаттық факторымен сипатталады.

Климаттық сынау жабдықтары қайта жаңарылатын факторларға байланысты келесідей болып бөлінеді: жылу камералары, суыту камералары, термокамералар, термокүштер камералары, жылыту және ылғал камералары, термоылғалды камералар, күн сәулесінің камералары, тұмандану камералары, жаңбыр камералары, шаңның динамикалық әсер ету камералары, шаңның статикалық әсер ету камералары, барокамералар, барокүштер камералары, термобароылғалды камералар.

Климаттық сынау жабдықтары әртүрлі конструктивті жолдармен орындалуы мүмкін.

Конструктивті орындауына қатысты құрылғылар: шкафты, қорапшалы, стол үсті, зертханалық, бөлмелік болып бөлінеді.

Эксплуатациялау кезінде жылуға тұрақтылығы өнімнің жұмыс қабілетін және жоғарғы температура әсері кезіндегі сыртқы түрінің сақталуы тексеріледі.

Бұйымды сынау жүктеме арқылы (жұмыс режимі кезінде) немесе жүктемесіз жүреді.

Бұйымды камерада сынау келесі жолмен жүреді.

Бұйымды камерада және монтажды жұмыстарға қатысты орындаудан кейін қажетті өлшемдерді және электр қорегі, сұйық және қысымды ауалар өлшенеді. Реттеуші камерада талап бойынша температура мәні. Климаттық толтырылуы мен бұйым категориясына қарай таңдалады.

Содан соң камераны жауып құрылғыны демалдырады. Бұйым жылдамдығы камера жылдамдығынан төмен болады, осыған байланысты сынаушы камерада ұсынылған температура монша құрылады, сыналушы бұйымда температура төмен болады. Тек қана анықталған уақыт аралығында бұйым мен қоршаған ортаның жылулық тепе-теңдігі өседі; сондықтан камерадағы сыналушы бұйым берілген температура бойынша сол уақытқа барлық көлемі жағынан жеткілікті болады.

Егер пайдалану кезеңінде бұйым энергияны талап етпесе немесе жұмыс режим кезінде энергияны қажет еткенде қызбаса, онда бұйымды сынауда электрлік кернеу жібермей-ақ максималды шекті температурада пайдаланылады.

Жұмыс ортасының температурасында номиналды электр режимін сынауда бұйымды жүктеме арқылы қыздыру қабылданады. Жұмыс режимінің сипаты, өлшемі және жүктемелер түрі ТУ-да немесе сынау бағдарламасында құрылады.

Егер бұйым пайдалану процесінде ұзақ жүктеме астында табылып және қыздырылса, онда осы сынау уақытында электрлік жүктеме қосылып, сынау кезінде параметрлерді периодты түрде өлшейміз.

Егер жүктемеде бұйым температурасы сыртқы орта температурасынан жоғары болса (жұмыс режимінде), сыртқы ортаға қатысты жоғарғы мәні 10 ⁰С немесе үлкен болады, онда бұйым берілген жүктемеде немесе режимде нормальды немесе максимальды шекте сыналады, осыған орай сыртқы ортаның жоғарғы температуралық мәніне сай келеді.

Жұмыс режиміндегі бұйым (жүктемедегі) келесі жолмен сыналады.

Бұйым камераға түсіріліп, жүктеме арқылы қосылады және нормаль жағдайда қажетті параметрлері бақыланады.

Қосылған камерада бұйым температурасы белгіленеді, бұл техникалық шарт бойынша жұмыс температурасына тең болады. Бұйым барлық көлемде толық қызғанға дейін тұрады, содан қайтадан параметрлерді бақылаймыз. Одан кейін бұйымды ажыратып, тоқтатамыз, ал камерадағы температура шекті мәнге дейін жоғарылайды. Камера тоқтағаннан кейін температура нормальға дейын төмендейді, ал бұйым бұл температурада толық суығанға дейін қалады. Одан соң бақылау тексеруі жүреді.

Сынау соңында камерадағы бұйым параметрлерін тексереміз. Параметрлер бұйымды тоқтатқаннан кейін жоғары температурада жылдам бақыланады.

Сынау соңында бұйымды камерадан шығарамыз. Қалыпты климаттық жағдайда зерттеу зерттеуші бұйым температурасының қоршаған орта температурасымен ажырағанға дейін жүреді. Содан соң бұйымды сынау талабының бағдарламасына сай тексереді. Әдетте оның сыртқы түрі анықталып, механикалық құрамы және негізгі параметрлері өлшенеді. Егер бұйым қарапайым болса, онда тек қана сыртқы түрі қарастырылады. Сыртқы түрін анықтағанда түсінің (бояу) өзгеруіне, қорғаныстық жабу түріне, кедергі ететін бөлшек түрлеріне назар аударамыз.

Тасымалдау және сақтауда жылу тұрақтылығын сынау бұйымдарды тексеру үшін тасымалдау мен сақтаудағы қоршаған орта температурасының жоғарғы шегі қарастырылады.

Бұйымды сақтаудың шарттары олардың ауысу жерімен, климаттық аудандарымен және атмосфера түрлерімен және оларды сипаттайтын факторлардың, қапталған және консервіленген бұйымдардың сақталуына әсер етуі бойынша анықталады. Бұйымды тасымалдау шарттары ашық аудандардағы сақтау шарттары сияқты болады.

Пайдалану кезіндегі бұйымның жылуға тұрақтылығын мына жағдайда сынайды егер пайдалану кезіндегі температура тасымалдау кезіндегі температурадан жоғары болса. Бұйым камерада жұмыс режимінің тасымалдау және сақтау кезінде қоршаған ауаның жоғары шекті температурасына тең болады.

Егер бұйым сынау соңында ТШ талаптарын қанағаттандырса,онда суыққа төзіледі деп саналады.

Эксплуатация кезінде суыққа төзімділікті сынау бұйым параметрлерін сыртқы ортаның төменгі жұмыс температурасының әсерінің жағдайын тексеру үшін жүреді.

Сынауды бастар алдында және соңында, сондай-ақ сынау процесінде қажетті жағдайда бұйымның сыртқы қабаты өңделеді және олардың сынау процесі кезінде өзгеруі мүмкін параметрлерді, сондай–ақ бұйымды қалыпты климаттық жағдайда сынайды.

Бұйым салқын камераға қойылады, одан соң эксплуатация кезіндегі камерадағы төменгі шекті температура қойылады.

Сынау бағдарламасы бойынша қажет жағдайда берілген температура бойынша бұйымның электрлік жүктемеде тоқтауы қарастырылады. Мұндай жағдайда бірінші параметрлерді тексереміз, содан соң бұйымға электрлік жүктеме түсіріп, сынау бағдарламасы бойынша сипатын, өлшемін және жалғалу ұзақтығын құрамыз.

Бұйым қалыпты климаттық жағдайда сынау уақытында, көрсетілген сынау ережесімен сыртқы қабаты өңделіп және бұйымның сынау ережесінің талаптарына сай екендігі тексеріледі.

Егер сынау процесінен кейін сынау талаптарына сай келсе, онда бұйым берік деп саналады.

БИЛЕТ №22