Бақылау сұрақтары:

1. Басқарушылық есепте шығынды есептеу мен калькуляциялау әдістері қандай үш белгі бойынша топтастырылады?

2. Өнімнің өзіндік құнының шығынын есептеу мен калькуляциялаудың процестік әдісіне сипаттама беріңіз.

3. Балама өнім бірліктері қалай анықталады?

4. Өнімнің өзіндік құнының шығынын есептеу мен калькуляциялаудың тапсырыстық әдісінің ерекшеліктерін атаңыз.

5. Шығындардың функциялар бойынша есебі (АВС-әдіс) қалай жүзеге асырылады?

6. «Стандарт-кост» жүйесі бойынша шығындарды есептеуді сипаттама беріңіз.

7. «Директ-костинг» жүйесіне сипаттама беріңіз.

8. Шығындарды толық бөліп калькуляциялаған кезде өнімнің өзіндік құнына қандай шығындар кіреді?

9. Өзгермелі шығындар бойынша калькуляциялаған кезде өнімнің өзіндік құнына қандай шығындар кіреді?

10. Маржиналдық кіріс деген не, ол қалай анықталады?

11. Өндірістің (сатудың) сыни көлемі деген не?

Тестілер

1. «Стандарт-кост» жүйесі бойынша қай факторлар материалдың нақты шығындарының нормадан ауытқуына қандай факторлар ықпал етеді?

а) материалдардың бағасының өзгеруі;

ә) нақты пайдаланылған материалдардың санының нормалардан ауытқуы;

б) бір материал түрін оның басқа түрлерімен ауыстыру;

в) кәсіпорынның қажетті материалдардың түрімен қамтамасыз етілуі;

г) алғашқы екі жауап дұрыс.

2. «Стандарт-кост» жүйесі бойынша қай факторлар жалақы төлену жөніндегінақты шығындардың белгіленген нормадан (жоспарына) ауытқуына ықпал етеді?

а) еңбекті нормалау сапасы;

ә) жалақының нақты сағаттық ставкасының оның нормативтік сағаттық ставкасынан ауытқуы;

б) нақты жұмыс істелген уақыттың ауытқуы нормативтік уақыттағы нақты өнім шығаруға, осы өнімнің көлеміне;

в) алғашқы екі жауап дұрыс;

г) екінші және үшінші жауап дұрыс.

3. «Стандарт-кост» жүйесі бойынша жалақының сағаттық ставкасының өзгеру есебінен жалақының өзгергені қалай анықталады?

а) жалақының нормативтік және нақты сағаттық ставкасының арасындағы айырманы шығарылатын өнімнің жоспарлы көлеміне көбейту арқылы;

ә) жалақының нормативтік және нақты сағаттық ставкасының арасындағы айырманы өткен жылдың тиісті кезеңінде шығарылған өнімнің нақты көлеміне көбейту арқылы;

б) жалақының нормативтік және нақты сағаттық ставкасының арасындағы айырманы шығарылатын өнімнің нақты көлеміне көбейту арқылы;

в) барлық жауап дұрыс;

г) бірде-бір жауап дұрыс емес.

4. «Стандарт-кост» жүйесі бойынша жалақы төлеу нормасының ауытқуына еңбек өнімділігі нормаларының өзгеруінің жасайтын ықпалы қалай анықталады?

а) нормативтік (жоспарлы) және нақты еңбек өнімділігінің арасындағы айырманы жалақының нақты нормасына көбейту арқылы;

ә) нормативтік (жоспарлы) және нақты еңбек өнімділігінің арасындағы айырманы жоспарлы жалақының нормасына көбейту арқылы;

б) жоспарлы және нақты жалақы нормаларының арасындағы айырманы жоспарлы еңбек өнімділігіне көбейту арқылы;

в) жоспарлы және нақты жалақы нормаларының арасындағы айырманы нақты еңбек өнімділігіне көбейту арқылы.