16.Гидроформилдеу процесінің маңызы және жалпы сипаттамасы. 263(520)

16.Тығыздығы жоғары полиэтилен өндірісі.

Жоғары тығыздықты полиэтилен (ЖТПЭ) суспензияда немесе газ фазасында 80°С температурада және 0,3-0,5 МПа қысымда ионды-координациялық механизммен өтетін, Циглер-Натта типті катализаторларында полимерлеу арқылы алынады.

ЖТПЭ маркаларының белгіленуі ТТПЭ маркаларындағыдай, бірақ «2» цифрмен басталады. Тығыздық 945—950 кг/м³ аралығында өхгереді, ал БАК (балқыманың аққыштық көрсеткіші) 0,1-17г/10мин болады.

Тұрақтанған түйіршіктер мен ұнтақ түрінде шығарылады.

Полимерлену әдісі ЖТПЭ –нің аз тармақталуына себепші болады (тармақтардың саны көміртегінің 1000 атомына 3 -6 құрайды ). М – 50-3500 мың, бірақ әдетте М мәні 800 мыңнан аспайды. Созылу кезінде беріктілік шегі 10МПа асады.

Төмен тармақталу 70- 80% құрайтын кристалдануға әкеледі, ал балқу температурасы 120-125°С – ге тең. ТТПЭ- ге қарағанда, ЖТПЭ жоғары беріктілік көрсеткіштерге ие: жылуға төзімділік, қаттылық пен беріктік. Ол суыққа жоғары төзімділік көрсетеді, химиялық жане радиациялық тұрақтылыққа ие. Катализатор қалдықтарынын болуы оны тағамдық азық- түлікпен қолдануға руқсат етілмейді (катализаторлардан жуық тазартылуы қажет етіледі). Жоғары жиілікті электр сипаттамалары ТТПЭ-ге қарағанда ЖТПЭ –де біршама нашарлау (катализаторлар қалдықтарының болуына байланысты), бірақ бұл оны электроэзоляциялаушы материал ретінде қолдануын шектемейді. Төменде ЖТПЭ-нің кейбір сипаттамалары берілген:

σр,МПа.................22-30 рν, Ом*м..............................10¹

σи,МПа.................20-35 Тв, ºС................................100

εр,%.................300-800 Тм, ºС...............................100

tgσ(10Гц болғанда)......................(12/5)*10

ЖТПЭ бүкіл негізгі әдістермен бұйымдарға өңделеді, ең жүе қолданылатыны- қысыммен құю. Жақсы пісіріледі. Ол ыдыстар, құбырлар, әр түрлі техникалық бұйымдар жасауда қолданылады.

Орташа қысымды полиэтиленді (жоғары тығыздықты) (ОҚПЭ)- 130-170°С темперетурада және 3,5-4 МПа қысымда Со, Мо оксидтері қатысында еріткіште полмерлеу арқылы алады. ОҚПЭ-нің тармақталуы –негізгі тізбектің 1000 атом көміртегіне 3- тең аздау келеді. М- 70-400 мың. ЖТПЭ-ге қарағанда, сызықты ОҚПЭ тығыздығының (950-976 кг/м³), балқу температурасының ( 128-132°С),БАК-тың (0,3-20 г/10 мин) мәндері жоғарырақ.Маркаларының белгіленуі ЖТПЭ –дегідей.

Эксплуатациалық және технологиялық қасиеттерінін көпшілігіне байланысты, ол ЖТПЭ-ге жақын, бірақ оның молекулалық құрылысынынң үлкен реттілігі оны аса берік қатты және жылуға төзімді болып жасайды. Оның кейбір сипаттамалары төмендегідей :

σр,МПа.................20-40 рν, Ом*м..............................10¹

εр,%.................200-1000 tgσ(при 10Гц)......................(2/4)*10

Этиленнің көп емес мөлшердегі α – олифендермен – пропиленмен, бутилинмен және т.б. (0,2-3% моль) сополимерленуі кезінде, тармақталуы мен молекулалық массасы алшақ шектерде реттелетін орташа тығыздықты (930-940 кг/м³) сызықты полиэтиленді алуға болады.

Басқа сополимерлерден ең жиі винил- ацетатпен сополимерлер қолданады (сявилен). Винилацетат топтар құрамының көбеюі термопласттан жақсы адгезия қасиеттері бар термоэластопласттарға ауысуы орын алады.

29-билет

17.Гидрооксиқосылыстар. Гидроксиқышқылдардың изомериясы мен номенклатурасы. - және- гидроксиқышқылдарының алынуы. Физикалық және химиялық қасиеттері. - және -, - гироксиқышқылдарының ерекшеліктері.

Гидроксиқышқылдар аралас функциялы қосылыстарға жатады. Аралас функциялы қосылыстарды қарастыру бір жағынан жеңіл, себебі әр класс қосылыстарын біздер жеке-жеке қарасырып өттік. Ол класс қосылыстарына тән қасиеттерді білеміз. Аталмыш қасиеттер бұларға да тән болады.

Органикалық синтезде оксиқышқылдардың алатын орны бөлек. Олардың өздері құрамындағы гидроксил және карбоксил топтарының санына байланысты бірнеше түрге бөлінеді:

1. Бір негізді екі атомды оксиқышқылдар.

2. Екі негізді үш атомды оксиқышқылдар.

3. Екі негізді төрт атомды оксиқышқылдар

4. Үш негізді төрт атомды оксиқышқылдар.

Бір негізді екі атомды оксиқышқылдар.

Изомерлері мен аталуы.

Қарапайым оксиқышқылдар әдетте өздері алынатын табиғат заттарының аттарымен аталады (мысалы, сүт қышқылы).

Оксиқышқылдар аттарын көбінесе, өздеріне сәйкес карбон қышқылдарының окситуындылары ретінде атайды. Гидроксил және карбоксил топтарының орналасуы орындары грек алфавитінің әріптерімен көрсетіледі, мысалы,

CH₃-CHOH-COOH α-оксипропион қышқылы HOCH₂-CH₂COOHβ-оксипропион қышқылы

Систематикалық аталу бойынша оксиқышқылдардың аттары карбон қышқылдарының аттарынан шығарылады. Сөйтіп, сол аттың басына спирттерге тән окси деген сөз қосылады (гидрооксил).

Нөмірлеу әдетте карбоксил тобынан басталады. Мысалы, сүт қышқылын 2-оксипропан қышқылы деп атауға боладыCH₃-CHOH-COOH