Добавил:
096555144
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:Ղազարոսյան, Սարգսյան, Սևանավանք
.pdf
. . . . . .
.
НАЦИОНАЛЬНАЯ АКАДЕМИЯ НАУК РА
ИНСТИТУТ АРХЕОЛОГИИ И ЭТНОГРАФИИ
МАТЕНАДАРАН
НАУЧНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИЙ ИНСТИТУТ
ДРЕВНИХ РУКОПИСЕЙ ИМЕНИ МЕСРОПА МАШТОЦА
АРПЕНИК КАЗАРОСЯН
ГАГИК Г. САРГСЯН
СЕВАНАВАНК
ИСТОРИЯ, РУКОПИСНОЕ И ЭПИГРАФИЧЕСКОЕ НАСЛЕДИЕ
_____________________________________
NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES OF THE RA
INSTITUTE OF ARCHAEOLOGY AND ETHNOGRAPHY
MATENADARAN
MESROP MASHTOTS RESEARCH INSTITUTE
OF ANCIENT MANUSCRIPTS
ARPENIK GHAZAROSYAN
GAGIK G. SARGSYAN
SEVANAVANK
HISTORY, MANUSCRIPT AND EPIGRAPHIC HERITAGE
ЕРЕВАН-YEREVAN
2026
.
,
2026
Հրատարակվում է ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության
ինստիտուտի և Մաշտոցյան Մատենադարանի
գիտական խորհուրդների որոշմամբ
. . .
Արսեն Հարությունյա
930.2:94(479.25):09
63.211+63.3(5)
159
., .
159 . , ,
. , , , 2026, 144 :
,
:
, ,
: 60
, ,
:
,
:
Տպագրվմ է կենասթյամբ ՏԻԱՐ ՍԱՆԱՍԱՐ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆԻ՝ ՍԵՎԱՆԱՎԱՆՔԻ
ՋՐՕՐՀՆՅԱՑ ԽԱՉՔԱՎՈՐԻ, Ի ՀԻՇԱՏԱԿ ՍԻՐԵԼԻ ՄԱՅՐԻԿԻ՝ ՍԵԴԱ ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆԻ:
930.2:94(479.25):09
63.211+63.3(5)
ISBN 978-9939-40-188-1
, 2026
, 2026
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
6
9
25
28
31
35
38
40
49
53
57
59 . ,
66 ,
70
72
74
77 РЕЗЮМЕ
79 SUMMARY
82
132
134
140
143
ԳԻՐ ՕՐՀՆՈՒԹՅԱՆ
«Ամենայն ազգ զիւր հարց աւանդութիւն պինդ կալցի»
(Սբ Ներսես Լամբրոնացի)
, -
, « -
» ,
-
,
- -
, -
, -
,
,
, -
,
-
, « » -
,
, ,
1441 . -
, -
« » « -
»: , -
19- -
« » -
,
, -
-
, , ,
, , -
, , , ,
:
- 17–19-
1869 . , -
1880
1901 . -
:
,
-
,
-
- , -
,
- « -
» (1825 .), -
« » (1830 .),
, , -
, , -
, , -
,
,
, -
« . ,
» -
-
-
, ,
, ,
,
-
:
, -
, «
, ,
, » (
)
Օրհնությամբ՝
Տ. ԱՐՏԱԿ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ
Տեսուչ Վանորեից
Սբ. Սևանավանք
ԱՌԱՋԱԲԱՆԻ ՓՈԽԱՐԵՆ
Միջ նա դար յան Հա յաս տա նի հոգ ևոր և ու սում նա գի տա կան ա ռա վել
հայտ նի կենտ րոն նե րից է Ս ևա նի վանք-ա նա պա տը, որն ու նի հա րուստ
պատ մամ շա կու թա յին ժա ռան գութ յուն: Թեև կղզում հաս տատ ված վա-
նա կան մ իա բա նութ յան կյանքն ու ա վանդ ված գրա վոր ժա ռա գութ յու նը
դեռևս ԺԹ դա րասկզ բից ե ղել են ու սում նա սի րող նե րի ու շադ րութ յան
ա ռանց քում, սա կայն վան քի ու նե ցած նշա նա կա լի դե րը միջ նա դա րի
տար բեր շրջա փու լե րում ցայ սօր ամ բող ջաց ված և հա մա լիր լու սա բան-
ված չէր: Այս տե սանկ յու նից սույն ու սում նա սի րութ յունն ա ռա ջինն է, որ-
տեղ մեկ տեղ վել և մաս նա գի տա կան քննութ յան է դրվել եր բեմ նի փա-
ռա հեղ վանք-ա նա պա տի «Ա ռա քե լոց» մ իա բա նութ յան գրա վոր ժա-
ռան գութ յու նը:
Ս ևա նա վան քի մշա կու թա յին ժա ռան գութ յան պատ կա ռե լի մասն են
վան քում գրված և տե ղում պահ ված ձե ռա գիր մատ յան նե րը (150 մ իա-
վոր), ինչ պես նաև հու շար ձա նախմ բի որ մե րին և կո թող նե րին՝ խաչ քա-
րե րին և տա պա նա քա րե րին ամ փոփ ված վեց տասն յակ վի մագ րե րը:
Հայ միջ նա դար յան վա նա կան հա մա լիր նե րի ու սում նա սիր ման ա մե նա-
արդ յու նա վետ մի ջո ցը, թերևս, հիշ յալ եր կու սկզբնաղբ յուր նե րի հա մ-
ընդ հա նուր, հա ճախ միմ յանց լրաց նող և ին չու չէ նաև ժխտող քննու-
թյուն ի րա կա նաց նելն է, որն այս դեպ քում ար վել է հնա րա վոր խո րու-
թյամբ՝ դրան ցով զբաղ վող բուն մաս նա գետ նե րի կող մից: Աշ խա տու-
թյան հե ղի նակ ներն են Մաշ տոց յան Մա տե նա դա րա նի Գր չութ յան
կենտ րոն նե րի ու սում նա սիր ման բաժ նի ա վագ գի տաշ խա տող, ձե ռա-
գրա գետ, պ.գ.թ. Ար փե նիկ Ղա զա րոս յա նը և ՀՀ ԳԱԱ Հ նա գի տութ յան և
ազ գա գրութ յան ինս տի տու տի Վի մագ րութ յան բաժ նի ա վագ գի տաշ-
խա տող, վի մագ րա գետ, պ.գ.թ. Գա գիկ Սարգս յա նը: Աղբ յու րա գի տու-
թյան բնա գա վա ռում փոր ձա ռու հե տա զո տող նե րի մաս նա գի տա կան
ուղղ վա ծու թյունն ա վե լի քան պար զում է խնդրո ա ռար կա աշ խա տու-
թյան հա մա պար փակ լի նե լը, ո րը ներ կա յաց ված է բո վան դա կա յին
ա ռու մով եռա մաս գլխա բա ժան մամբ՝ նվիր ված Ս ևա նա վան քի պատմու-
թյանը, գրչութ յան կենտ րո նին և ձե ռագ րա կան ժա ռան գութ յա նը, այ նու-
հետ՝ վի մա կան ար ձա նագ րութ յուն նե րին:
Առ հա սա րակ, ա ռան ձին վան քե րի պատ մութ յան ա կա դե մ իա կան ու-
սում նա սի րու թյու նը սկսվել է դեռևս նա խորդ դա րի կե սե րից՝ մե ծա նուն
հնա գետ-վի մագ րա գետ Կա րո Ղա ֆա դար յա նի աշ խա տա սի րութ յամբ,
Соседние файлы в предмете Этнография Армян