Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Слепни

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
07.09.2026
Размер:
1 Мб
Скачать
☆
меня... О я, несчастный дурак... Убери ружье, сучка! Сакинат,
не убивай меня! Умоляю!
(Становитсянаколенииначинает
) Не стреляй, пожалей меня! Что проку
тебе от того, что я умру? Не стреляй, я сделаю все, что ты
Ну, тогда стреляй!
Убей меня! Преврати меня в корм для червей! Сука! Сука ты!
стоянаповозкес ружьемвруках,с омерзением
).
ина. Трус! Твои руки в крови моего брата! Пусть
же и твоя грязная кровь обагрит землю! Будь ты проклят!
Подлец без чести и совести! Ты разве мужчина? Сейчас ты за
ет! Умоляю,
(некотороевремядержитегонаприцеле.Затем
Нет, не могу. Прости
Вот
Что же ты медлишь, мерзавец?
(Выстрел.
Последние ее слова
9
1
пятиться. Плачет.
скажешь. Не губи мою душу! (Срывается.)
Стреляй, не жалей!
Сакинат(
смотрит на плачущего и ползающего перед ней Бекира
Убийца! Гад
все заплатишь! (Целитсявнего.)
Бекир (продолжаяпятиться,унижено). Не-е- не лишай меня жизни! Помоги-ите! Помогите! (Рыдает.)
Сакинат
швыряет ружье в сторону Бекира).
меня, Мамай, я не могу пачкать руки в его черной крови!
Бекир(хватаетружье,направляет егона Сакинат).
так-то лучше! Ха - ха - ха-а-а.
Сакинат (спокойно).
Стреляй! Хоть раз в жизни будь мужчиной.
Сакинат, схватившись за рану, падает. заканчиваютсязикиром).
Этот мир – лишь обман, поверьте,
Будь ты дома или будь в пути
–
Ты всегда накануне смерти,
Все деянья твои неслучайны,
Умирает
.
Весь в белом на сцене появляется призрак Мамая. Б
екир,
совершеннообезумевший,застывает,направивнанегоружье
и стреляет. Призрак не шевелится. Бекир громко кричит,
заливается хохотом и медленно направляет ружье на
Где-торядомслышныразрывыснарядов.
2020г.
92
Никуда от нее не уйти.
Не уходят они в никуда.
И грехи, что творил ты тайно,
Станут явными в День суда.
зрителей.
КЮМЮШАККА
ДРАМА
(БатчаланыМуссаны«КюмюшАкка»
дегенповестинекёрежазылгъанды)
Оюннгакъатышханла:
Жазыучу
(автор)
.
Сюлемен, (авторнусабийзаманы),12жыл. КюмюшАкка, 80жыл. Ахмат, Акканыжашы,20жыл. Баблина,17жыл. Зухура, Баблинаныанасы,50-55жыл. Ибрагим,почтальон,40жыл Иммолат, жырчы,60жыл. Азрет, элли,65жыл. Кюлеш, эллижашчыкъ,13-14жыл. Добар, тилсизжашчыкъ,12жыл.
Эллиле,къартла,тиширыула,сабийле.
Биринчиакт
Жабыуачылгъандасахнадаэскитирмен,аныашалгъан
ташларыкёрюнедиле.Отжанынданыгъышташэшикни
Биринчисурат
АккаблаАхмат
94
башында мюйюзле тагъылыпдыла. Сол жанында Кюмюш
Акка,намазлыкъгъачёгюп,намазэтеди.Сахнанытеренинден
Жазыучучыгъады.
Жазыучу
(
сабыр, сагъышлы
). Хапарымы таурухладача:
жерледе болгъанды
деп башларгъа сюе эдим. Жокъду мадарым
алай башларгъа. Тау артлада, узакъ жерледе болмагъанды
ёсген жеримде болгъанды. Эртте
болгъанлыкъгъа, тюнене болгъанча кёрюнеди кёзюме...
зюме кёрюнюп тургъан
суратланы ызымдан келген тёлюлеге: «Сиз да къарагъыз,
Бизни элге жетерге Къобан, тар жагъаларындан
узун
ыкамны
къалаууруча, Кюмюш Акканы тирмени сюеледи. Тирмен
эскиди, эртте ишленнгенди, къарт болгъанды. Кюмюш Акка
Акканамазынбошаргъа,ат чыбыгъына минип,
Уллу Аллах,
Сюлеменни
95
«Эртте-эртте болгъанды бу зат, узакъ быллай зат», –
хапарым. Туугъан-
Жукъ къошмай, къоратмай, кё
сиз да кёрюгюз ол заманны бояуларын!» – дейме.
ычхынып, сууун эркин жаяды. Сууну арасы – айрыкамды. Къобан эки бёлюннген жерде, айр
уа тирменинден эсе да къартды.
Сюлемен(
чабыпкиреди). Акка, Акка.
Акка (гулоч таягъына тыяна, къобады).
жангыз баламы тукъум-жукъ эт, сен уллу. ( эслеп.) Ай-пай, пай. Жашым, къайдан жортуп келесе?
Сюлемен(жарыкъ). Суу бойнундан, Акка!
Акка. Аперим атынга, санга да.
Сюлемен. Акка айтчы. Айтчы сен былай къынгыр нексе?
Акка
(
кюлюм
сюрей
). Суу агъачны жутханма, жашым.
Сюлемен.Жерге уа тёрт нек бюкленнгенсе, Акка?
. Жашлыгъымы тас этип, аны излейме, балам...
ёгерлерим а сен асыры
артюх унчукъ
. Хар сёзюн чамгъа бурмай, кертисин айтса, алай
къарт тюйюлдю Кюмюш Акка. Кёп жашамагъанды, кёп
аны. Кёп
адамны кёзюн къысханды, кёпню ашыргъанды журтунда
къабырлагъа. Аны бла къалмай, сени бла жаратылгъанла:
эгечинг, къарындашынг кетселе сенден алгъа, жюгюнг
андан да ауур. Дагъыда, сен кесинг жаратханлагъа сенден
къ женгил жетмей
не этсин? Эки жашы бла эки къызы, юй бийчеси замансыз
тюшгендиле жер тюбюне. Бирин ашырып къайтыргъа,
ата тукъумундан да кеси бла эм
кичи жашы, Ахмат, болмаса, кишиси къалмагъанды Кюмюш
п, андакюрешеди. Анга Ахматда
къошулады. Бир кесекден ун тартып чыгъадыла. Акканы
акь болгъанды, Ахматха уа унну
96
Акка
(Ышара,намазлыгъынжерденала,тирментабаатлайды.)
Сюлемен. А-а… тюшюндюм. Н къартданса алай дейдиле.
Акка (аны эшитмей). Сюлемен, балам, н тартхан эдим сизге. Ала бар.
Сюлемен.Охо, Акка.
Жазыучу
кёргенди.
Жылладан эсе азап юлюшю асламды Кюмюш Акк
алгъа жетселе ажалны кезиую, къартлы
бирине кезиу жетип, ана-
Акканы.
Аккатирмен табакети
юсю-башы да чыммакъ­букъусукъонмагъанды,тирмендежумушэтмегенча.
Жазыучу.
Кюмюш Акканы насып юлюшюнден не
къадары къорагъан эсе да, тауусулма
гъан эди ол. Дагъан,
тургъан жашы Ахмат биргесине эди. Ахматха
жашай, атасыча,
мыйыкъ
жангы ургъан, кенг имбашлы, сир къатхан чырайлы жаш. Не
нг да, белин бюкмей элтирча къарыуу бар.
Кюмюш Акка суу агъачны жутхан эсе, Ахмат кёчер агъачны
башы.
бирледе «Чыган Ахмат» дейдиле. Тирменден чыкъсала,
чал акканы юсю акъ букъу басып, Кюмюш Акка болады,
, кечесин къайда
ы сюеди Ахмат.
ды. Баблина мени къоншумду. Мени атым
Кюнортасы.Баблинаэкинёгеркъызыбла,имбашларында
мушэте,кюле,сахнаныётедиле. Кёпда
турмай Ахмат, аланы ызларындан марагъанча, сакъ
Сюлемен, Сюлемен,
97
тиреу болуп къарасанг, къачан болса да, жашай­къынгыр къарт болур, деген къыйынды. Сакъал-
ауур машок салса
жутханына чыртда сёз жокъ... Къап-къарады чачы­Бир-
жашыны къаралыгъын жукъ агъарталмайды.
Ахмат кюндюзюн тирменде ётдюреди той-оюн болса – анда. Элде эм ариу къызн Аны аты Баблина Сюлеменди. Онэки жыл болады манга.
Экинчисурат
АхматблаБаблина
челеклерибла,къуш-
чыгъады.
Ахмат(суубойнутабабурулуп,шош).
былай бир кел. Жумушум барды. Атла бери терк, хадауус!..
Сюлемен
(
къолунда ашыкълары бла, артыкъ ыразы
болмай). Не? Не этесе? Биз альчик ойнай турабыз, Ахмат!
). Къой бу ашыкъланы, жумуш
Тюйюлме къоркъакъ! Эркишиме,
бири ызларындан
тизилип, суу агъачланы юсюне билеклерин къанатлача
Сенден тилеригим олду. Аланы жет да, эм
. Чачынг узунду, санынг субайды, эки кёзюнг
жулдузлагъа ушайды. Тогъуз жаш къарайбыз санга. Жангыз
98
Ахмат (сынаулу къарап
барды. Сюлемен, эркишимисе сен? Къоркъакъ тюйюлмюсе?
Сюлемен (дёрденли).
Ахмат! Тейри мен... Ийнанмаймыса?
Ахмат. Аперим, ийнанама! Сен мени тенгим ушайса да? Тюзюн айт! Шуёхумса да?
Сюлемен.Айхай, тенгингме. Шуёхунг!
Ахмат. Алай эсе сора сенден бир зат тилейим!
Сюлемен.Хы, тиле.
Ахмат(къызлакетгентабакёргюзте). Ары къарачы.
Кёремисе ол къызланы?
Сюлемен(сынаулу). Кёреме.
Ахмат. Юч къыз. Ючюсю да, бир-
жайып, суу алыргъа барадыла.
Сюлемен. Кёреме дедим да, сора не?..
Ахмат.
аллындагъыны къулагъына мен айтырыкъны шыбырда.
Сюлемен(ыразыболмай). Не шыбырдарыкъма? Айт!
Ахмат
мен болайым киеу атанга, де да алай айт.
Сюлемен. Сейир адамса сен, Ахмат!
Ахмат. Нек?
Сюлемен
.
Да аллай бирни мен къулагъына
шыбырдагъынчы, ол сирелип турлукъмуду сора? Сен
телими болгъанса?
Сен аны ючюн къоркъма, шуёхум. Туура
у сирелип къыз, ариу сёзлени
. Теркирек бол. Мек юйретгеними, жибергеними
йда жашла бла боллукъма. Бизни кёргюзт
. Алты челек сууларын къуйгъан эдиле ол кюн
къызла башымдан. Алты къол чимдип кюрешген эдиле
ай а мен ким болгъанын айтмагъан эдим.
Къалгъан къызла да биле
Кюмюш Акка да биле болур эди жашыны кимге киеу
болургъа сюйгенин. Ол кюнден сора, ай да кетмегенлей,
келечиле хазырлап ийген эди Акка Баблинаны атасы
ындырыргъа
99
Ахмат (ышара).
ингирге дери да турлукъд шыбырдап тур ансы.
Сюлемен. Кертими?
Ахмат. Ийнан манга, Сюлемен.
Сюлемен(арсарлы). Да барып шыбырдайым сора...
Ахмат
айтма.
Сюлемен(сейирсинип). Да ким деп сорса уа?
Ахмат. Мен ала
да, аладан эм мажалы, де да къой.
Сюлемен (кюледи). Ахшы айтайым, эм мажалы дейим... (экисидакетедиле.)
Жазыучу
этимден. Ал Айтмасам да биле эди Баблина. эдиле,
Азретге. Кюзде, бахчала орулгъанлай, ишни т деп сёз тауусулгъан эди.
Ючюнчюсурат
Тутуш
Тирмен аллында ныгъышда Акка, Ибрагим, Азрет,
Мимболат олтурадыла. Сабий тутушуу къазауат барады.
бири беллеринден тутуп,
ли сабийле, тёгереклерин алып,
. Хайда маржа, Кюлеш, хорлатма! Хайт де, табыракъ
арым! Сюлемен, къармаш, жашым.
Да былтыр гёжеф Сюлемен эди! Алай эди да,
. Жарагъан къамичи къоллу болгъан эди жаш. Ай,
ик саплы
. Анга да къалай берди къамчисин? Кишиге ышанып
Ала бек татлы
100
Сюлемен бла Кюлеш, бир­силдейдиле. Эл хахайлашадыла.Алагъакъошулупкъартлада.
Азрет
узал...
Ибрагим.Кет, чырмама, Азрет! Сен къатышма!..
Азрет. Мен этген жокъду, къатышмайма! Тутушсунла!
Акка. Ай, аперим, балал
Кюлеш, солдан ал. Хы, ма алай. Сюлемен, жиберме.
Иммолат.
Акка?
Азрет
аман хомух, къатыракъ силде!..
Акка. Хау, Ибрагим! Тейри адамы, кий къамичиге ие болгъан эди, лязим.
Ибрагим. Ма, тилсиз Добарчыкъны къолунда къамичиси!
Азрет
бермеучю Сюлемен!
Акка. Аны айтсанг.
Ибрагим. Добар харипге ышанмай а.
шуёхладыла.