Практическая конфликтология. Книга первая

# ! ; & >G @ AG @ ' $A%! @ %>K A '% >LV! U>%< A:

Y % '< A %! < ! ; >@@A ' % !*, @ %*LV! X ! + ' ! %<' >: @ ! !+!, ' !+! ! $U U%!K A .

A* !% '< K ! @$% ! J! % =, ' AG @ X !L + ' ! %<' > U *U+! ; ! .

# ' @ ! !+ ' !G $% J ' + = ;>& Q! = ' !+ &! ' ! %<' $A% * $>'% % ' K = ! / &! ' <L ' % !* ' ! %<' .

# ! \ & ' &! J! %! A' + Q ! %! > < ' = ! / &! ' !, G * $A% >' % , K ! / & Q!* ' ! %<' @ G !% @ / & %< A& + % &, \ , U>& '*, ' &A J A + %A.

+ U % '<, K ' * K ' < J! % = ' @ U! ! @ X !L + * %< ' ! @ ! %<' H '+ A @ U ! !L '@ = '!' &A ; . + , @ J! * U ! ! '@ = ! / ' >+ > A ; Q % & ! ' U * J ' < X !* \ = @$% &A, J! %! A' >@ %! @ ! ' ! %<' + + = U *U+!, @ '+ %<+> \ U ;! % !G ! 'A. C ! ' !* $' *%!'<. # Q '' ! / &! !* J! % =, G $A ' Q! % ; , +J @ ! ' Q! %< = ! ; ' !+! ! U @>'+ @ ; ; @ Q '' , @ % ; ' ;% ' ! ! ' , '>V ' %*%'* / &! ! !* '%>G , '@% , U! / & Q!! ! !'@ %<U !* + /%!+ = '! > Q!! + A&! ; J &! (K% &! ! !Q! ! = ; >@@A), ' Q %<L @ %>K !* @ %! !K '+!G « K+ » @ ' *V!G A$G.

fA% >' % , K $%<X! ' J! % = & , + AG @ !%'* @ ',!'@A A !* ! + &> !Q!@ %< = % ' !, ! + ! !Q! ! = ; >@@ , ! J + ' ' *&. ? !Q! ! * ; >@@ , =' >LV * ' !G!= !, *+$A, A J LV * & ! J! % =, @ %<U> '* !G ! &. d% A \ = ; >@@A !%! A $V $A%! !U ' A %!X< K < $%<X = K ' ! ' % !*.

$ $V! @ %>K >L ! / & Q!L, ' Q! % ;! @ !X%! + '% >LV!& A &:

Z$G !& $A% %!+ ! ! < ! / & Q! A= +>>&, + A= + U %'* U @ % &A'% &! ! '%>G &!.

$ ' J! %*&! +J $G !& $A% >'!%! < +Q & @ % J! %< &, K & J @ ! ' ! !& « U *U+ » !, & ' &A&, 'X! ! < '@!' + ;>& @ %<U> ' ! %<' .

O% > @ U& J ' ! >$! < ( $U $& ) J! % = &, K K ' < @ <, ' *U AG ' ' ! %<' &, $> >' . Z @ !& , K > !K J A U % A ' J !* $> > %<+ '' % A, ! $% ; >' A.

J U & %! %< < A @ 'A, + A % >L J! % =, K$A '' * < '%>G! ! @ U !*.

184

%< =X = $ Q % '$U @ <'* > K ' < J! % =, + A @ * !%! ; ' < >K ' < @ ; & @ Q '' , @ % & ' ;% ' ! ! ' .

F ' & ' = $ & J @ ! % K< G J! % =, + A& ' ' ! ; A ! < @ @ ' %* < !G ! 'A. E%* $A ' !&! Q % '$U !'@ %<U < / +>'-; >@@A (; >@@ A ! <L), K @ U %! A* ! < '% J! X! '* @ ' % !* ' J !! @ + ' ! %<' ! '$< @ % J !* @ + E ; ' ;% ' !! ! ' .

Z \ = ' $G !& '>V ' ! < ' Q! %<-@ + >L U$+> $> >V ; $%!+ >%!Q ! $J =, U$< ! A $% ; >' =' ! !=, @ ' X!G ' ! %<' .

E A @ ' @ + U %!, K !$% @ @ K ! %< A&! / & &! ! / &! !* J! %! ' K%! %!' +! ! $>+% A, + + A ' ' Q! % ; &! !U ?_OO, ' K! ' @ + ! V!+ &!, '$!* ! + / Q!!.

# U>%< & ! <L ! / +>'-; >@@ & J $A% ' % < A , K !$% '% J = %* J! % = + U % '< @$% & !G ' & ; !U Q!! %* ' ;% ' !* ! ' ' >;!&! >K ' !+ &! '! > Q!!. Z ' % ! @ + ; + @$= ; !U Q!! ! & $% + / &! !L ! ! %< =$V! A ! J ; $V ' ; ' & >@ % !*.

O U ! ?_OO ! !! &!+ = , @ @ LV ; U > + ' >+Q!! ! (!%!) ; ' ! %<' @ U %!% ; !U < ;>%* A ' K! ! + '>%< Q!! J! % = ' @ + &!, U ' =V!+ &!, @ ' ! %*&! & ' = % ' !, @ & ; * !& @ %>K < %<+ ! / & Q!L !U «@ AG >+», ! \& Q! %<-@'!G % ;!K '+>L @ J+>, @ K> ' <, K !G U$* '* ! ' !&! 'K! L '*.

185

§7. * 9

?U ; ' Q! % ; ' U + UK!+ & '% % , K 'L $G !&>L ! ' >L ! / & Q!L ' ! %<' J! %*& @ ' %* U + UK!+, ' Q! % ;! * \ > ! / & Q!L J! % =, ' >K & !G ; ' ! + '@ !* !L. H J > &, @ A= J @ ' J! % = $J!% & J ' J! AG %* U + UK!+ ! %* ' Q! % ; @ !K! ! > ' = @> ! ' ;% ' !* ' ! %<' . d$A @ * < \ , @ & !& '! > Q!!, + = K % '< $ ; >@@A ' Q! % ; @ ! / & Q! &> $'@ K !L J! % =. ‡! %! $A%! > &% A @ ! * & ; ' ! %< & X !!. O ! %! @ ' ; !%! K ' < ! !! ! K %! $<. ` K = ! ' = ! / & Q!! J! %*& @ ' % $A% , K @ !% & ''> '%>G . # ! '> ' !! Uc*' !=, \ ! ' !* $A%! '@ ! * A $%<X! ' & J! % = + + ' * ! / & Q!*. ` +!& $U &, + & & > @ !G ; >@@A ' Q! % ;$c + > $%<X = K ' ! J! % = '% J!% '< ; ! X ! + ' ! %<' >. ?& @ \ &> = !U J =X!G U K, ' X!G @ ' Q! % ; &! ? / & Q! ; Q , * !% '< U K '$ ' = ! / & Q!! @ + ! ' ' * !! %, ' *U AG ' ; %!U Q! =. # Q '' '$ @$= ! / & Q!! & ; > '$ '<& @ G ' AG ' != @ !'G *V & ' %!U ; '+ = @ ''A ! &! !' ! AG +>& . E ' >L ! / & Q!L ' Q! % ; & > % '< @ %>K <:

Z ' V !*G Y@ = .

Z ' !G!= AG '$!*G J! % = ! @ Q '' $V !* ' !&! ?_OO.

?U U + UK!+ , @ + ! \+'@ @ 'A J! % =.

%!K AG $' G ' Q! % ; ' @ + &!, ' ! %*&!, >+ ' & U + UK!+ .

C ! / & Q!* !% '< J! % = @ '% >LV!& + % &:

' V !*G > U + UK!+ ;

K U = A ; U A;

@ +$%< &> % ! !L;

! / & Q! AG %!' + G %* J! % =;

! / & Q! & $>+% ;

G %!K AG + '>%< Q!=.

# K %< ; >@@ ' Q! % ; @ % J!% U + UK!+> @ ' ! < ! / &! ! J! % = @ !J @ ! = 'G & (OG & 11). E * 'G & @ U %*% :

186

# ; ! < \+'@ , @ + , U + UK!+ ! = >L >@ > + $ ' ' J! %*&!.

O & ! $ % @ ! ! / &! < J! % = ' ! %<' .

D %!U < U + A ; ' ! %<' ! U V! ! ' J! % =.

O@ ' $' < @ Q '' & ' ;% ' !* ! ' ' , >K ' !* J! % = + + @ $! % = $> >V!G >'%>; %!U Q!! ; ' ! %< AG X !=.

! 11. ! $ ( , ' # ( %

+ @ % J * &! 'G & 11, ' ' !! ' + = ' Q! % ;!% J! %! $A + &&> !+ Q!L & J > ' &! >K ' !+ &! ; ' ! %< ; @ Q '' >; ' >; & ( & K!'% ! ' J! %*&!) $A% @ ! * U + UK!+ &, @ '+ %<+> @ ! ' K '@ Q! %!' -\+'@ !. >;!G '>$c + ' J! %*&! AUA % & J ' U > !=.

! ; , + + @ + U % %!U, @ A @ @A +! ; !U Q!! ' ' >LV ; @ ' ' %* + &&> !+ Q!!, %! \// + ! % ; : @ + !K '+! @ % ' <L '> ' % @ !& ! ' &! >; >; .

C $A% ' *U ' &, K J! %! @ ! ' K G $ %<X = ' @ ! G %!, K $A '@ Q! %!' A ! ! A ! ' Q!! >'%AX %! !G ' G!, @ J! !*, '%>G! ! >@ +!, $ ! !* ! . ., @ & >J %! ' L Q +> ' ! %<' . O@ Q! %!' A + + &> U; > « ' ' AG >'% !*G» ; A $A%!; \

187

$A% ! ' !G!= ; !U AG ' $ !*G, + AG '@ Q! %!' @ ' '; *%! ' !$> A. # \ &> U + UK!+ @ % J!% ! / &! < J! % = @ ! = 'G & (OG & 12), @ V X = ' Q! % ; «@ K >L» ! ' Q!L, «' *V>L» J! % = @ ' ' ' !G @@ &!.

! 12. ! $ ( , # $ $ % , $

O% > & ! <, K @ ! ; !U Q!! ! / & Q! ; $ '@ K !* J! % =, & J !'@ %<U <'* %L$ * !U @ ! !&AG 'G &. A$ = !%! = 'G &A U !'! @ ' % AG U K ! ; ' = ' U ! ' A&! %!Q &!.

188

X & '%>K %!U Q!* 'G &A 12 @ U %!% ' !K< '% >LV!G U>%< :

O !U! < \& Q! %< A= + % J! % = @ X !L + @ + >, + ' ! %<' > ! '@ Q! %!' &.

A* ! < @ 'A J! % = ! @ ! < !G U + UK!+>, U &, @ %>K!A, ' ! !G ' !* J! % =.

+ $ @ \ = 'G & , ' ' !! ' + = U + UK!+ >G !%@ ' ' ; + + ' J! %*&!, ' @ J % '<:

Y %!K ! & ' + @ %>K !* J! %*&! $G !& = ! / & Q!!.

O !J ! & \// + ! ' ! + &&> !+ Q!! & J > J! %*&! ! U + UK!+ &.

# ' & ; ! ; X !* J! % = + ' ! %<' > ; >@@> ' Q! % ; , + A !%! J! % = @ ' %* &>L !& @ + =; !U Q! = ! U + UK!+ & ! / & Q!L ' ! %<' .

a &! ! & + ! !K '+ ; X !* J! % = + ; >@@ ' Q! % ; , + A $A%! ' ' * !! @ / ''! %< K < G !K '+! @ 'A.

# '+ %<+> + K & ! ; ? / & Q! A= _ ' Q! % ;!K '+ ; ' @ J !* $A% /> +Q! %< '@ ! * + + & ' , ; & J @ J % <'*, A U! < ' %<' ! X ! %<+ + ' ! %<' >, ! $V A'+ U <'* @ ' & @ ' & ' Q! %< =%< ' !. ‡! %! %< =X & ' %! + '>%< ! <'* > ' Q! % ; ! @ ! % K ; !&! + $ L !' @ @ > / &% !* J % $ ! U * % !=,'*V!G'* + ' ! %<' >. O Q! % ;! !& \ & + UA %!. F &> J , ' Q! % ;! ; !U %! '+ %<+ ' K ' J> %!' &!, @ ' ! !&' >L ! / & Q!L @ !'G *V &. ? / & Q! A= _ '@ ' $' % $ % $c + ! &> ' V !L OH? ; ' ! %< = '! > Q!! U '@ = U *U+!.

? / &! ! J! % = @ + !K '+! U X!% '< ''A%+ = $>+% , ' J ! + ; $A% ' ;% ' ' U + UK!+ &, Z?!#? e @% , H '+ & G! + > =, H '! J@ + &. O Q! % ;! \ & $>+% @ c* !%! ' L @ U!Q!L ! U K!, + A ! $> > X < + /%!+ = '! > Q!!. @ % A= +' $ V !* + J! %*&.

«9 2$ $» (94 ),

9*

N$( ' ( !

($/ $ &$ ( # $ $ % ' $ # # $ $'! # '!

189

2 # ( ) 350 . 7 $ -!( $ ( ' $'. "$ $ 3- # $ % ) - # '. # % ( ! # $ &$ $#$' % ## .

&' # # % 7 # )2 7 # # $ $ , % ' $/ # # ( ,$' ' ( ' # , $' # ' # $( #$' $ $. 7'$ $)2 ! / # ! $ # #$ $ ($' .

" # '! #$ $ # '$, % ! % '$) $ $' '/ , $ #$' # #$ %$# $# '! / . % / % #$', # / ! . - ' # $ $ .

# '% @ %>K !* \ = ! / & Q!! @ 'A J! % = '!%! $%<X = ' @ ! K!' G !K '+!= !%! > K *LV!= G + . ! ' %! $%<X * < ' Q! % ; &, K V $V <'* + !& U ' & ! @ & V<L. ` & & , + ! !K '+!= ' = + @ + >, ! ! ' G !%!'< > @ % = K ' ! J! % =. E%* !U& !* > !G ; ! AG >' + $%'* %! %< A= @ ! & ! ! + ' >+ ! U !& =' ! ' G '>$c + + /%!+ = '! > Q!!.

# Q ''A @ ' = ' & ; !U Q!! J! % = @ ' ' $A%! ' *U A ' U @ U X!& ! / & Q! A& $'@ K ! &, + + + * ! / & Q!*, + * K % >+ ! X!&'* ' !@ & $V ' & ' U !!, ! !Q!! % @ Q ''A ; >@@ ; '@% K !* ! '@ '$' % >$J !L J! % = ' = @ . ‡! %! @ %! 6 +Q!= @ ' ! @ !%! + % 10 @!' & U A ! ' Q!!, & K!'% # U! > D ''!!.

` +!& $U &, ! / &! ! J! % = @ !'G !% '! > Q!!, + ; @ ; ! %< A ' ! %< A $A >J K %!'<, J! %! >J '/ &! %! ' X ! + ' ! %<' > ' '%>G , '@% , ' G ! %< ; !* + ; & % ' ! ' G > *G. C @ ! % + &>, K %L$A ' !* ' =+ '@ ! !& %!'< !&! + + J$A , !G '%* (; >@@ ' Q! % ; ) '>V ' %*%'* \& Q! %<-

190

@'!G % ;!K '+!= @ ' !* ! ; ''!!, ' @ J &A $! !*&!, >; U &! ! @ !'+ & «+ &@ & ».

F J A= +>& @ ; %'* ' ' A J! % = V %< &> + ! !K '+ &> !U>K !L, \ ;!* $A% @ % A* % ! ' + !%! $>J ! ' ' != ' & ! A&! $!*&!. O >; = ' A, '@ !* ! ' = ! / & Q!! & ;% $A < ' %<+ !!, =' ! %< %J $A% @ * <'*, & K!'% ! J! %*&!. D %!U Q!L \ ; @ U*% '$* ? !Q! ! * ; >@@ , + * @ !G ' Q! % ; @$% @ + V !* ' ! %<' , @ '+ %<+> @ %>K!% @ J+> OCO (@!'<& U &. ;% ; ' ! ; K OCO).

191

§8.

F + >J & K % '< AX , + & & > $ A ; >@@A ' Q! % ; '>V ' X!= \ ; O ! ! %< ; $V ' ; ' & >@ % !* (O` O) > !% @ L ! !K '+ ; %!Q , + + + / &!% U 'L $G !&>L +>& Q!L %* @ ;!' Q!!.

O ' * X '* ' !G!= ' $ ! J! % =, ! !Q!! $ %<X = ; >@@ =+ ! !' ! O & = A ! > , $ >J!% !G $V ' &% ! + @ !'+> %L =, + A& & J ! < @ ' ! %<'+! /> +Q!!. Z / & %< A& %! & ' $ !* ' % K % +, U & ; >'% F.D., + A= U*%'* @ '% ' $ !* @ ; ! < ' +>& A.

T &* %! ' >'@ % A@>' ! < '+ %<+ %!' +, @ !UA LV!G J! % = + $ <$ U ' ! @ , +J $ ! !% ' Q! % ; , ' U X!G ?_OOU! / & Q!! J! % =. & @ '!% ' Q! % ; + U < &> + '>%< ! >L ( & K!'% ! L ! !K '+>L) @ & V< @ ; ++>& Q!!. ` + * @ & V< $A% &> + U , @ '% K ; ! !Q! ! * ; >@@ @ !;% '!% ' Q! % ; + ' > !K ' >, @ $ V %< =X &!'+ ! ! < !G @ / ''! %< A =' !*.

O% > & ! <, K @ * % ! ; >@@A ' Q! % ; ! !! K X ='* ' =+! @ ! % +% !& ! %<+ & ' = $V ' ' ! ! / & %< AG %! , ! & ;!G J! % =, ' %*LV!G & , + U X! '* U %!* !*. ?& $A% *' , + + %< ' Q! % ; '! > Q!! ' LV ; @ ! ' * !* ! !Q! ! = ; >@@A ' ! %<' >. «Z ' !», «K>J! », @ %>K LV! U @% > > U + UK!+ , ' < > = !U + /%!+ AG ' , *' , K ! $> > U V!V < ! 'A U + UK!+ » – + $A% '@ ' ! X '* & ! , ' @ LV ' '>J ! &: «F @% ! – ! &>UA+> U + UA !».

# ! ' K G ' ! !Q! ! = ; >@@ = ' Q! % ; & U %!'< + A A @ 'A ! @ % J !*; «i'%! A $> $ <'* ' &! U U @ ' ! %<' , ; &A $> & ' &! ' > !K <». C ' % K % & @ Q '' ' & ; !U Q!!, + A= >'!%! %'* / @ !* !* «K>J!G». C $A% U V! * +Q!*' ! !! ' ; @ %!* ! ! / &! ! $V ' ; & !* > J! % =. e >@@ ' Q! % ; ! ! !Q! ! * ; >@@ K %! =' < @ %% %< .

192

? / & Q! A= %!' + $ _ ' Q! % ;!K '+ ; ' @ J !* (U & $>+% ), +J ; !U A= ' Q! % ; &! @ ! & J! % = ?_OO+ ! !U! %! @ Q ''A ' & ; !U Q!! ! !Q! ! = ; >@@A !

& >'!%!%! + « +>+%! ! », ! U J ' % ! ! !Q! ! = ; >@@A ' J! %*&!. $A X!= F ' A= >; % + ' K! ' ! !Q! ! = ; >@@ =, K @ + !+ % '<, J! %! G ! < @ ' %!. J ' & &* ! ' %! ' K V @ !G ! < ?_OO, '! < ' ! @ % J !*, A'+ UA < ' ! @ ' !* ! ' G!. O Q! % ;! @ X%! J!& ! ! ! > %< ; + '>%< ! !*, @ U %*LV!= $ < ' + J A& K% & ! !Q! ! = ; >@@A ! ' J! %*&! ! ! ! > %< .

\ @ ! ! !Q! ! * ; >@@ K % '@% K! < ' ! * A, AG * @!+ A. + ! &!+ >K ' !* J! % = @!+ G @ !% ' < ! !Q! ! = ; >@@A J! % =. W+ ! ' < ! !Q! ! = ; >@@A ' & $A% @ % :

@ !'+ «'% $AG» & ' = +>& Q!!, ' + = ! !Q! ! * ; >@@ U + &!% '< ?_OO;

@!' ! ! ''A%+> U%!K A ! ' Q!! @!' &-J % $ ! $ ! != U + UK!+ ! ; >@@A ' Q! % ; &, K ! , ! >;! >K! A L ! 'A J! % =;

@ ! % K ! AG ' !+ ! !Q! ! >L ; >@@>;

@ ; +> ! ; !U Q!L @!+ , / &% ! @% + ! '@ ;

@ ! % K ! !& !* OH? ! @ %! !+ .

g ! !Q! ! = ; >@@A ' ' *% !U 9–10 K % + ! > %!K! % '< @ *J !! >G & '*Q . # ! ' K G ' ' Q! % ; &!, ! !Q! ! * ; >@@ ' % '< ' U < !&! J '@% K = ; >@@A, + > ! + /%!+ A ! @ ! K!* @ U %*%! !& =' < '@% K . H ;! !U !G U %!& ! -@ AG + $% ' ! ; ' ! %< = * %< ' !, +J $A%! '@ ' $ A @ ' ! < + &&> !+ Q!L ' @@ &; > !J * !'+ $%** >;>L ' >. F &> J @ $% ! @ ' AG ' != ' U !! ! !Q! ! = ; >@@A '@ ' $' % >;%>$% &> %!U> @ Q '' ' & ; !U Q!! ! @ !'+> + AG / & @ !* '% J! X ='* '! > Q!!.

T '< J & ! <, K @ &!& $A X ; O` O J! %! & '@ % ; %!V >&* ! &! $V ' AG ; !U Q!=, $% X!G ' *V & !%! @ X% & L ! !K '+!& ' >' &, !& : O & = A ! > (+ A=, + + ! O` O, >'@ % &* @ = ! @ ;!' Q!L, ! @ \ = @ !K! , @ *% ' = L ! !K '+!= ' >') ! &* ; J -' ! %< A&! + @ ! &! (eOF).

W+ ! =' X * ! !Q! ! * ; >@@ @ &!& '+ %<+!G $A X!G+ ! !' O` O , +%LK % ' $* '+ %<+ K % + !U O

193