- •1. Балалар мен жасөспірімдер гигиенасының мақсаты, міндеттері және әдістері.
- •2. Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы бойынша дәрігер жұмысының әдістері мен түрлері.
- •3. Адамзаттың тіршілік циклінің кезеңдері.
- •4. Балалар ағзасының өсу мен дамуының негізгі заңдылықтары.
- •5. Өсу мен даму қарқынының біркелкі еместігі.
- •6. Гетерохрондылық және жыныстық диморфизм.
- •7. «Денсаулық» түсінігіне анықтама беріңіз.
- •8. Денсаулықтың тікелей және жанама көрсеткіштері.
- •9. Сырқаттанушылық. Денсаулық индексі және патологиялық зақымдану.
- •10. «Жастық кезеңділік» түсінігі, жастық кезеңділік түрлері.
- •12. Балалар мен жасөспірімдердің денсаулық жағдайын кешенді бағалау.
- •13. Балалар мен жасөспірімдердің денсаулық жағдайын бағалайтын көрсеткіштер
- •14. Балалар мен жасөспірімдердің дене дамуының көрсеткіштерін бағалау
- •15. Саматоскопия. Жыныс жетілу түрлері
- •16. Соматометрия. Дене ұз өлшеу
- •17. Биологиялық жас, оның критерийлері.
- •18. Дене дамуының акселерациясы мен ретардациясы.
- •19. Дене дамуды бағалау әдістері.
- •20. Балалар мен жасөспірімдердің күн тәртібін құрастырудың гигиеналық негіздері.
- •21.Балалар мен жасөспірімдердің дене тәрбиесінің физиологиялық гигиеналық негіздері .
- •22. Дене тәрбиесінің құралдары мен формалары.
- •23. Дене тәрбиесін медициналық бақылау.
- •24. Дене шынықтыру тәрбиесінің топтары.
- •25. Дене шынықтыру тәрбиесі сабағын ұйымдастыруды медициналық бақылау.
- •26. Шынықтырудың физиологиялық-гигиеналық негіздері.
- •27 . Шынықтырудың принциптері.
- •30. Балалар мен жасөспірімдер мекемелерінде шынықтыруды ұйымдастыруды медициналық бақылау.
- •31.Мектепке дейінгі мекемелерде(сәби-бақшадағы) оқыту-тәрбиелеу процесінің гигиенасы.
- •32. Мектепке дейінгі мекемелерде оқыту-тәрбиелеу процесін ұйымдастыруды гигиеналық бағалау.
- •33.Балалар мен жасөспірімдер мекемелерінде оқыту – тәрбиелеу процесін ұйымдастырудың гигиеналық принциптері.
- •34.Мектептерде оқыту – тәрбиелеу процесін ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар.
- •35.Сабақ кестесін құрастыруға қойылатын негізгі гигиеналық талаптар
- •36.Жасөспірімдерге мамандыққа бағыт беруге дәрігерлік кеңес жүргізу және мамандыққа бағыт беру.
- •40.Балалардың мектепке оқуға дайындық критерийлері.
- •42. Жасқа тәуелді бала ағзасының тағамдық заттарға қажеттілігі.
- •43.Балалар мен жасөспірімдердің тамақтануының гигиеналық негіздері.
- •44.Бір жасқа дейінгі балалардың тамақтану
- •45.Мектепке дейінгі мекемелерде тамақтануды ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар.
- •46. Жалпы білім беретін мекемелердегі тамақтануды ұйымдастырудың гигиеналық принциптері.
- •47.Балалар сауықтандыру мекемелерінде тамақтануды ұйымдастыру.
- •48.Балалар мен жасөспірімдердің спорт мектебіндегі тамақтануды ұйымдастыру
- •49.Балалар мекемелерінде тамақтануды ұйымдастырудағы медициналық қызметкерлердің міндеттері.
- •50.Тағам рационының сандық және сапалық құрамына бақылау жасау.
- •51.Балалар мен жасөспірімдер мекемелерінің жабдықталуы мен жиһаздарына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •52.Балалар киімдеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •53.Балалар аяқ киімдерін еқойылатын гигиеналық талаптар.
- •54.Ойыншықтарға қойылатын гигиеналық талаптар
- •56. Мектеп жиһаздарына қойылатын гигиеналық талаптар
- •57. Жалпы білім беретін мектептер жиһаздарын таңбалау және таңдау.
- •58. Сыныптарда оқушыларды отырғызуға және жиһаздарды орналастыруға қойылатын гигиеналық талаптар.
- •59.Балалар сауықтандыру мекемелерінде жоспарлануы мен жайластырылуына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •60.Спорт залдары мен шеберханалардың құрал-жабдықтарына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •61. Жоба және жобалау дегеніміз не? Жобалық құжат қандай материалдардан тұрады?
- •63. Санитарлық бағалау бағдарламасы жүйесіне сай бала бақша жобасына санитарлық баға беру әдістемесі.
- •64. Мектептердің және мектеп-интернаттардың құрылысы мен жоспарлануының гигиеналық принциптері.
- •65. Мектепке дейінгі мекемелерді жобалаудың гигиеналық негіздері.
- •66. Жер учаскесіне қойылатын гигиеналық талаптар(таңдау және орналастыру, көгалдандыру, функциональды зоналарға бөлу, қоршау, қызыл сызық).
- •67. Мектеп және мектеп-интернат ғимаратына қойылатын гигиеналық талаптар (жер учаскесінде орналастыру, типі, композициясы, сиымдылығы, ғимарат қабаты, қызмет көрсету радиусы).
- •68. Жазғы сауықтандыру мекемелерінің құрылысы мен жоспарлануының гигиеналық принциптері.
- •69. Кәсіптік техникалық мектептердің (ктм) құрылысы мен жоспарлануының гигиеналық принциптері.
- •71.Мектепке дейінгі мекемелердің жобасын санитарлық-гигиеналық сараптау.
- •73.Кәсіптік техникалық мектептердің жобасын санитарлық-гигиеналық сараптау.
- •74. Мектепке дейінгі мекемелердің құрылымы мен құрамына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •75. Мектепке дейінгі балалар мекемелерде анықталған кемшіліктерді қалпына келтіру шараларын көрсете отырып, санитарлық-гигиеналық жағдайына баға беру.
- •77. Жалпы білім беретін мектептер жағдайына санитарлық-гигиеналық жағдайына баға беру.
- •78. Мектепке дейінгі балалар мекемелердің ішкі жобалануына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •79. Мектепке дейінгі балалар мекемелердің санитарлық-техникалық құрал жабдықтармен қамтамасыз етілуіне қойылатын гигиеналық талаптар (жылытылуына, желдетілуіне, жарықтандыруына).
- •80. Мектепке дейінгі балалар мекемелердің санитарлық-техникалық құрал жабдықтармен қамтамасыз етілуіне қойылатын гигиеналық талаптар (сумен қаматамасыз етілуне, канализациясына, микроклиматына ).
- •2.Диномометрия жүргізу әдістемесі
- •3.Кеуде клеткасының формасвн анықтау
- •4.1 Жасқа дейінгі баланың дене салмағына салмақ қосуды анықтау әдістемесі.
- •7.Тірек-қимыл аппараты жағдайын бағалау.
- •8.Регрессия шкаласы бойынша дене дамуды бағалау әдістемесі.
- •9. Сигмальды ауытқу әдісі.
- •10. Процентильді шкаламен дене дамуды бағалау әдісі.
- •12. Дене дамуды кешенді бағалау.
- •13. Омыртқа жотасының қапталдық қисаюын анықтау әдістемесі
- •14. Ақыл ой еңбегін бағалау.
- •15. Мөлшерленген жұмыстар.
- •16. Хронорефлексометрия.
- •17. Айқын көру тұрақтылығын анықтау.
- •18. Көздің электрлік қозғыштығын анықтау.
- •19. Динамометрия.
- •20. Эргография.
- •21. Актография
- •22. Треморометрия
- •23. Мөлшерленген жүктемелі бұлшықеттік функциональды сынама.
- •24. Ағзаның шыныққандық дәрежесін анықтау.
- •25. Летуновтың комбинирленген сынамасы.
- •26. Ортостатикалық сынама.
- •27. Гарвардтық степ-тест сынамасы.
- •28. Тыныс алу жүйесінің функциональдық сынамалары. Штанге сынамасы. Генчи сынамасы.
- •30. Нақты тамақтануды зерделеудің есептеу әдісі.
- •31. Ұйымдастырылған ұжымдардағы балалар мен жасөспірімдердің тамақтану рационын зерделеудің лабораториялық әдісі.
- •32. Жиһаздарды таңбалау және таңдау.
- •33. Киімді сараптау кезеңдері.
- •34. Ойыншықтардың органолептикалық көрсеткіштерін анықтау.
- •35. Ойыншықтардың декоративтік-қорғау жабындысының сілекей мен терге және ылғалды өңдеуге тұрақтылығын анықтау.
- •36. Ойыншықтардың улылылық индексі мен санитарлық-химиялық көрсеткіштерін анықтау әдістемесі.
- •37. Шу шығаратын ойыншықтардың бөлмеде және ашық ауада шу шығару деңгейін анықтау.
- •38. Балалар оқулықтарын санитарлық-эпидемиологиялық бағалау әдістемесі.
- •39. Майдың жиналу дәрежесін бағалау жүргізу
66. Жер учаскесіне қойылатын гигиеналық талаптар(таңдау және орналастыру, көгалдандыру, функциональды зоналарға бөлу, қоршау, қызыл сызық).
Жер учаскесі –МДБМ ажырамас бір бөлімі. Ол балалардың денсаулығын нығайту , дұрыс өсуы мен дамуы үшін ойнауына, демалуына сабақ өуіне арналған. МДБМ учаскесінің жалпы типі жер территориясында жекелей орналасады. МДБМ қызмет көрсету радиусы қалада 300м құрайды. Санитарлық-гигиеналық талаптары мен территорияның инсоляция және аэрациясын ескере отырып, МДБМ жер учаскесі таңдалады. МДБМ шу деңгейі 45 дБА жоғарыламайтын жерде орналасуы қажет. МДБМ учаскесінде көгалдану 50% аз болмауы керек. Жаңадан ғимарат салу кезінде бұрынғы жасыл желектендіру максималды сақталады. Учаскенің көгалдандыру алаңына – жасыл желектендіру, көгал алаң, гүл бақшасы, жидек бақшасы, шөп жамылғылары топтық және дене шынықтырау алаңдары жатады. МДБМ учаскенің көгалдандыру алаңы бір орынға 16м2 аз болмауы керек, оның ішінде жасыл желектердіру, көгал алаң және гүл алаңдары 7 м2 аз болмауы керек. Балалардың бөбек бақшасы кешенінде 14м2 аз болмауы керек.Қайта салу кезінде көгалдандыру алаңын 50 % тен азайтуға рұқсат етіледі. Учаскенің периметрі бойынша жасыл қорғаныс сызығы ағаштардың , талдардың ені 1,5 аз емес қылып ,орналастыру ұсынылады. Ал көше жағынан -6м аз емес. Бөлмелерді қараңғыламау үшін ғимараттан 5 м жақын емес жерге талдарды (кустарник) ал ағаштарды – 10 м жақын емес жерге отырғызу ұсынылады. Көгалдандыру кешінде көкөніс бақшасын егуге рұқсат етіледі.
(В.Р. Кучма «Гигиена детей и подростков» «Москва. «ГЭОТАР- Медиа» 2010 г. 345-348 бет).
67. Мектеп және мектеп-интернат ғимаратына қойылатын гигиеналық талаптар (жер учаскесінде орналастыру, типі, композициясы, сиымдылығы, ғимарат қабаты, қызмет көрсету радиусы).
Мектептің жобасын таңдауда, жобаны сараптаудың негізгі гигиеналық принциптеріне көңіл қою қажет. Оқу процесін жүргізу үшін қолайлы жағдай жасау. Мектеп ғимараттары гигиеналық талаптарға өздерінің көлемі, жабдықталуы және орналасуы бойынша сәйкес, негізгі бөлмелермен толық қамтылуы қажет (сынып бөлмелері,кабинеттер,шеберханалар). 6 жасар балаларға арналған бөлмелер бөлек блокта (секцияда), жеткілікті көлемде, жастарына сәйкес жабдықталуы керек. Әр түрлі жастағы балалар, жалпы мектептік бөлмелер, шеберханалар үшін және т.б блоктарға бөлінеді, олар секциялық композиция кезінде гигиеналық және педогогикалық көзқарас ретінде қолайлы жағдайды қамтамасыз етеді. Қызмет көрсету радиусы уйден жалпы білім беретін мекемелеріне дейін 0,3-0,5 км құрайды. Құрылыстық-климаттық аймақтарға және мектептік жастарға (I,II,III,оқу сатысы) байланысты. Жалпы білім беретін мекемелерде транспорттық қол жетімділік бір бағытқа мынадай арақашықтықта : оқушылар үшін 1 сатылы-15мин,оқушылар үшін 2,3 сатылы-30мин көп емес, орналастыруға рұқсат етіледі. Жалпы білім беретін мекемелер ғимараты микроаудандық квартал ішілік территориясында, квартал аралық жолдардан алыстық жерде транспорттық қозғалыстарды ретту үшін 100-170м арақашықтықта орналастырылады. Жер учаскесінде мектеп ғимараттарынан «қызыл сызыққа» дейінгі арақашықтық 25м аз емес. Жер учаскесі оқу-тәжірбиелік, дене шынықтыру-спорттық, демалу, шаруашылық аймақтарына бөлінеді.
(В.Р. Кучма «Гигиена детей и подростков» «Москва. «ГЭОТАР- Медиа» 2010 г. 352-354 бет).
