Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
аза тілі. Тжір.нсау.DOC
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
6.38 Mб
Скачать

4. Оң жақтағы етістіктермен керекті сөздер арқылы сөз тіркесін құрыңыз (сұрақ арқылы).

тыныс алу (ненің?) денеге

таралу (қайда?) ауа

басталу (неден?) екі бронхыға заласызданады (не?) кеңірдектен

қамтамасыз ету (нені?) мұрын қуысынан

өтеді (қайдан?) жасушалардың

бөліну (неге?) газ алмасуды

5. Мәтіннен төменде берілген қысқа ақпараттарды кеңейтіп толықтыратын үзінділерді табыңыз.

  • Тыныс алу дегеніміз – ағза және сыртқы орта аралығындағы газ алмасу үрдісі.

  • Тыныс алу жолы мұрын қуысынан басталады.

  • Көмей (көмекей) – мойынның алдыңғы жағында орналасқан іші қуыс шеміршекті мүше.

  • Кеңірдек – көмейдің жалғасы, іші қуыс түтік пішінді шеміршекті мүше.

  • Бронхы– кеңірдектің жалғасы.

  • Өкпелер кеуде қуысында орналасады.

6. Төменде берілген сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз.

  • Обмен газов между кровью и воздухом происходит в органах дыхания.

  • При спокойном вдохе в легкие взрослого человека поступает около 3500 воздуха.

  • У разных людей жизненная емкость легких неодинакова.

  • Углекислый газ из венозной крови поступают в легочные пузырьки.

  • Кислород из легочных пузырьков проникает в кровь. Как происходит газообмен в легких?

  • Почему надо дышать через нос?

7. Ауаның қалай жылжитынын(қандай мүшелерден өтетінін) ретімен жазыңыз.

(қаңқа, өкпе, бронхы, мұрын қуысы, кеңірдек, мұрын, көмей)

8.Мұрынның сипатын білдіретін тіркестердің мағыналарын есте сақтаңыз.

Мұрынның сипатын білдіріретін тіркестер

Мағыналары

Қыр мұрын

мұрынның қыры түзу, әдемі формасы

Пұшық мұрын

мұрынның қысқалау, ұшының көтеріңкі бітуі

Тәмпіш мұрын

кішкене мұрын

Пісте мұрын

мұрынның ұшының үшкірлеу, көтеріңкі бітуі

Құс мұрын

мұрынның үстінің көтеріле бітуі

9. Тыныс алу мүшелеріне қатысты фразалық тіркестерді оқып, мағынасын сәйкестіріңіз.

фразалық тіркестер

Білдіретін мағыналары

а

Мұрнына су жетпеу

1

дем алуы қиындау

ә

Мұрнын шүйіру

2

уақыты болмау, үлгермеу

б

Өкпесі аузына тығылу

3

дауысы ерекше әнші

в

Күміс көмей

4

менсінбеу

5. Оқу және оқытудың әдістері. сұрақ-жауап, түсіндіру, пікірлесім