- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі қ. И. Сәтбаев атындағы қазақ ұлттық техникалық университеті
- •«Жерасты кен қазу жұмыстарын жүргізудің арнайы сұрақтары»
- •5В070700 - «Тау–кен ісі» мамандығына арналған
- •1 Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •1.3 Пререквизиттері:
- •1.4 Постреквизиттері:
- •1.5 Пәннің қысқаша мазмұны
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және оларды орындау кестесі
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •8. Юсупов х. А., Кабетенов т. Определение линии наименьшего сопротивления скважинных зарядов. Вестник Жезказганского университета имени о. А. Байконурова № 2, 2004. С. 78-80.
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •1 Модуль бойынша бақылау жүргізу үшін сұрақтар:
- •2 Модуль бойынша бақылау жүргізу үшін сұрақтар:
- •1.9 Курстың саясаты мен процедурасы
- •Негізгі таратылатын материалдар мазмұны
- •1.2. Бұрғыаттыру жұмыстарының негізгі көрсеткіштері
- •2 Дәріс. Тарамды ұңғымалар жинағының параметрлерін анықтау
- •3 Дәріс. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау
- •5 Дәріс. Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде а. Н. Ханукаев әдістемесі бойынша кідіртпелі уақыт аралығының оңтайлы шамасын есептеу.
- •6 Дәріс. Қатар және тарам аралығындағы оңтайлы кідіртпелі уақытты анықтау.
- •7 Дәріс. Ұңғымалық оқтамдар атылысының теріс нәтижелері және олардың алдын алу тәсілдері.
- •8 Дәріс. Лақтырысты және түсірілгі атылысы, шоғырлаған қопсыту оқтамдарының атылысы кезінде жыныс кесектерінің ұшуы бойынша қауіпсіз қашықтық.
- •9 Дәріс. Атылыс кезінде сейсмикалық қауіпсіз қашықтықты анықтау
- •10 Дәріс. Тар, қиын жағдайларда аттыру жұмыстары
- •11 Дәріс. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар үшін қауіпсіз қашықтығы
- •Қорғалынатын нысаннан берілген қашықтықта орналасқан аз қоймасының сиымдылығын анықтау
- •12 Дәріс. Сыртқы және ұңғымалық (шпурлық) оқтамдардың атылысы кезінде, соққылық ауа толқындарының әйнек, терезелерге әсерінің қауіпсіз қашықтығы
- •13 Дәріс. Дүмпудің (детонация) берілуі бойынша қауіпсіз қашықтығын анықтау
- •Дүмпу берілуі бойынша қауіпсіз қашықтықты анықтау
- •14 Дәріс. Найзағай тартқыштың қорғау аумағы. Сырықты найзағай тартқыш
- •Жеке (одиночный) сырықты найзағай тартқыштың қорғау аумағын есептеуге мысалдар
- •14.2 Сурет. 1-найзағай тартқыш; 2-қорғалынатын құрылыс.
- •Қос сырықты найзағай тартқыш
- •Атылыс материалдары қоймасының қос сырықты найзағай тартқышының қорғау аумағын есептеу
- •15 Дәріс. Желдетіс жоспарларын жасау нұсқаунамасы.
- •2.3 Практикапық сабақтардың, жоспары
- •1 Тақырып. Бұрғыаттыру жұмыстарының негізгі көрсеткіштері.
- •2 Тақырып. Тарамды уңғымалар жинағының параметрлерін анықтау.
- •3 Тақырып. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау.
- •4 Тақырып. Жыныстардың жеке дара (отдельных) кесектерінің ұшуы бойынша қауіпті аумақтарын анықтау.
- •5 Тақырып. Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде аралықтың (интервала) оңтайлы шамасын есептеу
- •6 Тақырып. Ұнғыманың қатары жоне тарамдары арасындағы оңтайлы кідіртпе уақытын анықтау.
- •7 Тақырып. Ұцғымалық оқтамдар атылысының теріс нәтижелері және олардың алдын алу.
- •8 Тақырып. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар ұшін қауіпсіз қашықтығы.
- •9 Тақырып. Аттыру жұмыстарында сейсмикалық қауіпсіз қашықтықты аныктау. Тапсырма:
- •10 Тақырып. Тар жағдайларда аттыру жұмыстары.
- •11 Тақырып. Соққылық ауа толқындары өсерінің құрылыстар мен ғимараттар үпгін қауіпсіз қашыктығы
- •12 Тақырып. Сыртқы және ұнғымалық (шпурлық) қопсытушы оқтамдардың атылысы кезінде, соққылық ауа толқындарьшың әйнек, терезелерге әсерінің қауіпсіз қашықтығыв анықтау.
- •13 Тақырып. Дүмпудің берілуі бойынша қауіпсіз қашықтықгы анықтау Тапсырма.
- •14 Тақырып. Найзағай тартқыштардың қорғау аумағы.
- •15Тақырып. Желдетіс жоспарларын құру нұсқаунамасы. Тапсырма.
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орыядалатын студенттердіқ өзіндік жумыстары бойынша откізілетін сабақтардын жоспары (соөж) Тапсырма.
- •1 Тақырып. Бұрғыаттыру жұмыстарының негізгі көрсеткіштері.
- •2 Тақырып. Уатылған кенді жеткізу және толтырмалау процесі.
- •3 Тақырып. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау.
- •4 Тақырып. Жыныстардың жеке дара (отдельных) кесектерінің ұшуы бойынша қауіпті аумақтарын анықтау.
- •5 Тақырып. Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде аралықтың (интервала) оңтайлы шамасын есептеу
- •7 Тақырып. Ұңғымалық оқтамдар атылысының теріс нәтижелері және олардың алдын алу.
- •8 Тақырып. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар үшін қауіпсіз қашықтығы.
- •9 Тақырып. Аттыру жұмыстарында сейсмикалық қауіпсіз қашықтықты анықтау.
- •10 Тақырып. Тар жағдайларда аттыру жұмыстары.
- •11 Тақырып. Соққылық ауа толқындары әсерінің құрылыстар мен ғимараттар үшін қауіпсіз қашықтығы
- •12 Тақырып. Сыртқы және ұңғымалық (шпурлық) қопсытушы оқтамдардың атылысы кезінде, соққылық ауа толқындарының әйнек, терезелерге әсерінің қауіпсіз қашықтығын анықтау
- •13 Тақырып. Дүмпудің берілуі бойынша қауіпсіз қашықтықты анықтау
- •14 Тақырып. Найзағай тартқыштардың қорғау аумағы.
- •15 Тақырып. Желдетіс жоспарларын құру нұсқаунамасы.
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •2.5 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •2.6 «Жерасты тау-кен жұмыстарының арнайы сұрақтары» пәні бойынша өздік бақылау үшін тест тапсырмалары
- •Тест сұрақтардың дұрыс жауабының паспорты
- •2.7 Курс бойынша емтихан сұрақтары
- •Глоссарий
3 Тақырып. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау.
Тапсырма:
1. Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау әдістемелері туралы реферат жасау.
Әдістемелік ұсыныс:
Тарамды ұңғымалар жинағының толық оқталмау коэффициентін анықтау туралы жұмыстарды зерделеу қажет.
Қос: 14. [76], қос: 16. [1 - 20], қос: 17 [224], қос: 18 [29 - 31], қос: 21. [313 -315], қос: 22. [78 - 80].
Бақылау сұрақтары:
1) Толық оқталмау коэффициентін анықтаудың аналитикалық әдістемесінің басқа әдістемелермен салыстырғанда қандай артықшылықтары бар?
2) Толық оқталмау коэффициенті, тарамды ұңғымалар жинағының қандай параметрлерне байланысты болады?
4 Тақырып. Жыныстардың жеке дара (отдельных) кесектерінің ұшуы бойынша қауіпті аумақтарын анықтау.
Тапсырма:
1.
Проф. М.М. Протодяконовтың шк. бойынша
бекемділік кэффициентінің (f
= 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16)
әр түрлі мәндерінде және а,
d,
,
тұрақты мәндерінде (4.1
кестеге қараңыз)
кен массасының жеке
дара (отдельных) кесектерінің ұшу
өзгерісін зерттеу қажет.
2) Түсіндірме жазбада проф. М.М. Протодяконовтың шк. бойынша бекемділік кэффициентіне байланысты, кен массасы жеке дара (отдельных) кесектерінің ұшуының өзгеру себептерін келтіріңіз.
3) Түсіндірме жазбада кен массасы жеке дара (отдельных) кесектерінің ұшу себептерін келтіріңіз.
Нег: 1. [175 - 178] және қос: 4. [64 - 65].
1) Кен массасы кесектерінің ұшуы мен тау-кен жыныстарының бекемдігі арасында қандай тәуелділік бар?
2) Кен массасы кесектерінің ұшуы мен ұңғыманың АЗ толтырылуы коэффициентінің арасында қандай тәуелділік бар?
3) Қатарлар немесе ұңғыма тарамдары арасындағы ҚҚС қандай параметрлерге байланысты?
4) Сіздің ойыңызша, ұңғымалық оқтамдардың атылысы кезінде тау-кен жынысы кесектерінің ұшуының негізгі себбебі не?
5) Тау-кен жынысы кесектерінің ұшу қашықтығының ұзаруына жел күшінің әсерін қалай ескеруге болады?
6) Атылыс орнынан механизмдерге, құрылыстар мен ғимараттарға дейінгі қауіпсіз қашықтықты қалай анықтайды?
5 Тақырып. Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде аралықтың (интервала) оңтайлы шамасын есептеу
Тапсырма:
1. «Тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде аралықтың (интервала) оңтайлы шамасын есептеу» тақырыбына реферат жазу.
Әдістемелік ұсыныс:
Жұмысты орындау үшін тазарта қазу жұмыстарын жүргізу кезінде аралықтың (интервала) оңтайлы шамасын есептеу әдістемелерімен тереңірек танысып шығу керек.
Қос: 2. [165 - 167]
Бақылау сұрақтары:
1) Оқтамнан дүмпіткіш толқын өткеннен соң аршудың қосымша жазығының пайда болуына қажетті уақыт қалай анықталады?
2) Тарамдар арасындағы немесе ұңғымалық оқтамдар қатары арасындағы аралықтың (интервал) жеткіліксіз болуы неге әкеп соқтырады?
6 тақырып. Ұңғыманың қатары және тарамдары арасындағы оңтайлы кідіртпе уақытын анықтау.
Тапсырма:
1. Қос: 5. [68-69] әдебиетте ұсынылған әдістеме бойынша 1 және 2 тақырыптардағы тарамды ұңғымалар жинағының параметрлерін пайдаланып, ұңғыманың қатары және тарамдары арасындағы оңтайлы кідіртпе уақытын анықтаңыз.
2. «Тарамды ұңғымалар жинағының кідіртпе уақыты» тақырыбына реферат жазыңыз.
Әдістемелік ұсыныс:
Жұмысты орындау үшін тазарта қазу жұмыстарында аралықтың оңтайлы шамасын есептеу әдістемесімен терең танысу керек. Ұңғымалық оқтамдардың кідіртпе уақыты. Тау-кен жыныстарын уату тәсілдері. Ұңғымалық оқтамдарды аттырудың теріс нәтижелерін және оның алдын алуды оқып білу керек.
Қос: 5. [68-69] және қос: 6. [168-169]
Бақылау сұрақтары:
1) Ұңғымалар оқтамының оңтайлы кідіртпе уақытын анықтау кезінде, тау-кен жыныстарының қандай қасиеттері және бұрығы аттыру жұмыстарының парметрлері ескеріледі.
2) ҚҚС дұрыс анықтамауға байланысты атылыстың қандай теріс нәтижелерін білесіз?
3) Карьердегі ұңғымалар қатары аралығындағы кідіртпе уақытын анықтау, тарамды ұңғымалардың кідіртпе уақытын анықтаудан айырмасы бар ма, егер бар болатын болса оларды салыстырып атап көрсетіңіз?
