8 Дәріс. Лақтырысты және түсірілгі атылысы, шоғырлаған қопсыту оқтамдарының атылысы кезінде жыныс кесектерінің ұшуы бойынша қауіпсіз қашықтық.
Лақтырысты және түсірілгі атылыс кезінде жыныс кесектерінің ұшуы бойынша қауіпсіз қашықтығы, атылыс оқтамы әсері көрсеткіштерінің мәндеріне (п) және қысқа қарысу сызығына (W) байланысты 8.1П кестесі бойынша анықталады.
8.1 W және п мәндері әртүрліоқтамдар тобын (сериясын) аттыру кезінде қауіпті аумақтың радиусі 8.1П кестесі бойынша анықталады. Егер п мәндері бірдей болса, бастапқы шама ретінде W ең жоғары мәні қабылданады немесе W мәндері бірдей болса, бастапқы шама ретінде п ең жоғары мәні қабылданады. Егер W және п мәндері айнымалы болса 8.1П кестесінен W және п мәндерінің қосындысы қауіпті аумақтың ең жоғары радиусін беретін оқтамдарды тауып қабылдайды. Оны берілген оқтамдар сериясы үшін қауіпті аумақ ретінде қабылдайды.
8.2 Қабылданған қауіпті аумақ радиусінің мәні аттыру жұмыстарындағы БҚЕ 70 параграфында көрсетілген 3 кестедегі адамдар үшін қауіпті аумақ мәнінен кем болмауы тиіс.
8.1. кесте
ҚҚС W, м |
Оқтам атылысының көрсеткіштерінде адамдар үшін қауіпті аумағының радиусы, м
|
|||
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,6 - 3,0 |
|
1,6 |
200 |
300 |
350 |
400 |
2 |
200 |
400 |
500 |
600 |
4 |
300 |
500 |
700 |
800 |
8 |
300 |
600 |
800 |
1000 |
8 |
400 |
600 |
800 |
1000 |
10 |
500 |
700 |
900 |
1000 |
12 |
600 |
700 |
900 |
1200 |
15 |
600 |
800 |
1000 |
1200 |
20 |
700 |
800 |
1200 |
1500 |
25 |
800 |
1000 |
1500 |
1800 |
30 |
800 |
1000 |
1700 |
2000 |
Ескерту.
Таулы жерлерде немесе аттырылатын телімнің жоғары белгілері қауіпті аумақ шекарасының телімдерінен асатын болса қауіпсіз қашықтық I.I.4 п. сәйкес ұзартылуы қажет.
W және п мәндері едәуір алшақ оқтамдар үшін, ұзынға созылған қазым қазбасы болса (0,5 км және одан жоғары) адамдар үшін қауіпті аумақ оның әрбір телімдерінде әр түрлі қабылдануы мүмкін.
8.3 Қопсытудың ыдыратынды оқтамдарын (п<1) аттыру кезінде жыныс кесектерінің ұшуы бойынша қауіпті аумақтың радиусы келесі тәртіппен анықталады. Берілген барлық оқтамдардың ішінен ҚҚС – Wmax жоғары оқтам іріктеліп алынады. Осы оқтам үшін, қалыпты лақтырыс оқтамына келетін оқтамға (n=1) шартты ҚҚС (Wн. в), мәнінің ұзындықтарын есептейді.
(Wн. в) мәнін мына қатынаспен анықтау қабылданған,
,
(8.1)
қарастырылып отырған жағдайға да осылайша анықталады,
, (8.2)
Алынған
Wн.
в
мәні
адамдар үшін қауіпсіз қашықтықты анықтау
үшін қажетті болып табылады.
бастапқы мәнін сол 8.1П
кестесінен
табады, ол n=1
оқтамдарын жатады да
есептік
мәнінің сәйкес
жазық қатар жолында көрсетілген.
5.4 Ұшқан жыныс кесектерінің механизмдер, құрылыстар мен ғимараттарды зақымдаудан сақтайтын қауіпсіз қашықтық жобада нақты жағдайларды ескере отырып қабылдануы тиіс.
5.5 Жыныс кесектерінің ұшу биіктігі бойынша қауіпсіз қашықтық.
Жыныс
кесектерінің ұшуының ең жоғары
(максимальный) биіктігін анықтау кезінде
болса, оны осы Нұсқаудың 2.1
және 2.2
пп. шарттарына сай мәндерге теңестіру
қажет. Егер n>2
болса алынған мәндерді 1,4
есе көбейту қажет.
Атылыстарды жүргізу кезінде, аттырылған жыныс кесектерінің ұшуы бойынша
қауіпті аумақтың радиусін анықтауға мысалдар
1. ҚҚС W=8-11,4 м және атылыс әсерінің көрсеткіші n=2 оқтамдарының лақтырысты атылысы кезінде жыныс кесектерінің ұшу қауіпі аумағының радиусын анықтау керек.
есептеу үшін бастапқы ҚҚС ретінде Wmax =11,4 м қабылдайды да оны 12 м дейін еселейді (округляют). 8.1П кестесі бойынша атылыс әсерінің көрсеткіші n=2 оқтамға жататын 12 м сәйкес келетін жазық қатар жолынан адамдар үшін жыныс кесектерінің ұшу қауіпі аумағының радиусі мәнін табады, ол =900 м тең.
2. Ұзындығы бойынша бірдей емес тереңдіктегі қазу шұңқырын жасау үшін лақтырысты оқтамдарды аттыру кезінде анықтау қажет.
Аттыру жұмыстарын жүргізу жобасы бойынша мынадай атылыс әсері көрсеткіштерінің мәндері қабылданған: ҚҚС W=7-8 м оқтамдар үшін n=2,5; ҚҚС W=9-12м оқтамдарға n=2.
Бірінші кезекте W=12м және n=2 оқтамдар үшін анықтайды. 8.1П кестесі бойынша мұндай параметрлерге адамдар үшін = 900 м тең деп қабылдануы тиіс.
Содан соң, W=8м және n=2,5 оқтамдар үшін анықтайды. Тағы да осы кестеден жоғарыда көрсетілген жолмен бұл параметрлер үшін = 1000 м құрайды.
Алынған мәндерін салыстыру, аттыру жұмыстарын жүргізу жобасында аттырылған жыныс кесектерінің ұшу қауіпі аумағының радиусы 1000 м кем болмауы қарастырылуы тиіс.
3. Жолды кеңейту үшін кертпешті W = 11 - 16 м. камералық қопсыту оқтамдарымен құлату қажет болды.
Жыныс кесектерінің ұшу қауіпі аумағының радиусын анықтау үшін есептеуге Wmax=16 м оқтамды қабылдайды да 8.1 формуланың көмегімен оқтамның шартты ҚҚС анықтайды,
немесе осы мәнді көп жағына қарай еселеп 12 м деп қабылдайды.
Қалып лақтырысты Wн.в=12 м оқтамдар үшін 8.1П кестесі бойынша п=1 болғанда жыныс кесектерінің ұшу қауіпі аумағының радиусы мәнін табамыз. Берілген параметрлер үшін (W=12 м) бастапқы шамасы 900 м тең, яғни = 900 м.
1 нег. [178-180].
Бақылау сұрақтары:
1) Берілген жағдайда ең жоғары ҚҚС не?
2) Қалыпты лақтырыс оқтамы деген не?
3) Түсірілгі атылыс дегеніміз не?
4)
теңдеуін қалай түсінесіз?