Ардак наамдар

• Айкөлдүгү, чечендиги, калыстыгы, марттыгы, боорукердиги менен элдин сыймыгына айланып, элдик ызаатка арзып, кадыр-баркына, элге өтөгөн эмгегине карата аке даражасы көл аймагында гана колдонулган. Ысыккөл кылаасында 7 аке жашап өткөн: алдаяр Мойт, дөөлөс Сарт, белек Тилекмат, шапак Карач, токсобай Кыдыр, саяк Садыр, күрүчбек Карга акелер болуптур. Аларга кээде коңурат Акун аке (Талып молдо) да кошулат. Буларга эл туюкка кептелип, акыл көзүн табалбай карайлап турганда кайрылышкан . Ошондо алар караңгыда көз таап, капилеттен сөз таап караңгыда жанган чырак сымал туюктан чыгарып кетишчү экен.

• CCCР эл артисти наамын 1-болуп 1939-ж. Абдылас Малдыбаев, Анвар Куттубаева алган.

• СССР эл сүрөтчүсү наамын 1-болуп 1963-ж. Семён Афанасьевич Чуйков алган.

• СССР эл мугалими наамын 1-болуп 1980-ж. Жаманкул Үтүров алган.

• Советтер Союзунун Баатыры наамын кыргызстандыктардан (СССРдин да) эң биринчи алган– Дмитриев Николай Михайлович. Ал 1941-ж. 10-июлда Белоруссиянын Борисово кыштагын коргоодо өзгөчө эрдик көрсөткөндүгү үчүн берилген. Ал эми ушул наамды алган 1-кыргыз уулу – Дүйшөнкул Шопоков (1942).

• Эки жолу Советтер Союзунун Баатыры наамын кыргызстандыктардан 1-болуп 1944, 1945-жылдары Бегелдинов Талгат Якубович алган.

• Социалисттик Эмгек Баатыры наамы 1-жолу 1947-ж. кызылчачы Дорошенко Наталья Егоровнага, пахтачы Исмаилова Инахонго, шахтёр Сатыбалдиев Алтымышка берилген.

• Эки жолу Социалисттик Эмгек Баатыры наамын 1-болуп пахтачы Анаров Алля (1948, 1951), аялдардан бул наамды 2 жолу кызылчачы Зууракан Кайназарова алган.

• Учурунда компартиянын ишмерлеринен 1-болуп Социалисттик Эмгек Баатыры наамына арзыган – Султанов Кадырмат (1905-57). Ага бул наам 1957-ж. Кыргызстан КП Ленин райкомунун (Ош облусу) 1-катчысы болуп турганда берилген.

• Кыргыз ССР эл артисти наамын 1939-ж. 1-алган Карамолдо Орозов.

• Кыргыз ССР эл акыны наамын 1945-ж. 1-алган Аалы Токомбаев.

• Кыргыз ССР эл сүрөтчүсү наамын 1944-ж. 1-алган С.А. Чуйков, кыргыздардан 1954-ж. 1-алган Гапар Айтиев.

• Кыргыз ССР эл жазуучусу наамын 1968-ж. 1-алгандар: Чыңгыз Айтматов, Касымалы Баялинов, Касымалы Жантөшев, Түгөлбай Сыдыкбеков. Аялзатынан 1-эл жазуучусу болгон – Зуура Сооронбаева (1999).

• КР эл мугалими наамын 2001-ж. 1-алгандар: Салия Абдрахманова, Мамадали Баимбетов, Татьяна Ивановна Першина, Муса Рыскулбеков.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти наамын 1939-ж. 1-алгандар: А.Айбашев, К.Айбашева, М.Баетов, А.Жанкорозова, С.Кийизбаева, Д.Койчуманов, Т.Курманов, М.Кыштобаев, Р.Муминова, Р.П.Римская, А.А.Романовская, Н.В.Романовский, О.Сарбагышев, Д.Я.Соколов, Ш.Термечиков, Ы.Туманов, Ш.Түмөнбаев, А.Файзуллаев.

• Кыргыз ССРинин искусствого эмгек сиңирген ишмери наамын 1939-ж. 1-болуп алгандар: П.Ф.Шубин, В.Я.Васильев, В.А.Власов, А.Куттубаев, Ш.Орозов, А.М.Самарин-Волжский, В.Г.Фере, В.В.Целиковский, Н.Т.Черневский-Чужбанин, С.А.Чуйков.

• Кыргыз ССРинин дыйканчылыкка эмгек сиңирген устаты наамын 1945-ж. 1-алгандар: С.Алимов, А.Анаров, Б.Ахмедов, Ч.Вамаза, И.Ф.Головченко, М.Н.Гречухина, З.Кайназарова, А.Кенжетаев, Ы.Кочкорбаев, С.Мамарасулов, Ж.Махмудов, И.Садыков, Т.Сулайманов, К.Сурамбаев, А.Таширов, А.М. Улитина, Т.Шаимкулов.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген врачы наамын 1940-ж. 1-болуп С.К.Лобынцев алган.

• Кыргыз ССРинин мал чарбасына эмгек сиңирген устаты наамын 1943-ж. 1-алгандар: И.Абдраимов, Т.Бабашев, Ж.Боромбаев, Д.Букуева, В.Н.Ишин, М.З.Кириченко, В.Ф.Коваль, Ш.Көчкөнов, Т.Огомбаев, А.С.Рябоконь, Д.В.Стеценко, Ф.А.Стрельникова, М.П.Таранова, Д.Чумаков, А.С.Щетина.

• Кыргыз ССРинин мектептерине эмгек сиңирген мугалим наамын 1941-ж. 1-алгандар: А.Аралбаев, Г.А.Ахмаддуллин, В.Ф.Баклушин, А.Жаналиев, К.Карымбаев, К.Каримов, О.Кыштобаев, М.И.Лопухина, М.М.Ногойбеков, С.Орозбаев, В.А.Полукин, М.Т.Пономарчук, М.И.Синусова, Е.В.Узорова. Бул наам 1970-ж. 30-ноябрда Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими деп аталган.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген зоотехниги наамын 1947-ж. 1-алгандар: С.Буйлашов, В.И.Валик, К.И.Грошев, Р.Жентаев, В.В.Иванов, Е.С.Каттус, Л.Н.Клепиков, Д.В.Колесников, П.И.Кржановский, В.Г.Маврицкий, О.И.Недохлебова, И.И.Федотов, П.Т.Щелохов.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген агроному наамын 1953-ж. 1-алган А.А. Кильчевский.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген ирригатору наамын 1954-ж. 1-алган Н.П. Юдахин.

• Кыргыз ССРинин маданиятка эмгек сиңирген кызматкери наамын 1954-ж. 1-алган Е.А.Белоусова.

• Кыргыз ССРинин кесипчилик-техникалык билим берүүгө эмгек сиңирген кызматкери наамын 1-болуп 1958-ж. алгандар: А.П.Брыкалов, А.А.Васева, Р.Т.Глущенко, В.Е.Ластовкин, П.Д.Ливанский, А.И.Ляпкин, С.Муллажанов, М.И.Райков, С.П.Тищенко, Н.Х.Худайбергенов, В.Д.Шабанов.

• Кыргыз ССРинин айыл чарбага эмгек сиңирген механизатору наамын 1-болуп 1958-ж. алгандар: Ш.Абдырахунов, Н.Л.Кроль, В.И.Курыгин, Н.А.Панкратов, С.Л.Фетисенко.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген жерчиси наамын 1-болуп 1959-ж. алгандар: С.А.Кирилов, А.Г.Рахимов, Е.А.Харитонов, Я.А.Хлопотов.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген ойлоп чыгаруучусу наамын 1-болуп 1960-ж. алгандар: Г.Х.Айзенберг, А.Акбаев, И.В.Неустроев, М.Усубакунов, А.М.Щуклин.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген рационализатору наамын 1-болуп 1961-ж. алгандар: П.Е.Авраменко, С.В.Аленгоз, А.И.Диулин, В.В.Еремеев, Д.Д.Жээнчураев, П.Н.Зацепин, Г.Х.Карасаева, П.В.Коротков, В.А.Ли, А.Л.Лимонов, В.М.Паталах, Н.С.Свориков, Н.Ф.Соловьев, Л.В.Сычев, Н.Т.Төлөмүшев, В.В.Трапезников, В.П.Филиппов, А.Я.Цыгано, И.И.Ягодкин.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген куруучусу наамын 1961-ж. 1-болуп алгандар: М.Г.Смола, С.Туркеев, М.С.Фадеев, И.Ф.Шавелев.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген байланышчысы наамын 1966-ж. 1-алгандар: С.Абдразаков, Н.К.Баирова, М.Г.Демченко, К.Е.Жумабаева, А.А.Мальский, С.Молдобаев, Е.Ф.Новак, Г.Я.Синицина, М.М.Холеберг, А.Г.Чадина.

• Кыргыз ССРинин транспортко эмгек сиңирген кызматкери наамын 1967-ж. 1-алгандар: А.Атаканов, С.Г. Батлук, Б.Баялинов, Ш.Жетигенов, Б.Жумалиев, И.Жусувахунов, Н.К.Инжетова, Т.Х.Каримова, Ф.П.Колесников, Г.В.Лаврентьев, С.Мамарасулов, К.Өмүров, П.И.Портных, И.В.Силкин, С.С.Тимов, В.М.Четвертак.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген экономисти наамын 1967-ж.1-алгандар: З.Сагынов, А.В.Сидоров.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген юристи наамын 1966-ж. 1-болуп алгандар: Н.П.Воронцов, Н.П.Кучерявый, А.Я.Моисеева, С.Сулайманов, Э.Чинетов, М.Шаршекеев, М.Г.Шурова.

• Кыргыз ССРинин геология кызматына эмгек сиңирген кызматкер наамын 1972-ж. 1-алгандар: Т.Аталов, М.Ахмедов, И.В.Варема, М.А.Симонян.

• Кыргыз ССРинин соода жана тиричилик жактан тейлөөгө эмгек сиңирген кызматкери наамын 1967-ж. 1-алгандар: А.А.Бабошина, Т.Д.Ващилина, Р.Жемилов, Т.П.Коркина, Т.И.Меркулова, Г.Мирзажанов, Т.Мусаева, К.Намазбекова.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген архитектору наамын 1974-ж.1-алгандар: А.Исаев, Г.П.Кутателадзе, В.Е.Нусов, Е.Г.Писарской.

• Кыргыз ССРинин өнөр жайга эмгек сиңирген кызматкери наамын 1973-ж. 1-болуп Г.П.Кудрящов алган.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген шахтёру наамын 1971-ж.1-алгандар: Э.Ажикеев, М.К.Александров, А.К.Игнатова, А.Карамуратов, Н.Көчөрбаев, Л.Кудрящева, П.П.Фоменко, А.Т.Шилин.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген энергетиги наамын 1971-ж.1-алгандар: М.М. Азрилян, С.Г.Анохин, М.Н.Валежный, Г.Г.Гиллер, А.Дүйшөбаев, И.П.Козлин, Т.Рахимов, С.П.Решетников, П.Т.Сковоронский, И.Үңкүев, Я.Э.Фарбер, А.Х.Шамионов.

• Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген токой өстүрүүчүсү наамын 1975-ж. 1-алгандар: М.Жээнбеков, Е.П.Стаценко, А.А.Цатурян.