25.Қаржылық құқықтық нормалар, түсінігі,белгілері, ерекшеліктері, құрылысы.

Қаржылық құқықтық нормалар дегеніміз – қаржылық құқықтық қатынастарға қатысушы субъектілердің құқықтары мен міндеттерін бекітетін жүріп-тұру ережелері. Қаржылық құқықтық нормалардың түрлері: 1) міндеттейтін қаржылық құқықтық нормалар 2) тыйым салатын қарж.-құқ.нормалар. Олар арқылы мемлекет субъектіге белгілі бір іс-әрекеттерді істеуге тыйым салу. 3) құқық беретін қарж.-құқ.нормалар. Реттеу әдісіне байланысты: 1) императивті қарж. құқ.нормалар (біржақты өктем); 2) диспозитивті қарж. құқ. нормалар. Норма түрлері: 1) мемлекттің ақша қаражат қорларын қалыптастыруды реттейтін нормалар; 2) мемлекттің ақша қаражат қорларын бөлуді реттейтін нормалар; 3) мемлекттің ақша қаражат қорларын пайдалануды реттейтін нормалар. Сондай-ақ, норма: 1) материалдық-белгілі бір капиталдың жылжуын көрсететін нормалар; 2) ұйымдастырушылық-мемлекеттік органдардың қызметін көрсететін нормалар. Ретту қатынастарына байланысты: 1) бюджеттік қарж.нормалар; 2) салықтық қарж.норм.; 3) банктік қарж.норм.; 4) қаржылық сақтандыру; 5) қаржылық валюталық; 6) қаржылық шаруашылық. Қарж-құқ нормалардың логикалық құрылымы: 1)гипотеза 2) диспозиция 3) санкция

26.Ақша айналымын реттеу әдістеріне қандай әдістер жатады?

Ақша жүйесі деп - құқық нормаларымен ретке келтірілген,еліміздің ақша айналымын жоспарлы түрде ұйымдастыратын формалар мен тәсілдердің жиынтығын айтамыз.

Ақша жүйесін ретке келтіру әдістері:

Девальвация-айналымдағы ақша бірлігінің алтын құрамын немесе қағаз ақшалардың бағалылығын шет елдік валюталарға байланысты етіп төмендету(азайту). Девальвация арқылы жаңа валюта мөлшері белгіленеді.Деноминация-айналымдағы ескі ақшаларды белгілі бір арақатыстықтарды қолдана отырып жаңадан шығарылған ірі ақшаларға айырбастау арқылы, ақшаның бағалылығын өзгерту. Осыған байланысты заттардың бағалары,тарифтер, еңбек ақылар және т.б.қайта есептелінеді.Дефляция- айналымнан басы артық ақшаларды алып тастау арқылы ақшаның санын азайту.

Нуллификация-айналымнан бағалылығы жойылған қағаз ақшаларды алып тастау және аз мөлшерде ғана жаңа қағаз ақшалар шығару.Ревальвация-ұлттық ақша бірлігінің бағалылығын ресми түрде жоғарылату.

27.Республикалық бюджет жобасын бекіту тәртібі.

ҚР Үкіметі республикалықбюджеттуралы заңның жобасын Қ Р Парламентіне ағымдағы қаржы жылының 1 қыркүйегінен кешіктірмей енгізеді. Республикалық бюджетағымдағы қаржыжылының 1 желтоқсанынан кешіктірілмей, әуелі - Мәжілісте, ал содан кейін Сенатта өз кезегімен қарау арқылы палаталардың бөлек отырысында бекітіледі.

Егер ҚР Парламенті ағымдағы жылдың 1 желтоқсанына дейін республикалық бюджеттуралы заңды қабылдамаса, ҚР Президенті кезекті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржылық жоспар туралы жарлық шығаруға құқылы, ол республикалық бюджет туралы заңды Қ Р Парламенті бекіткенге дейін қолданылады. Кезекті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспары кезекті қаржы жылына арналған республикалық бюджет болжамының төрттен бір бөлігі көлемінде ағымдағы жылдың 25 желтоқсанынан кешіктірілмей бекітіледі. Кезекті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспары бекітілген жағдайда, осы қаржы жылына арналған республикалық бюджет сол жылғы 1 наурыздан кешіктірілмей бекітілуге тиіс. Республикалық бюджет туралы заң қосымшаларымен бірге, Р Президентінің алдағы қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспары туралы Жарлығы қосымшаларымен бірге бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.