Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Қ А Р Ж Ы шпор новый.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
377.34 Кб
Скачать

31.Қаржылық-құқықтық қатынастар, түсінігі, мазмұны, ерекшеліктері, түрлері.

Қаржылық-құқықтық қатынастар деп, құқықтық нормалармен реттелген қаржылық-экономикалық қатынастарды айтамыз.Қаржылық-құқықтық қатынастардың ерекшеліктері:- ҚҚҚ. Мемлекеттің қаржылық-экономикалық қатынастарды құқықпен реттеуінің нәтижесінде пайда болады, сондай-ақ олардың заңды формасы б.т; - ҚҚҚ өздерінің саласына байланысты қаржылық-құқықтық болып есептелінеді; - ҚҚҚ міндетті түрдегі субъектісі - мемлекеттің біртұтас өзі немесе мемлекет мүддесін көздейтін өкілетті органдары б.т.; - ҚҚҚ мтериалдық объектісіне тауар немесе басқа да сатып алу процесіне қатыспаған ақшалар ғана жатады; - ҚҚҚ мемлекеттік-өктем түрде жүргізіледі, сондықтан, қатынасқа қатысушылардың заң жүзінде тең құқылы емес екенін көрсетеді; - ҚҚҚ маңызы б\ша қаржылық-экономикалық қатынастар б.т. Қаржылық-құқықтық қатынастар 2 түрге бөлінеді:a)Маңызы б\ша: 1)материалдық ҚҚҚ; 2)ұйымдастырушы ҚҚҚ;б)Объектісі б\ша: 1)бюджеттік; 2)салықтық; 3)банкілік; 4)сақтандыру; 5)шаруашылық. 1)материалдық ҚҚҚ- ақша қаражаттарының тікелей – біржақты қозғалысын көрсетеді. Бұл қозғалыстар ақша қаражаттарын пайдалану процесін көрсетпейді. Қаржылық-құқықтық қатынастардың бір жағында әрқашанда ақша беруші – корреспондент, ал екінші жағында, ақшаны алушы–адресат тұрады. 2)ұйымдастырушы ҚҚҚ – қаржы жүйесінің барлық құрамалы бөлімдерінің өзара бірқалыты әрекет жасау процестерін және қаржылық бақылау істерін жүргізуді қамтамасыз етеді, сондай– ақ қаржылық жоспарлауды жүзеге асырады.

32.Қаржылық қызметтің ақша қорларын пайдалануды ұйымдастыру әдістері.

Қаржылық қызметтің әдістері дегеніміз, қаржы жүйесінің

құрамына кіретін ақша қорларын қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыру кезінде мемлекет жүзеге асыратын нақтылы жолдар мен тәсілдер.

Ақша қорларының әртүрлі болуына байланысты оларды қалыптастыру, бөлу және пайдалануын ұйымдастыру барысында да әртүрлі әдістер қолданылады. Жалпы алғанда олар үш түрге бөлінеді:1) ақша қорларын қалыптастыру әдістері;2) ақша қорларын бөлу әдістері;3) ақша қорларын пайдалануды ұйымдастыру әдістері.

Соның ішінде ақша қорларын пайдалануды ұйымдастыру әдістері:ақша қорларын пайдалану тәртібін белгілеу;ақша қаражаттарын пайдаланудың ұзақ мерзімді қаржылық нормативтерін белгілеу; ақша қаражаттарын пайдалану пайдалануды жоспарлауды ж.а.ақша қорларының пайдаланылуына бақылау жүргізу

33.Бюджеттің атқарылу негізі болып табылатын құжаттарды көрсетіңіз Бюджеттіңатқарылу негізі болып табылатын құжаттар1) Бюджет кодексі; 2) республикалық бюджет туралы заң және жергілікті бюджет туралы мәслихаттың шешімі; 3) республикалық қаржы жоспары туралы жарлықжәне жергілікті атқарушы органның кезекті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған жергілікті қаржы жоспары туралы қаулысы; 4) ҚР Үкіметінің немесе жергілікті атқарушы органның республикалықбюджеттуралы заңды немесе жергілікті бюджеттуралы мәслихаттың шешімін іске асырутуралы қаулылары; 5) ҚР Үкіметінің немесе жергілікті атқарушы органның республикалық немесе жергілікті бюджеттерді атқару барысында қабылдайтын шешімі; 6) мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарлары; 7) нысаналы трансферттер б\ша нәтижелер туралы келісімдер; 8) міндеттемелер б\ша қаржыландырудың жиынтық жоспары, түсімдердің және төлемдер б\ша қаржыландырудың жиынтық жоспары; 9) бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің міндеттемелері мен төлемдері б\ша қаржыландыру жоспарлары; 10) мемлекеттік мекемелердің міндеттемелері мен төлемдері б\ша қаржыландырудың жеке жоспарлары; 11) БК-не сәйкес бюджеттің атқарылу тәртібін айқындайтын нормативтік құқықтық актілер бюджеттің атқарылу негізі болып табылады.

34.Қаржылық құқық бұзушылық түсінігі мен түрлері.Қаржылық құқықтық нормаларды бұзу сипатындағы құқықбұзушылық қаржы саласындағы құқық бұзушылық деп атайды. Мемлекет қаржы саласындағы құқық бұзушылық сипатына байланысты оны жасағанға әртүрлі заңи жауапкершілікті орнатуы мүмкін: Қылмыстық құқықтық, Әкімшілік құқықтық, Қаржылық құқықтық. Қаржылық құқықбұзушылықтың түрлері: 1)Қылмыс 2)Әкімшілік теріс қылық 3)Қаржылық құқықбұзушылық. Қаржылық құқықтық жауапкершіліқтің шаралары болып айыппұл мен өсім пұл саналады. Әкімшілік құқықтық жауапкершілік шаралары болып, әкімшілік айыппұл салынады. Қылмыстық құқықтық жауапкершілік шаралары болып, айыппұл, түзеу жұмыстары бас бостандығынан айыру. Қаржылық құқық бұзушылық өзге құқық бұзушылықтар тәрізді өзінің бергілері мен құрамы бар. 1-ші белгісі, құқыққа қайшылық. 2-ші белгісі , кінәлілік. Яғни абайсызда не қасақана болуы мүмкін. Құқықбұзушының өз іс әрекетіне психикалық қатынасын сипаттайды. Заңнамада қаржы саласындағы құқықбұз. көлемді түрін қарастырады. Бюджет саласындағы құқықбұзушылықтар әдетте келесідей әрекеттерді құрайды: Бюджет құралдарын мақсатсыз пайдалану, бюджет құралдарын алушыларға бюджет құралдарын тиісті уақытында есептеу; Бюджет кірістерін есептеудегі міндеттемелерді сақтамау. Волюталық реттеу саласында құқықбұз. мыналар жатады: Волюталық заңнамаларды бұзатын нормаларды сәйкес волюталық операцияларды жасау. Есептеу нысанында бекітілген тәртіпті бұза отырып, волюталық операциядағы бухгалтерлік есепті жүргізу. Қаржылық құқық бұзушылықтың құрамы заңи жауапкершілік шараларын қолдану үшін негіз болатын, қаржылық құқық бұзушылық мойындалатын құқық нормасындағы элементтердің жиынтығы. Қаржылық құқық бұз. Элементтері: 1)Құқықбұз. Субьектісі 2)Объектісі 3)Субъективтік жағы4)Объективтік жағы Қаржылық құқықтың субъ. Оны жасаған және осыған сай заңи жауапкершілікке тартылған тұлға (азааттар және заңды тұлғалар). Объектісі мемлекеттің қаржылық жүйесі қаржылық құқықбұз. Субъективтік жағы құқықбұз.өз іс әрекетіне психикалық қатынасы. Қаржылық құқықбұз. Обективтік жағы құқыққа қайшы әрекеттің сыртқы актісін сипаттайтын белгілер. Ол әрекет нысанында немесе әрекетсіздік болуы мүмкін.