- •Пәнінің лекциялар курсы
- •Мазмұны
- •9.1. Жалпы мәліметтер
- •7. Есептеулер жүргізу.
- •8. Нәтижелерді талдау.
- •1. Жуық сандар. Қателік ұғымы
- •1.1. Жуық сандар
- •1.2. Абсолюттік және салыстырмалы қателік
- •Кез келген ондық оң санды былай жазуға болады
- •2. Арифметикалық амалдардың қателіктері
- •2.1. Қосындының қателігі
- •1.3. Жуық санның ондық системада жазылуы
- •2.2 Айырымның қателігі Екі жуық санның айырымын қарастырайық
- •2.3. Көбейтіндінің қателігі
- •2.4. Бөліндінің қателігі
- •Дәлелдеуі:
- •2.5. Түбірдің салыстырмалы қателігі
- •2.6. Қателіктің жалпы формуласы Мейлі дифференциалданатын функция
- •2.7. Есептеулер жүргізудің жалпы ережесі
- •2.8. Қателіктер теориясының кері есебі
- •Бақылау сұрақтары
- •1. Жуық санның абсолюттік және салыстырмалы қателіктерінің арасындағы байланыс?
- •3. Сызықтық емес теңдеулерді шешу
- •3.1. Түбірлерді айыру
- •3.2. Түбірлерді айырудың аналитикалық әдістері Ол үшін математикалық талдау курсынан белгілі, функциялардың кейбір қасиеттерін пайдаланамыз.
- •3.3. Хордалар әдісі
- •3.4. Ньютон әдісі (жанамалар әдісі).
- •3.5. Хорда және жанама әдістерінің комбинациясы.
- •3.6. Жәй итерация әдісі.
- •4. Сызықтық алгебралық теңдеулер жүйелерін шешу әдістері
- •4.1. Сызықтық алгебралық теңдеулер жүйелерін шешу әдістері туралы қысқаша мәліметтер
- •4.2. Гаусс әдісі.
- •4.3. Квадрат түбірлер әдісі.
- •Сызықтық теңдеулер жүйесін квадрат түбірлер әдісімен шешу.
- •4.4. Векторлардың және матрицалардың мөлшерлері
- •Осы ара қатыстардан
- •4.5. Сызықтық алгебралық теңдеулер жүйесін шешудің итерациялық әдістері
- •4.5.1 Жәй итерация әдісі
- •4.5.2. Жүйені итерациялық процеске дайындау
- •4.5.3. Зейдель әдісі
- •4.5.4 Зейдель процессінің жинақтылығының жеткілікті шарты
- •4.6. Итерация әдісінің қателігін бағалау
- •4.7. Зейдель процессінің қателігін бағалау
- •Бақылау сұрақтары
- •5. Сызықтық емес теңдеулер жүйесін жуықтап шешу
- •5.1. Сызықты емес теңдеулер жүйесін итерация әдісімен шешу
- •5.2. Жәй итерация әдісі
- •5.3. Ньютон әдісі
- •Бақылау сұрақтары
- •6. Интерполяциялау және экстрополяциялау
- •6.1. Интерполяциялау есебінің математикалық қойылымы.
- •6.2. Лагранждың интерполяциялық көпмүшелігі
- •6.3. Шектік айырымдар
- •6.4. Бірдей қашықтықта орналасқан тораптар үшін Ньютонның бірінші интерполяциялық формуласы.
- •6.5. Ньютонның екінші интерполяциялық формуласы
- •6.6. Ньютонның интерполяциялық формулаларының қателіктерін бағалау.
- •6.7. Сандық дифференциалдау
- •Бақылау сұрақтары
- •Интерполяциялау есебінің математикалық қойылымы.
- •7. Сандық интегралдау
- •7.1. Тік төртбұрыштар әдісі
- •7.2. Трапециялар әдісі
- •7.3. Симпсон (параболалар) әдісі
- •Бақылау сұрақтары
- •8. Жәй дифференциалдық теңдеулер
- •8.1. Жалпы мәліметтер
- •Эйлер әдісі
- •8.3. Рунге-Кутта әдісі
- •8.4. Жәй дифференциалдық теңдеулердің шекаралық есептері
- •8.5. Екінші ретті сызықтық теңдеулер үшін шектік айырымдық әдістер
- •8.6. Қуалау әдісі
- •8.7. Екінші ретті сызықтық емес дифференциалдық теңдеулер үшін шектік айырымдық әдістер
- •Бақылау сұрақтары
- •9. Дербес туындылы дифференциалдық теңдеулер үшін шектік
- •9.1. Жалпы мәліметтер
- •9.2. Торлар. Торлық функциялар
- •9.3. Жазықтықтағы бірқалыпты тор
- •9.4. Айырымдық схемалардың жинақтылығы, аппроксимациясы (жуықтау), орнықтылығы.
- •9.5. Гиперболалық типтегі теңдеу үшін шектік-айырымдық схема
- •9.6. Параболалық түрдегі теңдеулер үшін шектеулі айырымдық әдіс.
- •Бақылау сұрақтары
8.6. Қуалау әдісі
(7) теңдеулер жүйесін қарастырамыз.
(7)
Бұндай теңдеулер жүйесін шешудің қуалау әдісі былай орындалады. (7)-ші теңдеуді ортақ бөлімге келтірейік
.
Енді ұқсас мүшелерін топтастырсақ
.
Сонда (7) жүйенің алғашқы n-1 теңдеулерін мынадай түрде жазамыз.
Мұнда
mi=-2+h-pi, ki=1-hpi+h2qi (i=0,1,…,n-2) (11)
Бұдан кейін алдында жазылған жүйе мына түрге келеді.
(i=0,1,2,…,n-2).
(12)
сi ,di сандарды мына формуламен есептеледі:
і=0 болғанда
с0=
(13)
і=1,2,…,n-2 болғанда
ci=
(14)
Есептеу келесі ретпен жүргізіледі.
Тіке жолы (11) формуламен mi ,ki мәндерін есептейміз. c0 , d0-ді Табамыз және одан кейін (14) рекурентті формулаларды біртіндеп пайдалана отырып, i=1,2,…,n-2 болғанда, ci, di мәндерін аламыз.Кері жолы i=n-2 болғанда (12) теңдеуден және (7)-жүйенің соңғы теңдеуінен аламыз.
Бұл жүйені уn-ге байланысты шешсек
yn
=
(15)
Белгілі сn-2 ,dn-2 сандарын пайдаланып уn-ді табамыз. Біртіндеп рекуренттік (12) формуланы қолданып уi-дің (i=n-1,...,1) мәндерін есептейміз.
(16)
y0-дің мәнін (7) жүйедегі соңғының алдындағы теңдеуден шекаралық шарттардан табамыз.
(17)
Сонымен барлық есептеулер екі реттен қуылады.Тіке жолдың есептеулері сi di көмекші сандарын i-дің өсу ретімен анықтайды. c0 d0-ді есептеу үшін интералдау кесіндісінің сол жақ ұшындағы шектік шарт пайдаланылады. Енді кері жолдың алғашқы қадамында алынған сn-2 , dn-2 сандарын интегралдау кесіндісінің оң жақ ұшындағы шекаралық шарттармен сәйкестендіріледі, одан кейін ізделініп отырған уi функциясының мәні, i- индексінің кему ретімен біртіндеп анықталады.
Қуалау әдісінің барлық есептеулерін төмендегі кестеде көрсетілгендей етіп орналастыру керек.
i |
|
|
|
|
Тіке жолы |
Кері жолы |
|
|
|
|
|||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
... |
… |
… |
… |
… |
… |
… |
… |
n-2 |
|
|
|
|
|
|
|
n-1 |
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
