- •Компьютерлік желілер
- •Компьютерлік желілер топологиясы
- •1.1.1 Компьютерлік желілер туралы түсінік
- •1.1.2 Компьютерлік желінің даму тарихы
- •1.1.3 Желінің негізгі компоненттері
- •Ethernet, TokengRing, fddi желілік технологиялары
- •Ethernet желілік технологиясы
- •TokengRing желілік технологиясы
- •Fddi желілік технологиясы
- •1.2.4 Кейбір желілік технологиялар
- •Құрылғы адрестерден қалауы бойынша өзiне адрес белгiлейдi.
- •Құрылғы басқа құрылғыларға өзiнiң адресi туралы хабарлап, басқа жерлерден қолданбайтындығы жайлы тексерiс жүргiзедi.
- •Егер адрес ешкiммен қолданылмаса, онда оны құрылғы есiнде сақтап, кейiнгi жұмыстарында қолданады.
- •1.3 Желілік модельдер
- •1.3.1 Osi ашық жүйелердің қарым-қатынас моделі
- •Желілік хаттамалар
- •2.1 Хаттамалар түрлері
- •Хаттамалар жұмысы
- •Apple Talk - АррIе Computer фирмасы хаттамаларының жеке стегi. Ол желiлiк ортада компьютерге файл мен принтердi бiрiгiп қолдануға көмектеседi.
- •2.1.2 Хаттамалар стегi
- •2.2.1 Ip адресация
- •2.3 Tcp/ip хаттамасының тұтастығы
- •2.3.1 Udp, icmp, dhcp, arp хаттамалары
- •2.4 Желілік қосымшаларды қолдану
- •Желілік операциялық жүйе. Желіні администрациялау
- •3.1Желілік ож түрлері және жұмыс жасау принциптері
- •3.2 Желіні администрациялау. Dns – серверлер. Виртуалды машинаны орнату және баптау.
- •Ауқымды Интернет желісі
- •4.1 Интернет сипаттамасы және оған қосылу
- •4.2 Интернет қызметтері
- •4.2.1 Электрондық пошта e-mail
- •4.2.2 Www интернет қызметі
- •23Сурет. Браузер терезесі
- •4.2.3 Ftp интернет қызметі
- •Telnet интернет қызметi
- •Жаңалықтар нтернет қызметi
- •Gopher нтернет қызметi
- •5.1 Желі қорғау құралдары мен әдістері. Filtering, Firewall ашық кілттері.
- •5.2 Вирустан қорғану
- •5.3 Бағдарламаларды қорғаудың қазіргі әдістері. Электрондык сандық қол. Жаңа буынды электрондық кілттері.
- •5.4 Криптографиялық қорғау әдістерінің түсініктері
- •5.4 .1 Ақпаратты криптографиялық қорғау
- •5.5 Шифрлеу мен дешифрлеудың негізгі әдістері
- •5.5.1 Ашық мәтінді, мәтіншифр бойынша кілтін анықтау
- •6.1 Html. Құжаттарды құру және редакциялау
- •6.1.1 Html құжаттарының сапасы
- •6.1.1 Html құжатының негізгі элементтері
- •Құжат құрылымы:
- •Тегтердің белгіленуі:
- •Түстік тегтердің белгіленуі:
- •Жолдарды беру амалдары:
- •Тақырыптар:
- •Мәтін абзацы:
- •Мәтінді бөлуге арналған тегтер:
- •Безендіру тегтері:
- •Суреттер:
- •Кестелер:
- •Ұяшықтарды біріктіру:
- •6.2 Гиперсілтеме тегі, фрейм мен пішіндер қолдану
- •6.2.1 Гипермәтіндік сілтемелерді ұйымдастыру
- •Гиперсілтемелер:
- •Сілтемелер түсі:
- •6.2.2 Фреймдер
- •Сыртқылар:
- •6.3 Java тілінің негізгі ұғымдары
- •6.3.1 JavaScript қолдану аумағы және сценарий өңдеушілер
- •Гиперсілтемемен енгізілген сценарий
- •Оқиғалар мен әрекеттер өңделуіші түрінде енгізілген сценарий
- •Script элементтерімен енгізілген сценарий
- •6.3.2 Java-скриптердің құрылымы мен принциптері
- •6.4 Java-скриптердің шаблоны мен безендіру
- •6.5 Flash Macromedia тілінің сипаттамасы
- •6.6 Macromedia Flash интерфейсі
- •6.7 Растрлық графиканы импорттау, объектілерді түрлендіру (бұрмалау).
- •6.8. Сайт құру принциптері.
- •Тәжірибелік жұмыстар
- •Тест сұрақтары
TokengRing желілік технологиясы
Token Ring. 1984 жылда IBM фирмасы шығарып жатқан компьютерлер және компьютер жүйелерiн бiрiктiру мақсатында ұсынылған бөлiк ретiнде Token Ring желiсiн нарыққа ұсынды. Оның iшiнде:
Дербес компьютерлер;
Орташа ЭВМ;
Мейнфреймдер және Systems Network Architecture (SNA) (IBM жүйелiк архитектура) орталар.
13-сурет. Token Ring технологиясына пакеттің берілуі
Token Ring желiсiн өңдеу барысында IBM фирмасы қабырғалық розетка арқылы компьютердi тораппен жалғайтын қос топсымды өңдеу қолайлығын өзiне мақсат ретiнде қойған едi. Осы негiзгi процесс орталықтандырылып өткiзiлген. 1985 жылы IBM Token Ring ANSI/IEEE жүйесiнiң стандарты болды.
Негiзгi қасиеттерi
Token Ring желiсi IEEE 802.5 стандартының iске асырылған түрi болды. Басқа желiлерден айырмашылығы тек топсымдық жүйеде ғана емес, маркердi тасымалдау арқылы қол жеткiзу тәсiлi қолданылды.
Token Ring желiсi келесi мiнездемелердi қамтиды:
2-кесте
Аралас топология |
Жұлдызды-сақина |
Қол жеткiзу тәсiлi |
Маркердi тасымалдау арқылы |
Топсымдық жүйе |
Экрандалған және экрандалмаған қосақталған сым |
Деректердi тасымалдау жылдамдығы |
4 и 16 Мбит/с |
Тасымалдау типi |
Модульденбеген |
Спецификациясы |
802.5 |
Архитектурасы
Token Ring желiсiнiң топологиясы – “сақина”. Алайда, IBM ұйғарымында “жұлдызды-сақина” топологиясы деген, өйткені компьютерлер желiге орталық концентратор арқылы қосылады, ал маркер логикалық сақина арқылы тасымалданады. Физикалық сақина концентраторда iске асырылады. Қолданушылар – олар сақинаның құрама бөлiктерi, бiрақ олар концентратор арқылы сақинаға қосылады.
Кадр форматы
Token Ring кадрының негiзгi форматы төменгi кестеде сипатталған.Осы мәліметтер кадрдың негiзгi бөлiгiн құрайды.
3-кесте
Кадрдың алаңы |
Сипатталуы |
Бастапқы бөлгiш |
Кадрдың басталуы туралы мәлiмет бередi |
Қол жеткiзу процесiн басқару |
Кадрдың приоритетiн, маркердiң кадрiн және деректер кадрiн тасымалдауын белгiлейдi |
Кадрдi басқару |
Ортаға қол жеткiзудi басқару мәлiметiн қамтиды. Барлық компьютерлер немесе мәлiметтер тек бiр компьютер үшiн мәлімет жеткізеді. |
Қабылдаушы мекен-жай |
Алушы – компьютердiң мекен-жайы |
Жiберетiн мекен-жай |
Жiберушi компьютердiң мекен-жайы |
Деректер |
Тасымалданатын мәлiмет |
Кадрдың бақылау тiзбегi |
CRC |
Соңғы бөлгiш |
Кадрдың аяқталуы жайында мәлiмет бередi |
Кадрдың статусы |
Кадрдың танылуы және көшiрiлуi туралы хабарлайды |
Бақылау сұрақтары
1. Token Ring желiсiн өңдеу барысында IBM фирмасы қалай қолданды?
2. Token Ring желiсiнiң топологиясы?
3. Басқа желiлерден айырмашылығы?
4. Token Ring қай жылы және қандай фирмамен нарыққа ұсынылды?
5. Кадрдың статусы неде?
