- •Компьютерлік желілер
- •Компьютерлік желілер топологиясы
- •1.1.1 Компьютерлік желілер туралы түсінік
- •1.1.2 Компьютерлік желінің даму тарихы
- •1.1.3 Желінің негізгі компоненттері
- •Ethernet, TokengRing, fddi желілік технологиялары
- •Ethernet желілік технологиясы
- •TokengRing желілік технологиясы
- •Fddi желілік технологиясы
- •1.2.4 Кейбір желілік технологиялар
- •Құрылғы адрестерден қалауы бойынша өзiне адрес белгiлейдi.
- •Құрылғы басқа құрылғыларға өзiнiң адресi туралы хабарлап, басқа жерлерден қолданбайтындығы жайлы тексерiс жүргiзедi.
- •Егер адрес ешкiммен қолданылмаса, онда оны құрылғы есiнде сақтап, кейiнгi жұмыстарында қолданады.
- •1.3 Желілік модельдер
- •1.3.1 Osi ашық жүйелердің қарым-қатынас моделі
- •Желілік хаттамалар
- •2.1 Хаттамалар түрлері
- •Хаттамалар жұмысы
- •Apple Talk - АррIе Computer фирмасы хаттамаларының жеке стегi. Ол желiлiк ортада компьютерге файл мен принтердi бiрiгiп қолдануға көмектеседi.
- •2.1.2 Хаттамалар стегi
- •2.2.1 Ip адресация
- •2.3 Tcp/ip хаттамасының тұтастығы
- •2.3.1 Udp, icmp, dhcp, arp хаттамалары
- •2.4 Желілік қосымшаларды қолдану
- •Желілік операциялық жүйе. Желіні администрациялау
- •3.1Желілік ож түрлері және жұмыс жасау принциптері
- •3.2 Желіні администрациялау. Dns – серверлер. Виртуалды машинаны орнату және баптау.
- •Ауқымды Интернет желісі
- •4.1 Интернет сипаттамасы және оған қосылу
- •4.2 Интернет қызметтері
- •4.2.1 Электрондық пошта e-mail
- •4.2.2 Www интернет қызметі
- •23Сурет. Браузер терезесі
- •4.2.3 Ftp интернет қызметі
- •Telnet интернет қызметi
- •Жаңалықтар нтернет қызметi
- •Gopher нтернет қызметi
- •5.1 Желі қорғау құралдары мен әдістері. Filtering, Firewall ашық кілттері.
- •5.2 Вирустан қорғану
- •5.3 Бағдарламаларды қорғаудың қазіргі әдістері. Электрондык сандық қол. Жаңа буынды электрондық кілттері.
- •5.4 Криптографиялық қорғау әдістерінің түсініктері
- •5.4 .1 Ақпаратты криптографиялық қорғау
- •5.5 Шифрлеу мен дешифрлеудың негізгі әдістері
- •5.5.1 Ашық мәтінді, мәтіншифр бойынша кілтін анықтау
- •6.1 Html. Құжаттарды құру және редакциялау
- •6.1.1 Html құжаттарының сапасы
- •6.1.1 Html құжатының негізгі элементтері
- •Құжат құрылымы:
- •Тегтердің белгіленуі:
- •Түстік тегтердің белгіленуі:
- •Жолдарды беру амалдары:
- •Тақырыптар:
- •Мәтін абзацы:
- •Мәтінді бөлуге арналған тегтер:
- •Безендіру тегтері:
- •Суреттер:
- •Кестелер:
- •Ұяшықтарды біріктіру:
- •6.2 Гиперсілтеме тегі, фрейм мен пішіндер қолдану
- •6.2.1 Гипермәтіндік сілтемелерді ұйымдастыру
- •Гиперсілтемелер:
- •Сілтемелер түсі:
- •6.2.2 Фреймдер
- •Сыртқылар:
- •6.3 Java тілінің негізгі ұғымдары
- •6.3.1 JavaScript қолдану аумағы және сценарий өңдеушілер
- •Гиперсілтемемен енгізілген сценарий
- •Оқиғалар мен әрекеттер өңделуіші түрінде енгізілген сценарий
- •Script элементтерімен енгізілген сценарий
- •6.3.2 Java-скриптердің құрылымы мен принциптері
- •6.4 Java-скриптердің шаблоны мен безендіру
- •6.5 Flash Macromedia тілінің сипаттамасы
- •6.6 Macromedia Flash интерфейсі
- •6.7 Растрлық графиканы импорттау, объектілерді түрлендіру (бұрмалау).
- •6.8. Сайт құру принциптері.
- •Тәжірибелік жұмыстар
- •Тест сұрақтары
6.2 Гиперсілтеме тегі, фрейм мен пішіндер қолдану
6.2.1 Гипермәтіндік сілтемелерді ұйымдастыру
Web – парақтардың басқа Web – парақтарға қатысты сілтемелерінің болуы- World Wide Web жүесінің ең тартымды ерекшеліктерінің бірі. HTML құжаттарында гиппермәтіндік сілтемелерді құру өте жеңіл. Ол үшін атрибуты, яғни параметрі бар ашылатын <А...> және қарапайым жабылатын </А> тәгтері пайдаланылады. Жалпы сілтемелер жасаған кезде мынадай ережелерді есте сақтаған жөн.
1. Гипперсілтемелерді құрған кезде HREF= «...» атрибуты міндетті түрде қажет. Оның мәні сол сілтеме көрсетіліп тұрған файл атын немесе оның URL – адресінен тұрады. Сілтеме мәтін <А> мен </А> тәгтерінің арасына орналасады. Сілтеме броузерде бейнеленген кезде көбінесе оның асты сызылып, көк түспен бейнеленеді. Сол сілтеме сөздің үстіне курсорды қойып тышқанды шерту көрсетілген файлға немесе желі бойындағы URL – адреске көшуді қамтамассыз етеді. Гиппермәтіндік сілтемелер адрестен өзге кез келген файлды немесе адреске сәйкес. Web – парақты көрсету мүмкін.
Мысалы, мына жол:
<A HREF = «С: / Мои документы/ HTML»/файл> </A> экранға көк түспен боялған файл сөзін бейнелейді, сол сөзді тышқанмен шерту Менің құжаттарым бумасы ішіндегі Гүлім. НТМ файлна көшу әрекетін орындайды. Одан қайтып оралу үшін броузер аспаптар панелінің Кері қарай батырмасын шерту керек.
Төмендегі жол :
<A HREF = « dog. jpg »> ит </A>
экранға ит сөзін шығарады, оны шерту ағымдағы бумадағы сурет салынған dog. Jpg файлна көшу ісін атқарады.
Егер сілтеме көрсетіп тұрған Web – парақ басқа бір Web – торапқа орналасқан болса онда HREF = ... атрибуты мәні ретінде сол құжаттың толық URL – адресі пайдаланады, оның ішіне хаттаманың атауы мен Web – тораптың адресі де кіреді. Осындай сілтемелер сыртқы сілтемелер деп аталады. Мысалы, мынадай жол:
<A HREF = «http:// www. Microsoft. com »> Microsoft </A>
экранға Microsoft сөзін шығарып, оны шерту Интернет желісіндегі Microsoft компаниясының Web – парағының алғашқы бетіне көшуді қамтамасыз етеді. Егер сілтеме сол Web – тораптың басқа парағын көрсететін болса, онда құжаттың тек салыстырмалы жолан беруге болады. Мұндайда ішкі сілтеме құрылады. Ішкі сілтемелерді пайдаланған қолайлырақ, себебі Web – торапты басқа серверге ауыстырған кезде, жеке құжаттар адресіне өзгеріс енгізу талап етілмейді.
2. Гипперсілтеме ретінде сөз тіркесін ғана емес, суреттерді де пайдалануға болады. Суреттер мәтін сияқты сілтеме бола алады. Бұл үшін <IMG …>тәгі сілтемелерді анықтайтын <А> мен </А> тәктерінің арасында орналастырылады. Суреттік сілтеме көк түсті қоршаудың ішіне орналастырылады. Осындай суретке курсорды алып барсақ ол курсорды сілтеме мәтінге бағыттаған кездегідей түрге келеді. Осы тәсіл арқылы Web – парақтарда алардың бірінен біріне ауысудың графикалық батырмалары жасалады.
Мысалы:
<A HREF = « dog.htm»> <IMG SRC = « dog. gif» ></A> жолында <IMG SRC = « dog. gif» > тіркесі гипперсілтеме ретінде кішкене ит суретін береді де, оны шерту атты иттер туралы мәлімет беретін dog. gif файлына ауыстырылады.
3. Егер файл емес, оның мәтінінің ішіндегі басқа бір қажетті орынға алдын ала анкер орнатамыз. Сонда гиппермәтіндік сілтемелер сол парақ ішіндегі анкері бар белгілі бір орындыкөрсету мүмкін. Анкер құруға да <А> мен </А> тәгтері қолданылады, бірақ мұндайда HREF= « ...»> атрибутына қосымша NAME= «...» атрибутын пайдалану керек. Ол тек латын әріптері мен сандардан тұрады да, олардың ішінде бос орын та4басы болмауы керек, бірақ соңғы броузерлер орыс әріптерін ала береді.
Мысалы:
<A HREF = « 2.htm# AAA »> AAA анкеріне көшу </A>
<A NAME = «ААА» > Көшу орындалды </A>
жолдары 2 htm файлдағы ААА сөзіне көшіреді. Ал егер көріп отырған мәтін ішіндегі басқа бір 1.1 тіркесіне көшу үшін:
<A HREF = « # 1.1 »> 1.1 анкеріне көшу </A>
<A NAME = «1.1» > </A> қатарларын жазу қажет.
Ескерту. Орнатылған анкерге сілтеме жасау үшін, URL – адресінен кейін # таңбасымен бөлінген анкер атауы көрсетілуі керек. Бір құжат ішіндегі анкер алдына адрес жазылмайды.
