Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Экономтеория (2 курс, 3 семестр).doc
Скачиваний:
17
Добавлен:
16.04.2019
Размер:
1.13 Mб
Скачать

Нишонди[анда[ои рушди иrтисодb.

Нишонди[андаи асосии рушди иrтисодb ин нишонди[андаи МУД-и аслb мебошад. МУД нишоди[андаи мутлаr буда, барои ба[оди[ии сат[и тараrrиёти иrтисодиёти мамлакат истифода бурда мешавад, аммо ин нишонди[анда барои ба[оди[ии сат[и зиндагонии а[олb мувофиr намебошад. Нишоди[андаи аниrи сат[и зиндагии а[олb ин нишонди[андаи МУД ба [ар сари а[Оли мебошад. Афзоиши МУД ба [ар сари а[олb аз он ша[одат меди[ад, ки ба [ар сари а[олb шумораи зиёди мол[о ва хизмат[о мувофиr аст. Ин нишонди[анда дар модел[ои макроиктисодb бо формулаи зерин ифода карда мешавад: Y/L , ки дар ин xо Y – [аxми МУД-и аслb; L – шумораи а[олии мамлакат. Нишонди[андаи МУД ба [ар сари а[оли имконият меди[ад, ки сат[и тараrrиёти мамлакат[о муrоиса карда шавад ва фарrияти сат[и зиндагонии а[олии он[о муайян карда шавад. Баяд rайд намуд, ки сат[и зиндагонии а[олии мамлакат[о фарrияти калон дорад. Лекин бо мурури замон, ин фаркият[о метавонад таuйир ёбад, чунки дар [ар як малакат[о суръати рушд гуногун аст. Масалан, Xопон дар натиxаи таъмини суръати баланди рушд, тавонист ба яке аз xой[ои аввалин дар xа[он со[иб шавад. Бояд rайд намуд, ки то [атто фарrияти ночиз дар суръати рушд, метавонад дар давоми мe[лати муайян ба фарrият[ои калон дар [аxми исте[соли молу хизмат[о дар мамлакат[ои гуногун оварда расонад. Ин [олат дар натиxаи рушди андeхтb ба вуxуд меояд, яъне зери таъсири самараи кумулятивb, ки бо формулаи «фоизи мураккаб» [исоб карда мешавад. Агар суръати миёнасолаи афзоиши МУД (ga) маълум бошад, сат[и xории МУД – ро дониста (Y0), бо истифодаи формулаи фоизи мураккаб, мумкин аст, [аxми МУД баъд аз Тсол (Yt):

Yt = Y0 (1+ ga)Т.

Мувофиrи формула маълум мешавад, ки суръати миёнасолаи афзоиши МУД дар Т сол, бо худ бузургии миёнаи геометрии суръат[ои афзоишро дар ин шумораи сол[о ифода мекунад:

ga = Yt / Y0 – 1.

Барои соддатар намудани [исоб[о одатан «Rоидаи 70» - ро истифода мебаранд, ки мувофиrи он агар таuйирёбанда бо суръати x% дар як сол зиёд шавад, [ачми он такрибан баъд аз 70/x ду маротиба зиёд мешавад. Агар суръати миёнасолаи афзоиши МУД ба [ар сари а[оли ga=1% бошад, дар ин [олат [ачми барориш ба [ар сари а[олb баъд аз 70 сол ду маротиба афзоиш меёбад (70/1), агар ga= 4% бошад, ду маротиба зиёдшавb таrрибан баъд аз 17,5 сол ба вуxуд меояд (70/4). {аxми МУД дар

охири давра (Yt ) мувофиrи «Rоидаи 70» бо бо формулаи Yt = Y0 2ga муайян кардан мумкин аст. Агар ду мамлакат дар ибтидо сат[и якхелаи МУД (масалан, Y0 = 100 млрд. долл.) ва суръати гуногуни рушди иrтисодb дошта бошанд (1 ва 4%), дар чунин

[олат, дар шароити якхела (пеш аз [ама суръати якхелаи афзоиши а[олb ва истифодабарии технологияи якхела) дар фосилаи ваrти муайян, вобаста аз самараи кумулятивb мамлакати бо суръати баланди рушди иrтисодb нисбат ба мамлакати суръати рушди иrтисодиаш пасттар, ба иrтидори иrтисодии васеътар ва сат[и баландтари некуа[волии а[олb дастраст мегардад. Ин [одиса номи самараи «оuози тезро» гирифтааст ва исботи назариявии аrидаи конвергенсияи мутлаr мебошад. Мо[ияти конвергенсияи мутлаr дар он аст, ки дар шароит[ои якхела мамлакати нисбатан камбизоат метавонад суръати баланди рушдро таъмин намуда, бо мурури замон мамлакат[ои тараrrикардаро ба rафо монад.