Медреселер (ескі оқу жүйесіндегі)

Түркістан, Шымкент, Әулиеата, Қызылорда, Қазалы, Ташкент, Амудария бөлімі, Сырдария облысы, Алматы, Семей, Петропавл, Ақмола, Көкшетау, Павлодар, Қостанай, Батыс Қазақстан облысы, Орал, Ақтөбе, (оңтүстік қалаларда Орта Азиялыққа, солтүстік және батыс қалаларда татарлардікіне ұқсас болды).

Медреселер (жаңа оқу жұйесіндегі)

Уфа қаласындағы «Ғалия» (1872ж.), Орынбордағы «Хусейния» «Мухамедия» (1890-1900 ж.ж.).

Ташкент қазақ педагогикалық училищесі (1920 ж. оқу мерзімі 3 жыл).

Халық ағарту институттары (1921 ж.):

1. Орынбор орыс институты; 2. Орынбор татар институты; 3. Орынбор қазақ институты; 4. Семейде аралас институт.

Педагогикалық техникумдар (1925 ж. Оқу курсы – 4 жыл):

1. Орынбор орыс техникумы; 2. Семей орыс техникумы; 3. Семей қазақ техникумы; 4. Петропавл орыс техникумы; 5.Көкшетау аралас техникумы, 6. Қостанай аралас техникумы; 7. Ақтөбе аралас техникумы; 8.Орал аралас техникумы; 9.Жетісу қазақ техникумы; 10. Сырдария қазақ техникумы; 11. Өскемен қазақ техникумы; 12. Семей қазақ техникумы; 13.Бөкей қазақ техникумы; 14. Қарқаралы қазақ техникумы.

Кесте- 11.

Педагогикалық курстар (оқу мерзімі 4 жыл)

Теориялық пәндер: Педагогика, дидактика, училищетану, гигиена. Жалпы білім беретін пәндер: Құдай сөзі, шіркеулік орыс білім, арифметика, орыс тарихы, орыс географиясы, табиғат тарихы, физика, көркем жазу, сызу, ән. Басты педагогикалық пән ретінде: тәрбиелеу туралы негізгі ережелер, алғашқы оқыту әдістемесі пәні. Оқыту мен тәрбиелеу, психологияның кейбір әдістерін, тәрбиелеуде қолданды, дидактика мәселесі, жеке пәндерді оқыту әдістемесі, дене жаттығулары. Бастауыш мектептерде практикадан өту міндеттелді.

К

Алғашқы жылдары курс тыңдаушыларының педагогикалық даярлығымен шектелді. Негізінен 4 жыл оқитындарға педагогика, ана тілін оқыту әдістемесі, математика, табиғаттану пәндерінен білім берілді. Сабақ аптасына 3 рет. Тыңдаушылардың басым бөлігі бұрынғы білімі бар тәрбиеші-мұғалім қызметінде жүргендер болатын.

урс дамуының 3 тармағы

1890 жылы оқу-ағарту саласында мектеп мұғалімдерінің қызметі ағартушылық істің орталығына айналды, педагогикалық курстарда даярлықты тереңдету, оқу мерзімін ұзарту, сабақтың күнделікті жүруі, жалпы білім беретін пәндердің қатарын толықтыру болды.

ХХ ғасырдың бас кезінде курстағы мамандандыру төмендегідей өзгерістерге ұшырады:

1. Барлық типтегі бастауыш мектеп мұғалімдерін даярлау;

2. Орта мектептің төменгі сыныптарына пән мұғалімдерін даярлау;

3. Балабақша басқарушыларын даярлау;

4. Әлеуметтік-педагогикалық мєселелерді қамту, мектеп мұғалімдерін педагогикалық классификациясын көтеру мақсаты қарастырылды;

5. Гимнастика мен ойын ұйымдастырушыларын даярлау;

Кесте- 12.

Мұғалімдер семинариясы (оқу мерзімі 3 жыл)