14-es_1 / Высшая математика (РТФ) / умк_Вакульчик_Элементы линейной алгебры
.pdf
11) |
y = x ln ( x −1) , |
x0 = 2 ; |
|
|
y = |
|
|
, |
|
= −1; |
||||
14) |
|
x + 10 |
x |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
12) |
y = x cos x , |
x0 = π ; |
15) |
y = xex−1 , |
x |
= 2 ; |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
y = |
x |
x0 =1; |
|
|
y = sin (x2 + 4x), |
|
= −2 . |
||||||
13) |
|
, |
16) |
x0 |
||||||||||
|
||||||||||||||
|
|
2x + 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
4. |
Вычисление пределов с помощью формулы Тейлора (метод |
||||||||||||
выделения главной части) |
|
|
|
y ( x) |
|
|
|
|
||||||
|
Пусть требуется вычислить предел lim |
, где y (0) = 0 , |
g (0) = 0 , |
|||||||||||
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x→0 g ( x) |
|
|
|
|
||||
т.е. раскрыть неопределенность вида |
0 |
. Разложим функции |
y |
и g по |
||||||||||
0 |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
формуле Маклорена, ограничившись первыми отличными от нуля членами разложения:
y ( x) = axn + 0(xn ), |
a ¹ 0 |
g ( x) = bxm + 0(xm ), |
b ¹ 0 . |
Иначе говоря, с помощью формулы Маклорена с остаточным членом в форме Пеано выделим главные части axn и bxm функций y и g при x ® 0 . Тогда
lim
x→0
Замечание. При
y ( x) |
= lim |
axn + 0 |
(xn ) |
. |
g ( x) |
|
|
||
x→0 bxm + 0(xm ) |
||||
y ( x)
вычислении предела lim ( ) , где x→0 g x
y ( x0 ) = g ( x0 ) = 0 , x0 ¹ 0 , следует свести задачу к предыдущей с помощью
замены t = x - x . Случай x → ∞ сводится к случаю t ® 0 заменой |
|
t = |
1 |
. |
|||
|
|
||||||
0 |
|
|
|
|
x |
||
|
|
|
|
|
|||
Замечание. Неопределенности других видов ∞ , 0, ∞, ∞ − ∞ |
|
мож- |
|||||
|
|
∞ |
|
|
|
|
|
но привести к неопределенности вида |
0 |
путем алгебраических преобра- |
|||||
0 |
|||||||
|
|
|
|
|
|
||
зований.
331
Обучающие задачи.
|
|
|
|
|
|
− |
( x−1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
10. lim |
cos( x -1) - e |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
( x |
-1)4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
x→1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Решение: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
cos( x -1) - e |
− ( x−1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
x -1 |
= t x = t +1 |
|
|
|
− |
t2 |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cost - e |
|
||||||||||||||||||||||||||
lim |
2 |
|
|
|
|
= |
|
|
|
= lim |
2 |
. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
x→1 |
( x -1)4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x ®1 t ®1 |
|
x→1 |
t4 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Теперь можно воспользоваться формулой Маклорена для функции |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
cos t и eu : |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos t =1 - |
t2 |
+ |
t4 |
|
- ... + (-1)n |
t 2n |
|
+ 0(t 2n +1 ), |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2! |
|
4! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(2n)! |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(*) |
|||
|
|
|
|
|
eu =1 + |
u2 |
|
+ ... + |
un |
+ 0(un ). |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Подставляя в последнее разложение |
- |
t2 |
|
вместо u, получим |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
− t2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
- ... + (-1) |
n |
|
2n |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
=1 - |
t |
|
|
+ |
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
t |
|
+ 0(t 2n ). |
|
|
||||||||||||||
|
|
e 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(**) |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
22 × 2! |
|
|
|
|
|
2n × n! |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
Выясним, сколько членов в разложениях (*) и (**) нам нужно взять, чтобы в числителе дроби получить первый отличный от нуля член. Первые два члена в этих разложениях совпадают, поэтому при вычитании они со- кратятся, а третьи различаются. Следовательно, достаточно взять n = 2 .
Итак,
|
− |
t2 |
|
|
|
|
|
t |
4 |
+ 0 |
(t5 ) - |
|
t |
4 |
|
+ 0 |
(t 4 ) |
|
|
- |
t |
4 |
|
|
|
|
0(t5 ) + 0 |
(t |
4 ) |
|
|
|||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
× 2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
lim |
cost - e |
|
|
= lim |
4! |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
= lim |
12 |
+ lim |
|
|
|
|
= - |
|||||||||||||||||
t 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 4 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
t →0 |
|
|
|
|
t →0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
→0 t 4 |
t →0 |
|
|
12 |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20. lim x - x2 ln 1 |
+ |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
Решение: |
Сделаем здесь замену t = |
1 |
. Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
ln (1 + t ) |
|
|
|
|
|
t - ln (1 + t ) |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
lim |
x |
- x2 ln 1 + |
|
|
|
= lim |
|
|
|
- |
|
|
|
|
|
|
= lim |
|
|
|
|
. |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
t 2 |
|
|
t 2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
t →0 t |
|
|
|
|
|
t →0 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
332
Теперь можно воспользоваться формулой Маклорена для ln (1 + t ) :
ln (1 + t ) = t − |
t 2 |
+ |
|
|
t3 |
|
− ... + (−1)n−1 |
tn |
|
+ 0(tn ). |
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
n |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Выясним, сколько членов этого разложения нужно взять, чтобы вы- |
||||||||||||||||||||||||||||||||
делить главную часть функции, стоящей в числителе. |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
t − ln (1 + t ) = t |
− t + |
t2 |
|
− |
t3 |
+ ... − (−1)n−1 |
tn |
|
+ 0 |
(tn ). |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n! |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Главная часть функции |
t − ln (1 + t ) равна |
|
t 2 |
|
, а остальные слагае- |
|||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
мые есть бесконечно малые более высокого порядка, чем |
t 2 : |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
t − ln (1 + t ) = |
t2 |
+ 0(t2 ) , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
т.е. в разложении |
ln (1 + t ) |
достаточно взять |
n = 2 . |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Окончательно имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
t − ln (1 + t ) |
|
|
|
|
|
t2 |
|
+ 0(t 2 ) |
1 |
|
|
|
|
|
0(t2 ) |
|
1 |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
lim |
|
|
= lim |
|
|
|
|
|
= |
|
+ lim |
|
|
|
|
|
= |
|
. |
|||||||||||||
|
t 2 |
|
|
t 2 |
|
|
|
t |
2 |
|
2 |
|||||||||||||||||||||
t →0 |
|
t →0 |
|
|
|
|
2 t →0 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Преподаватель у доски выполняет со всей аудиторией.
Упражнение. |
Пусть x → 0 . Выделить главную часть вида axn (а |
||
– постоянная) и определить порядок малости относительно |
х следующих |
||
функций: |
|
|
|
1. x5 − 3x4 − x2 ; |
2. sin x − x ; |
3. |
ex − cos x . |
Выполнить (самостоятельно, каждому свой вариант, два студен- та у доски выполняют свои задания, по желанию третий уровень вы- полняется у доски для получения оценки «10»).
Уровень I
Вычислите пределы с помощью формулы Тейлора:
|
10x9 |
− 5x8 |
5 |
|
||||
1) lim |
|
|
|
|
. |
Ответ: |
|
; |
|
+ 2x4 ) |
|
|
|||||
x→0 ln (1 |
− 2x4 |
2 |
|
|||||
333
|
|
|
e3x3 −1 − 3x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
2) |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5x6 − 8x7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
3) |
lim |
|
|
|
|
|
3x6 − 2x9 |
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
x→0 |
|
sin x3 − x2 + |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
4) |
lim |
2 |
|
|
|
1 + x2 |
− 2 − x |
2 |
. |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
3x4 + x6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
5) |
lim |
|
3x8 + 3x6 |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
x→0 e2 x3 −1 − 2x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
6) |
lim |
|
|
|
|
|
3x5 + 6x |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
x→0 x ln (1 + 2x2 ) |
|
− 2x3 |
|
|||||||||||||||||||||||
7) |
lim |
|
|
|
|
|
2x4 + x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
(1 + 3x) − 3x + |
9 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
x→0 ln |
x2 |
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
||||
8) |
lim |
2x −1 − x ln 2 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
x sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
9) |
lim |
|
|
|
|
|
x8 − 2x10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
x→0 3 3 1 + x4 − 3 − x4 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
10) lim |
sin 3x3 − 3x3 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
5x7 + 15x6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
11) lim |
|
|
|
2x20 + 2x21 |
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
x→0 cos 4x5 −1 + 8x10 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
ln |
(1 + x) − sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
12) lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
6x3 + 3x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
13) lim |
|
|
|
21x3 + 14x |
2 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
−1 − ln (1 + x) |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
x→0 ex |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
14) lim |
sin 2x − ln (1 + 2x) |
. |
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
6x2 − 3x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
15) lim |
|
|
|
|
|
x2 + 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
x→0 |
|
3 1 + 3x −1 + ln (1 − x) |
|
|||||||||||||||||||||||
Ответ: {0,9};
Ответ: {3};
− 1
Ответ: ;
24
3
Ответ: ;
2
− 3
Ответ: ;
2
1
Ответ: ;
9
ln2 2 Ответ: 2 ;
Ответ: {– 9};
Ответ: {0,3};
3
Ответ: ;
64
− 1
Ответ: ;
6
Ответ: {14};
1
Ответ: ;
3
− 2
Ответ: .
3
334
Уровень II
Вычислите пределы с помощью формулы Тейлора:
1) |
lim |
|
ln2 (1 + x) - sin2 x |
; |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 - e− x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
2) |
lim |
|
x8 × cos |
2 |
|
- x8 |
+ 2x |
4 |
; |
|
||||||||||||||
|
x2 |
|||||||||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
2 |
|
|
|
- sin ( x -1) - 2cos ( x -1) |
; |
|||||||||||||||||
3) |
lim |
|
|
x |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
x→1 |
|
|
|
|
|
arctg ( x -1) - ln x |
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
(6 |
|
|
|
- 6 |
|
|
); |
|
|
||||||||||||
4) |
lim |
|
|
x6 + x5 |
x6 - x5 |
|
|
|||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln (1 + x)1+ x |
- |
1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
5) |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|||||
|
|
x2 |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
4 × ln |
1 + x |
2 |
- x2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||
6) |
lim x |
|
|
; |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
33 |
|
|
|
|
- arcsin ( x -1) - 3cos( x -1) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
7) |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ex−1 -1 - ln x |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
x→1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
3 |
|
( |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
|||
8) |
lim |
|
x 2 |
|
|
|
x +1 |
+ |
|
|
|
x -1 |
- 2 |
|
|
x |
; |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
x→+∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- |
1 |
|
ln (1 + x2 ) - x |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x |
|
|
|
1 + sin x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
9) |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tg3 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
10) lim x4 e x2 |
- cos |
|
- |
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ 3 |
|
|
- 2 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
11) lim |
|
|
1 + x |
1 + x |
1 - x |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
+ ln (1 + |
2x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
(x2 |
- x + 2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
- x |
4 + x2 +1 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
12) lim |
e x |
|
; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
13) lim |
|
2x × cos x2 - 2sin x + ln (1 + x3 ) |
; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
335
|
2 |
|
|
|
− sin ( x −1) − 2cos (1 − x) |
; |
||||||||
14) lim |
|
x |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
x→1 |
|
|
|
|
|
arctg ( x −1) − ln x |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
esin x − 1 + x2 − x cos x |
|||||||||||
15) |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
ln3 (1 − x) |
|
|
|||||||
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
lim x |
|
|
|
− x cos |
1 |
. |
|||||||
16) |
|
|
x2 + 1 |
|||||||||||
|
|
|
||||||||||||
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
x |
|||||
Уровень III
Вычислите пределы с помощью формулы Тейлора:
|
ee |
x |
−1 |
− |
|
1 |
|
|
||
|
|
|
|
− x |
|
|||||
1. lim |
|
|
|
|
1 |
; |
||||
|
1 |
+ x |
|
|
||||||
x→0 ln |
− 2sin x |
|||||||||
1 |
− x |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||
2. lim n |
|
− x2 |
. |
(1 + x2 )(2 + x2 )...(n + x2 ) |
|||
x→∞ |
|
||
5. Приближенные вычисления с помощью формулы Тейлора
|
y ( x) ≈ y ( x |
) + |
|
y′( x0 ) |
( x − x ) + ... + |
y(n) ( x0 ) |
( x − x |
)n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
0 |
|
|
|
1! |
0 |
|
|
|
n! |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x = x − x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ex ≈ 1 + x + |
x |
2 |
+ ... + |
x |
n |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
y′( x0 ) |
|
|
y(n) ( x0 ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
y ( x) ≈ y ( x |
) + |
|
x + ... + |
xn |
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
xn |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
0 |
|
|
|
1! |
|
|
|
|
n! |
|
ln (1 + x) ≈ x − |
|
+ |
|
− ... + (−1)n−1 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
δ – |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
точность вычисления |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
n |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y(n+1) (c) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
x5 |
|
− ... + (−1)n−1 |
|
x2n−1 |
||||||||||||||
|
|
( x) |
|
< δ , |
|
( x) = |
|
xn+1 |
|
sin x ≈ x − |
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
R |
|
R |
|
|
3! |
5! |
|
|
2n −1 ! |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
( |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
n |
|
|
|
|
|
n |
|
|
(n +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
) |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos x ≈ 1 − |
x2 |
+ |
x4 |
|
+ ... + (−1)n−1 |
x2n−2 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(2n − 2)! |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
4! |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
≈ 1− x + x |
2 − x3 + ... + (−1)n−1 xn |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1+ x |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Формула Тейлора дополняет, уточняет приближенное равенство, по- лученное раньше с помощью дифференциалов. Сравните:
y ( x) ≈ y ( x0 ) + y′( x0 )( x − x0 )
и
|
′′ |
|
|
|
( |
n |
) |
|
|
y ( x) ≈ y ( x0 ) + y′( x0 )( x − x0 ) + |
y ( x0 ) |
( x − x0 )2 + ... + |
y |
|
|
( x0 ) |
( x − x0 )n . |
||
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
2! |
|
|
|
|
n! |
||
336
Обучающая задача. |
|
|
|
Выяснить |
|
|
|
|
происхождение |
приближенных |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
формул и оценить их погрешность: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10. e » 2 + |
1 |
|
+ |
|
1 |
+ |
|
1 |
|
|
|
|
+ |
1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
2! |
|
|
3! |
4! |
|
|
5! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Решение: Нетрудно видеть, что данное приближенное равенство |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
получено из формулы Маклорена для |
|
ex |
|
при x = 1, n = 5 : |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ex »1 + |
x |
+ |
x2 |
+ |
|
|
x3 |
+ |
|
x4 |
+ |
|
x5 |
|
|
e »1 + |
1 |
+ |
1 |
+ |
1 |
+ |
1 |
+ |
1 |
. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1! |
2! |
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
4! |
|
5! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1! |
2! |
3! |
4! |
5! |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
Оценим сверху погрешность такого вычисления: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
R |
(1) |
|
= |
|
|
|
|
y(6) (c) |
×16 |
|
= |
ec |
< |
3 |
|
|
|
|
|
< 0,01, |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6! |
|
|
|
|
|
|
6! |
|
|
|
|
720 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
так как 0 < c < 1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
то |
|
ec < e1 < 3 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Итак, из данной формулы мы получили приближенное значение чис- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ла е с точностью до 0,01: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
e » 2 + |
1 |
+ |
1 |
|
+ |
1 |
+ |
|
1 |
= 2 + |
1 |
+ |
1 |
+ |
1 |
|
|
+ |
|
1 |
|
= 2,717... |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
120 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
3! |
|
|
4! |
|
|
|
|
|
5! |
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
2 |
|
|
sin 30° |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
2 |
|
. sin 31° » sin 30° + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos30° - |
|
|
|
|
|
|
|
|
× |
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
180° |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
180° |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Решение: Здесь, очевидно, была использована формула Тейлора |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
для sin x при x0 = 30° , |
x = 31° − 30° = 1° , |
|
n = 2 . В самом деле, формула |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Тейлора для sin x при x0 = 30° , n = 2 имеет вид |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
sin x = sin 30° + (sin x)¢ |
|
|
|
|
|
× Dx + (sin x)¢¢ |
|
|
|
|
|
× |
|
Dx2 |
+ R |
( x) . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x =30° |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x =30° |
2 |
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||
Полагая в ней x = 31° , |
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Dx =1° = |
|
|
|
|
|
|
, вычисляя значения производ- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
180° |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
ных при x = 30° и отбрасывая остаточный член, получим исходное при- ближенное равенство. Оценим его погрешность.
|
|
|
|
y¢¢¢(c) |
3 |
|
|
cos c |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
R |
( x) |
= |
|
|
× (Dx) |
= |
|
|
|
(Dx) |
|
, |
где 30° < c < 31° . |
|
|
|
|
|
|||||||||
2 |
|
|
|
3! |
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
337
Отсюда
R |
( x) |
|
= |
|
|
cos c |
|
|
× |
|
p 3 |
< |
1 |
× |
|
p 3 |
< 10−6 . |
||
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
3! |
|
|
|
|
180° |
3! |
|
180° |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
Обучающая задача. Вычислить приближенно с точностью до 0,01: 10. ln1,5 .
Решение: Воспользуемся формулой Тейлора для ln (1 + x), поло-
жив в ней x = 0,5 . Тогда
ln (1 + 0,5) » 0,5 - |
0,52 |
+ |
0,53 |
- ... + (-1)n −1 × |
0,5n |
. |
|
|
|
||||
2 |
3 |
|
n |
|||
Выясним, сколько членов в заданном разложении нужно взять, что- бы достичь требуемой точности вычисления (иначе говоря, какое нужно взять n). Подберем n так, чтобы выполнялось равенство Rn (0,5) < 0,01.
Но для данной функции
|
R (0,5) |
|
= |
|
y(n +1) (c) |
× 0,5n +1 |
|
= |
|
|
(-1)n −1 × n! |
|
× 0,5n +1 |
|
< |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
(n + 1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
(1 + c)n +1 × (n + 1)! |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
< |
|
0,5n +1 |
|
< |
|
|
0,5n +1 |
. |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
(1 + c)n +1 × (n + 1) |
|
|
n + 1 |
|
|
|
|
|
|||||||||
Так как 0 < c < 0,5 (1 + c)n +1 >1 |
1 |
|
|
|
<1. |
|
|
|||||||||||||||
|
(1 + c)n +1 |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Подбором находим, что неравенство |
0,5n +1 |
|
< 0,01 будет выполнено |
|||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
при n ³ 4 . Итак, достаточно взять 4 первых члена разложения и заданная точность вычисления будет достигнута. При этом получится:
ln1,5 » 0,5 - |
0,52 |
+ |
0,53 |
- |
0,54 |
» 0,40 . |
|
|
|
||||
2 |
3 |
4 |
|
|||
20. 3
30 .
Решение: Чтобы вычислить 3
30 , преобразуем вначале это выра- жение так, чтобы к нему можно было применить формулу Маклорена:
3 30 = 3 3 + 27 = 3 3 1 + 3 = 3 3 1 + 1 . |
|
27 |
9 |
338
Теперь воспользуемся |
|
|
формулой |
|
|
Маклорена |
для |
функции |
||||||||||||||||||||||||
y = (1 + x)α , положив в ней |
|
a = |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
1 |
|
1 |
|
1 |
|
× - |
2 |
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
1 |
- n + 1 × |
x |
n |
|
|
|||||
(1 + x) |
|
=1 + |
x + |
|
|
× |
|
|
+ ... + |
× |
- |
×... × |
|
+ R |
( x) . |
|||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
3 |
3 |
|
2! |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
3 |
|
3 |
|
n! |
|
|
||||||||||||||||||||
Тогда при x = 1 получим
9
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 + |
|
|
=1 |
+ |
|
|
|
|
+ |
|
× |
- |
|
× |
|
|
|
+ ... + |
|
|
× |
- |
|
|
|
×... × |
|
|
- n + |
1 × |
|
|
+ |
Rn |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
× |
|
|
|
3 |
2!× 92 |
|
|
3 |
3 |
n!× 9n |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
9 |
|
|
|
3 |
9 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Умножив обе части этого равенства на 3, имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||||
3 1 + |
|
|
|
= 3 + |
- |
|
|
|
+ ... + |
- |
|
|
|
× - |
|
... |
|
- n + 1 |
|
+ 3Rn |
|
. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3 × 2!× 92 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
9 |
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
3 |
3 |
|
|
|
n!× 92 |
|
|
9 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Чтобы достичь заданной точности вычисления, модуль отбрасывае- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
мого члена должен быть меньше 0,01, т.е. |
|
3Rn |
1 |
|
|
< 0,01, а значит, |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Rn |
|
1 |
|
|
< |
|
1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
300 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Запишем остаточный член в форме Лагранжа:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
( |
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y(n +1) |
( x) = (1 + x) |
|
|
|
n +1 |
= |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
y(n +1) (c) |
|
1 n +1 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Rn |
|
|
= |
|
× |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|||
9 |
(n + 1)! |
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
− n +1 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
1 |
× |
|
- |
2 |
|
× - |
5 |
|
×... × |
1 |
|
- n |
|
(1 + x) 3 |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
3 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
5 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
× |
- |
|
|
|
× |
- |
|
|
× |
... × |
|
|
|
|
- n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
= |
3 |
|
|
3 |
|
|
3 |
3 |
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 + c)n + |
|
(n + 1)!× 9n +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
где 0 < c < 1 . 9
339
Но тогда
1 |
|
|
<1 |
|
|
1 |
|
|
< |
1× 2 × 5 ×... × (3n -1) |
||||
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
и |
Rn |
|
|
|
|
|
|
|
. |
||
(1 + c)n + |
2 |
|
9 |
n +1 |
(n + 1)!× 9 |
n +1 |
||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Подбором находим, что уже при n = 1 нужное неравенство выполняется
|
1 |
< |
|
2 |
= |
1 |
< |
1 |
. |
|
Rn |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
× 2!× 92 |
729 |
300 |
||||||
|
9 |
321 |
|
|
|
|||||
Итак, 3
30 » 3 + 1 = 3,11 с точностью до 0,01. 9
Выполнить (самостоятельно, каждому свой вариант, два студен- та у доски выполняют свои задания, по желанию третий уровень вы- полняется у доски для получения оценки «10»).
Уровень I
Выясните происхождение приближенных формул и оцените их по- грешность:
1) |
ln1,5 » |
1 |
- |
|
1 |
+ |
|
|
|
1 |
|
|
|
- |
1 |
. |
Ответ: |
|
R |
|
|
< |
|
|
|
1 |
|
|
; |
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
23 |
|
|
|
|
23 × 3 24 × 4 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
25 ×5 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
|
»1 + |
1 |
+ |
1 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
< |
1 |
; |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
2) |
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответ: |
|
R |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
|
|
32 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0,12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
»1 - 0,05 - |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
< |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
3) |
0,9 |
|
|
Ответ: |
|
R |
|
|
|
|
|
; |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
3!×103 |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
4) |
arctg 0,1 » 0,1 - |
0,13 |
. |
|
|
|
|
Ответ: |
|
R |
|
|
< (0,1)5 |
; |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
p |
|
2 |
|
||||||||||
5) |
cos59° » cos 60° + |
|
|
sin 60° . |
Ответ: |
|
R |
|
|
< |
× |
|
|
|
; |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
180 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
180 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, 2 |
|
|
|
0,22 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(0, 2)3 |
|
|
|
||||||||||||||
6) |
4, 2 » 2 + |
|
|
- |
|
|
. |
|
|
Ответ: |
|
R |
|
|
< |
; |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
64 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
512 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
7) |
ln 0,98 ≈ −0,02 − 0,0002 . |
Ответ: |
|
R |
|
|
< |
(0, 2)3 |
; |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
340
