Линейная алгебра дистанционные динамические расчетные проекты. Учебное пособие
.pdf
|
|
× x1 = |
|
|
b |
× a |
11 |
× a |
22 |
- b |
× a |
12 |
× a |
21 |
- a |
|
|
× a |
11 |
×b |
+ a |
12 |
×b |
× a |
21 |
|
|||||||||||||||||||||
a11 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
12 |
|
|
|
2 |
|
|
|
1 |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
- a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Û |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 ×b2 - b1 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
× x1 - = |
- 8 ×41 + 183 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
5 |
|
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
x2 |
= |
61 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
a |
× x |
= |
|
a11 ×(b1 × a22 - a12 ×b2 ) |
|
|
|
|
× x1 |
= - |
145 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
11 |
|
1 |
|
|
|
|
a |
|
|
× a |
|
- a |
|
|
|
× a |
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
11 |
22 |
12 |
21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41 . |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Û |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
x2 |
= |
|
|
a11 |
×b2 |
|
- b1 |
× a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
= |
61 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
= |
b |
× a |
22 |
|
- a |
12 |
×b |
|
|
|
|
|
x1 = - |
29 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
x1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
a11 |
× a22 |
|
- a12 |
× a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Û |
|
|
|
|
41 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
a11 |
× |
|
|
|
- |
|
|
|
× |
a21 |
|
|
|
|
|
|
61 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
b2 |
|
|
|
b1 |
|
|
|
|
|
x2 = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
= a |
|
× a |
|
|
|
- a |
|
|
× a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
x2 |
11 |
22 |
|
12 |
21 |
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Рассмотрим решение совместной системы линейных алгебраических уравнений, состоящей из трех уравнений и включающей три неизвестных:
a |
x |
+ a |
12 |
x |
2 |
+ a |
13 |
x |
3 |
= b |
|
4 x |
− 6 x |
2 |
+ 7 x |
3 |
= 6 |
|
11 1 |
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
||||||
a21 x1 + a22 x2 + a23 x3 = b2 |
2x1 + 3x2 − 4 x3 = −9 . |
||||||||||||||||
|
|
+ a32 x2 |
+ a33 x3 |
= b3 |
|
|
|
|
|
|
= 4 |
||||||
a31 x1 |
− 3x1 + 7 x2 − 5x3 |
||||||||||||||||
1. Решение по формулам Крамера.
Значение каждой неизвестной определяется как отношение определителей матрицы, получаемой из матрицы коэффициентов при неизвестных, в которой соответствующий столбец заменяется столбцом свободных коэффициентов, и матрицы коэффициентов при неизвестных.
51
xn = An , A
где:
xn – неизвестная;
An – определитель матрицы, получаемой из матрицы
коэффициентов при неизвестных, в которой соответствующий столбец заменяется столбцом свободных коэффициентов;
|
A |
– |
|
|
определитель |
матрицы |
|
коэффициентов при |
||||||||||||||||||||||||
неизвестных. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
b1 |
|
a12 |
|
a13 |
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
- 6 |
|
7 |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
b2 |
|
a22 |
|
a23 |
|
|
|
|
|
|
|
- 9 3 - 4 |
|
|
|
|
||||||||
x |
|
= A1 |
= |
|
|
b3 |
|
a32 |
|
a33 |
|
|
|
= |
|
|
4 |
|
7 - 5 |
|
|
= |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
1 |
|
A |
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
|
|
|
|
4 - 6 7 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
a21 |
a22 |
a23 |
|
|
|
|
2 |
|
3 |
- 4 |
. |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
|
|
- 3 7 - |
5 |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
b1 × a22 × a33 + a12 × a23 × b3 + a13 × b2 × a32 - |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
= |
|
a13 × a22 × b3 - b1 × a23 × a32 - a12 × b2 × a33 |
|
|
|
|
|
= |
||||||||||||||||||||||||
|
a |
× a |
22 |
× a |
33 |
+ a |
× a |
23 |
× a |
31 |
+ a |
13 |
× a |
21 |
× a |
32 |
- |
|||||||||||||||
|
|
11 |
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
a13 × a22 × a31 - a11 × a23 × a32 |
- a12 × a21 × a33 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
6 × 3 ×( -5 ) + 7 ×( -9 ) ×7 + ( -6 ) ×( -4 ) × 4 - |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
= |
7 × 3 × 4 - 6 ×( -4 ) ×7 - ( -6 ) ×( -9 ) ×( -5 ) |
|
|
= |
||||||||||||||||||||||||||||
4 × 3 ×( -5 ) + 7 × 2 ×7 + ( -6 ) ×( -4 ) ×( -3 ) - |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
7× 3 ×( -3 ) - 4 ×( -4 ) ×7 - ( -6 ) × 2 ×( -5 )
=- 90 - 441 - 96 - 84 + 168 + 270 = - 81 = -1 - 60 + 98 -72 + 63 + 112 - 60 - 81
52
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 |
b1 |
a13 |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
6 |
|
7 |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
b2 |
a23 |
|
|
|
|
|
|
|
2 - 9 - 4 |
|
|
|
||||||||
|
= |
A |
= |
|
|
|
|
|
a31 |
b3 |
a33 |
|
|
|
= |
|
|
|
- 3 4 - 5 |
|
|
= |
||||||||
x2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
|
|
|
|
4 - 6 7 |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
a22 |
a23 |
|
|
|
|
|
|
2 |
3 |
|
- 4 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
|
|
|
- 3 7 - 5 |
|
|
|
|||||||||||
|
a11 ×b2 × a33 + b1 × a23 × a31 + a13 × a21 ×b3 - |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
= |
a13 ×b2 × a31 - a11 × a23 ×b3 - b1 × a21 × a33 |
|
|
|
= |
|||||||||||||||||||||||||
a11 × a22 × a33 + a12 × a23 × a31 + a13 × a21 × a32 - |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
a13 |
× a22 |
× a31 - a11 × a23 × a32 - a12 × a21 × a33 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
4 × |
(- 9)×( -5 ) +7 × 2 × 4 + 6 ×( -4 )× (- 3) |
- |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
= |
7 × (- 9)× (- 3)- 4 ×( -4 )× 4 - 6 × 2 ×( -5 ) |
|
|
= |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
4 × 3 ×( -5 ) +7 × 2 ×7 + ( -6 )×( -4 )×( -3 ) - |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
7 × 3 ×( -3 ) - 4 ×( -4 )×7 - ( -6 )× 2 ×( -5 ) |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
= |
180 + 56 +72 - 189 + 64 + 60 |
= |
243 |
= 3. |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
- 60 + 98 -72 + 63 + 112 - 60 |
81 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 |
a12 |
b1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
- 6 |
6 |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
a22 |
b2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
3 |
|
- 9 |
|
|
|
|
|||
x3 |
= A3 = |
|
|
|
|
a31 |
a32 |
b3 |
|
|
|
|
= |
|
- 3 7 |
4 |
|
= |
||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
a11 |
a12 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
A |
|
a13 |
|
|
|
|
|
|
4 - 6 7 |
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
a22 |
a23 |
|
|
|
|
|
|
2 |
3 |
|
- 4 |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
|
|
|
- 3 7 - 5 |
|
|
|
|
||||||||||
53
|
|
a11 × a22 ×b3 + a12 ×b2 × a31 + b1 × a21 × a32 - |
|
|
||||
= |
|
b1 × a22 × a31 - a11 ×b2 × a32 - a12 × a21 ×b3 |
|
= |
||||
|
a11 × a22 × a33 + a12 × a23 × a31 + a13 × a21 × a32 - |
|||||||
|
|
a13 × a22 × a31 - a11 × a23 × a32 - a12 × a21 × a33 |
|
|
||||
|
4 × 3 × 4 + (- 6 )× (- 9)×(- 3)+ 6 × 2 ×7 - |
|
|
|
||||
= |
6 × 3 × (- 3)- 4 ×( -9 )×7 - (- 6 )× 2 × 4 |
|
= |
|
||||
|
4 × 3 ×( -5 ) +7 × 2 ×7 + ( -6 )×( -4 )×( -3 ) - |
|
|
|||||
|
7 × 3 ×( -3 ) - 4 ×( -4 )×7 - ( -6 )× 2 ×( -5 ) |
|
|
|
||||
= |
|
48 - 162 + 84 + 54 + 252 + 48 |
= |
324 |
= 4. |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
- 60 + 98 -72 + 63 + 112 - 60 81 |
|
|
|
|
|||
Проверка найденных значений неизвестных с помощью подстановки данных значений в исходную совместную систему линейных алгебраических уравнений:
a11
a21
a31
x1 + a12 x2 + a13 x3 = b1 x1 + a22 x2 + a23 x3 = b2 x1 + a32 x2 + a33 x3 = b3
4 x1 - 6 x2 +7 x3 = 6
Û + - = -
2x1 3x2 4 x3 9.- 3x1 +7 x2 - 5x3 = 4
Для оптимизации записи подведем каждое из трех уравнений системы под общий знаменатель.
4 x1 - 6 x2 +7 x3 |
= 6 |
|
4 × |
( -1 ) - 6 × 3 +7 × 4 = 6 |
||
|
|
|
|
|
|
|
2x1 + 3x2 - 4 x3 = -9 |
2 ×( -1 ) + 3 × 3 - 4 × 4 = -9 |
|||||
|
|
|
= 4 |
|
×( -1 ) +7 × 3 - 5 × 4 = 4 |
|
- 3x1 +7 x2 - 5x3 |
- 3 |
|||||
- 4 - 18 + 28 = 6 |
|
6 = 6 |
|
|||
|
- 16 |
= -9 |
|
|
|
|
- 2 + 9 |
- 9 = -9 |
|||||
|
- 20 |
= 4 |
|
|
= 4 |
|
3 + 21 |
|
4 |
|
|||
Проверка полностью выполнена.
54
2. Решение с помощью обратной матрицы.
Суть решения заключается в реализации алгоритма, отвечающего следующему выражению:
|
x |
|
|
|
|
1 |
|
A´ X = B X = A −1 ´ B = x2 . |
|||
3×3 3×1 3×1 3×1 3×3 3×1 |
|
|
|
|
x3 |
|
|
Рассмотрим алгоритм решения представленной совместной системы линейных алгебраических уравнений с использованием обратной матрицы.
1. Осуществляется нахождение матрицы, обратной матрице коэффициентов при неизвестных:
|
a |
a |
a |
|
4 |
- 6 7 |
|
11 |
12 |
13 |
|
|
|
A = a21 |
a22 |
a23 |
= 2 |
3 - 4 . |
||
3×3 |
|
a32 |
|
|
|
|
|
a31 |
a33 |
- 3 |
7 - 5 |
||
a. Осуществляется нахождение определителя матрицы.
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
|
|
4 |
- 6 |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
A |
|
= A = |
a21 |
a22 |
a23 |
|
= |
|
2 |
3 |
- 4 |
|
= |
|
|||||||||||||
|
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
- 3 7 |
- 5 |
|
|
|
= a11 × a22 × a33 + a12 × a23 × a31 + a13 × a21 × a32 -
a13 × a22 × a31 - a11 × a23 × a32 - a12 × a21 × a33 =
4 × 3 ×( -5 ) + 7 × 2 ×7 + ( -6 ) ×( -4 ) ×( -3 ) -
7× 3 ×( -3 ) - 4 ×( -4 ) ×7 - ( -6 ) × 2 ×( -5 ) =
-60 + 98 - 72 + 63 + 112 - 60 = 81.
b. Осуществляется транспонирование матрицы.
|
aT |
aT |
|
11 |
12 |
A T |
= a21T |
a22T |
2×2 |
T |
T |
|
a31 |
a32 |
aT |
|
a |
|
13 |
|
11 |
|
a23T |
|
= a12 |
|
T |
|
|
|
a33 |
|
a13 |
|
a |
|
a |
|
|
|
4 |
|
21 |
|
31 |
|
|
- 6 |
a22 |
a32 |
|
= |
|||
a23 |
a33 |
|
|
7 |
||
|
|
|||||
2- 3
37 .
-4 - 5
55
c. Осуществляется нахождение алгебраических дополнений.
T A11 = (- 1)1+1 × a22T
a32
A12 = (- 1)1+2 × a21T
a31T
A13 = (-1)1+3 × a21T
a31T
A21 = (- 1)2+1 × a12T
a32T
A22 = (-1)2+2 × a11T
a31T
A23 = (-1)2+3 × a11T
a31T
A31 = (-1)3+1 × a12T
a22T
A32 = (- 1)3+2 × a11T
a21T
T A33 = (- 1)3+3 × a11T a21
aT |
|
= (- 1) |
× |
|
3 |
7 |
= 3 ×( -5 ) -7 ×( -4 ) = 13. |
|||
a33T |
|
- 4 |
- 5 |
|||||||
23 |
|
1+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
-6 |
|
|
|
aT |
|
= (- 1) |
|
× |
|
7 |
|
= -((-6 )×(- 5)-7 ×7 ) = 19. |
||
|
|
|
|
|||||||
a33T |
|
|
|
7 |
- 5 |
|||||
23 |
|
1+2 |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a22T = (-1)1+3 a32T
a13T = (- 1)2+1 a33T
a13T = (- 1)2+2 a33T
a12T = (-1)2+3 a32T
a13T = (-1)3+1 a23T
a13T = (-1)3+2 a23T
a12T = (-1)3+3 a22T
×-6 3 = (-6 )×(- 4)- 3 ×7 = 3. 7 - 4
×2 - 3 = -(2 ×(- 5)- (- 3)×(- 4)) = 22.
-4 - 5
× |
|
|
|
4 - 3 |
|
|
= 4 ×(- 5)- (- 3)×7 = 1. |
||
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
7 |
- 5 |
|
|
|
|
× |
|
4 |
2 |
|
= -(4 ×(- 4)- 2 ×7 ) = 30. |
||||
|
|
||||||||
|
|
7 |
- 4 |
|
|
|
|
||
× 2 |
- 3 = 2 ×7 - (- 3)×3 = 23. |
||||||||
37
×4 - 3 = -(4 ×7 - (- 3)×(-6 )) = -10.
-6 7
×4 2 = 4 ×3 - 2 ×(-6 ) = 24.
-6 3
d. Составляется присоединенная матрица.
|
~ |
~ |
~ |
|
A11 |
A12 |
A13 |
|
13 |
19 |
3 |
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|||||||||
~ |
~ |
~ |
~ |
|
|
A22 |
A23 |
|
|
1 |
|
|
A |
= a21 |
a22 |
a23 |
|
= A21 |
|
= 22 |
30 . |
||||
3×3 |
~ ~ |
~ |
|
|
A32 |
A33 |
|
|
- 10 |
24 |
|
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
A31 |
|
23 |
|
||||
.
56
e. Формирование обратной матрицы.
|
|
−1 |
−1 |
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
~ |
|
|
|
~ |
~ |
|
|
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 |
|
|
a12 |
a13 |
|
||||||
|
−1 |
−1 |
−1 |
−1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
~ |
|
|
1 |
|
|
~ |
|
|
|
~ |
~ |
|
|
||||||
A |
|
= a21 |
a22 |
a23 |
|
= |
|
|
|
|
|
× |
|
A |
= |
|
|
|
|
× a21 |
|
|
a22 |
a23 |
|
= |
|||||
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
3×3 |
−1 |
−1 |
−1 |
|
|
|
|
|
3×3 |
|
|
A |
|
|
~ |
|
|
|
~ ~ |
|
|
||||||||||
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a31 |
|
|
a32 |
a33 |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13 |
|
|
19 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
13 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19 |
|
|
|
|
|
|
|
|
48 |
|
|
48 |
|
16 |
|
|
|
|
|||||||||||
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
||||||
= |
|
× 22 |
1 |
30 |
= |
|
|
|
|
× |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
24 |
|
|
48 |
|
|
|
8 |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
81 |
- 10 |
|
|
81 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
23 |
24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
23 |
|
|
- |
5 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
48 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
f. Проверка правильности нахождения обратной матрицы.
|
|
|
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
a11−1 |
a12−1 |
a13−1 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a22−1 |
|
|
|
|
|
|
A´ A −1 = a21 |
a22 |
a23 |
´ a21−1 |
a23−1 = |
|
|
|
||||||||||||||
3×3 3×3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
1 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
a32 |
|
|
|
− |
− |
− |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
a31 |
a33 |
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
|
~ |
~ |
|
~ |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
|
|
|
||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
~ |
~ |
|
~ |
|
|
|
|
|
||
= |
|
|
|
´ |
a21 |
a22 |
a23 |
´ |
a21 |
a22 |
a23 |
= |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
A |
|
|
a32 |
|
|
|
~ |
~ |
|
~ |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
a31 |
a33 |
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
4 |
- 6 7 |
13 19 |
3 |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
= |
|
´ 2 |
|
3 - |
4 ´ 22 |
|
|
1 |
30 |
= |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
81 |
- 3 |
7 - |
|
|
- 10 |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
5 |
23 |
24 |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4 ×13 + (- 6 )× 22 +7 × 23 4 |
×19 + (- 6 )×1 +7 ×(- 10) |
|
|||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
2 ×13 + 3 × 22 + (- 4)× 23 2 |
×19 + 3 ×1 + (- 4)×(- 10) |
|
||||||||||||
|
= |
|
´ |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
81 |
(- 3)×13 +7 × 22 + (- 5)× 23 (- 3)×19 +7 ×1 + (- 5)×(- 10) |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
4 × 3 + (- |
6 )× 30 +7 × 24 |
|
|
81 |
0 0 |
1 |
0 0 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 ×3 + 3 × |
30 + (- 4)× 24 = |
´ 0 |
81 0 |
= 0 |
1 0 |
= E . |
|||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
81 |
|
|
|
|
|
3×3 |
|
|
(- 3)×3 +7 ×30 + (- 5)× 24 |
|
|
0 |
0 81 |
0 |
0 1 |
|
|||||||||||||
57
2. Осуществляется нахождение матрицы неизвестных, которая состоит из значений необходимых неизвестных, с помощью перемножения матрицы, обратной матрице коэффициентов при неизвестных, на матрицу свободных коэффициентов:
|
|
x |
|
|
|
|
|
a −1 |
a −1 |
|
a −1 |
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
1 |
|
A −1 ´ B = |
|
11 |
12 |
|
|
|
13 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
X = |
x2 = |
a21−1 |
a22−1 |
|
a23−1 |
´ b2 = |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
3×1 |
|
|
|
|
3×3 |
3×1 |
|
|
−1 |
−1 |
|
|
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
x3 |
|
|
|
a31 |
a32 |
|
a33 |
|
|
b3 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
~ |
~ |
~ |
|
b1 |
|
|
|
|
13 |
|
|
19 |
|
3 |
|
6 |
|
||||||
|
1 |
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
~ |
~ |
~ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|||||
= |
|
|
|
´ |
a21 |
a22 |
a23 |
|
´ b2 |
= |
|
|
|
´ 22 |
|
|
1 |
|
30 ´ |
|
- 9 |
||||||||
A |
81 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
~ |
~ |
~ |
|
|
|
|
|
|
|
- 10 24 |
|
|
4 |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
b3 |
|
|
|
|
23 |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
~ |
×b1 |
~ |
×b2 |
~ |
×b3 |
|
|
|
b1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1 |
|
|
|
a11 |
a12 |
a13 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
~ |
|
~ |
|
|
~ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
´ |
a21 |
×b1 |
a22 |
×b2 |
a23 |
×b3 |
|
´ b2 |
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
~ |
×b1 |
~ |
×b2 |
~ |
×b3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
a31 |
a32 |
a33 |
|
|
|
b3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
13 ×6 + 19 ×(- 9)+ 3 × 4 |
|
|
|
|
|
|
|
- 81 |
- 1 |
|
|
|
|||||||||||||
|
1 |
|
|
|
22 ×6 + 1× (- 9)+ 30 × 4 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
= |
´ |
|
|
= |
´ |
243 |
= |
3 |
. |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
81 |
|
|
|
6 + (- 10)× (- 9)+ 24 × 4 |
|
|
81 |
|
|
324 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
23 × |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
3. Метод Гаусса.
Суть метода заключается в последовательном удалении неизвестных в уравнениях исходной совместной системы линейных алгебраических уравнений, начиная с последнего уравнения, для получения системы треугольного вида, с последовательным нахождением значений неизвестных также начиная с последнего уравнения системы, включающего только одну неизвестную.
Схема, иллюстрирующая суть метода Гаусса для совместной системы линейных алгебраических уравнений, состоящей из трех уравнений:
58
◊ + ◊ + ◊ = ◊ |
◊ + ◊ + ◊ = ◊ |
◊ + ◊ + ◊ = ◊ |
||
|
|
|
|
|
◊ + ◊ + ◊ = ◊ |
__ ◊ + ◊ = ◊ |
__ ◊ + ◊ = ◊ . |
||
|
|
__ ◊ + ◊ = ◊ |
|
_____ ◊ = ◊ |
◊ + ◊ + ◊ = ◊ |
|
|
||
Рассмотрим алгоритм реализации метода Гаусса для совместной системы линейных алгебраических уравнений, состоящей из трех уравнений:
a |
11 |
x |
1 |
+ a |
12 |
x |
2 |
+ a |
13 |
x |
3 |
= b |
4 x |
1 |
-6 x |
2 |
+7 x |
3 |
= 6 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||||||
a21 x1 + a22 x2 + a23 x3 = b2 |
Û 2x1 |
+ 3x2 - 4 x3 = -9. |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
+ a32 x2 |
+ a33 x3 |
= b3 |
|
|
|
|
- 5x3 = 4 |
||||||||
a31 x1 |
- 3x1 +7 x2 |
||||||||||||||||||
1. Необходимо все компоненты второго (третьего) уравнения умножить на коэффициент, равный отношению коэффициентов при первом неизвестном для первого и второго (третьего) уравнения, взятого с обратным знаком, то есть k21 ( k31 ).
Получим следующую запись исходной системы:
a11 x1 + a12 x2 + a13 x3 = b1 |
|
4 x1 -6 x2 +7 x3 = 6 |
||||||||||||||
a21 x1 + a22 x2 + a23 x3 = b2 Û 2x1 + 3x2 - 4 x3 = -9. |
||||||||||||||||
a31 x1 + a32 x2 + a33 x3 = b3 |
|
- 3x1 +7 x2 - 5x3 = 4 |
||||||||||||||
|
|
|
|
4 x1 - 6 x2 +7 x3 = 6 |
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
+ 3x2 - 4 x3 |
= -9 |
|
|
|||||||
´ k21 = -2 2x1 |
|
|
||||||||||||||
|
|
4 |
|
- 3x +7 x |
|
- 5x |
|
= 4 |
|
|
||||||
´ k31 |
= |
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 x1 - 6 x2 |
+7 x3 = 6 |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
(- 2)× 2x1 + (- 2)× 3x2 - |
(- 2)× 4 x3 = (- 2)× (- 9) |
|||||||||||||||
|
|
- |
4 |
|
× 3x1 + |
4 |
×7 x2 - |
4 |
×5x3 = |
4 |
× 4 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
3 |
|
3 |
3 |
3 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
59
|
|
- 6 x2 +7 x3 = 6 |
|
|
||||
|
4 x1 |
|
|
|||||
|
- 4 x1 |
- 6 x2 + 8 x3 = 18 . |
||||||
|
||||||||
|
|
28 |
|
|
20 |
|
16 |
|
- 4 x1 + |
|
x2 |
- |
|
x3 = |
|
|
|
3 |
3 |
3 |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|||
2. Необходимо первое уравнение системы сложить со вторым (третьим) уравнением и результат сложения записать вместо второго (третьего) уравнения системы с последующей подгонкой левой и правой частей второго (третьего) уравнения под общий знаменатель с целью последующей его ликвидации. В результате получим первое уравнение с тремя неизвестными, а второе и третье уравнения с двумя неизвестными.
Получим следующую запись системы:
|
|
|
|
4 x1 - 6 x2 +7 x3 = 6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Å |
|
|
|
- 4x1 - 6 x2 + 8x3 |
= 18 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
1,2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
28 |
|
|
|
|
20 |
|
|
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Å |
- |
4x1 + |
|
|
x2 |
- |
|
|
x3 = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
3 |
3 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
1,3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
4x1 - 6 x2 +7 x3 = 6 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
4 x1 |
- 4 x1 - 6 x2 - 6 x2 +7 x3 + 8 x3 = 6 + 18 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
28 |
|
|
|
|
|
|
|
20 |
|
|
|
|
|
16 |
|
|||
4 x1 - 4 x1 - 6 x2 |
+ |
|
|
|
x2 |
+7 x3 |
- |
|
|
|
x3 |
= |
6 + |
|
|
||||||||||||
3 |
|
|
3 |
3 |
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4x1 - 6 x2 +7 x3 = 6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
- 12x2 + 15x3 = 24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
28 |
|
|
|
|
|
|
20 |
|
|
|
|
|
|
|
16 |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
- 6 + |
|
|
|
× x2 |
+ 7 |
- |
|
|
|
|
× x3 |
= |
6 + |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
3 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
60
