Линейная алгебра дистанционные динамические расчетные проекты. Учебное пособие
.pdf2.2. Решение систем линейных алгебраических уравнений
Наименование дистанционного динамического расчетного проекта: решение совместных систем линейных
алгебраических уравнений.
Раздел математики: линейная алгебра.
Цель реализации дистанционного динамического расчетного проекта: осуществить решение совместных систем
линейных алгебраических уравнений второго и третьего порядков по формулам Кремера, с использованием обратной матрицы и методом Гаусса.
2.2.1. Теоретический аспект
Общий вид системы линейных алгебраических уравнений (СЛАУ) с применением векторной формы записи.
a11 × x1 + a12 × x2 + ...+ a1n × xn |
= b1 |
|
||||||||||
|
|
× x1 + a22 |
× x2 |
+ ...+ a2n × xn |
= b2 |
|
||||||
a21 |
. |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
m1 |
× x |
+ a |
m2 |
× x |
2 |
+ ...+ a |
mn |
× x |
n |
= b |
|
|
1 |
|
|
|
|
m |
|
|||||
Система линейных алгебраических уравнений также может быть представлена в матричной форме и определяется как результат взаимосвязи между указанными ниже тремя матрицами.
Перечислим данные матрицы:
1. Матрица коэффициентов при неизвестных:
|
a |
a |
... |
a |
|
|
11 |
12 |
|
1n |
|
|
a21 |
a22 |
... |
a2n |
|
A = |
... |
... |
... |
. |
|
m×n |
... |
|
|||
|
|
am2 |
... |
|
|
|
am1 |
amn |
|||
41
2. Матрица неизвестных:
|
x |
|
x |
|
|
11 |
|
1 |
|
|
x21 |
|
x2 |
|
X = |
|
= |
. |
|
n×1 |
... |
|
... |
|
|
|
|
|
|
|
xn |
|
xn |
|
3. Матрица свободных коэффициентов:
|
b |
|
b |
|
|
11 |
|
1 |
|
|
b12 |
|
b2 |
|
B = |
|
= |
. |
|
m×1 |
... |
|
... |
|
|
|
|
|
|
|
bm1 |
|
bm |
|
Система линейных алгебраических уравнений получается как результат приравнивания произведения матрицы коэффициентов при неизвестных и матрицы неизвестных матрице свободных коэффициентов:
|
|
a |
|
|
|
|
11 |
|
|
a21 |
|
A ´ X = |
|
||
m×n |
n×1 |
... |
|
|
|
|
|
|
|
am1 |
|
|
a |
× x |
+ a |
|
11 |
1 |
12 |
=a21 × x1 + a22
am1 × x1 + am2
a |
|
... |
a |
|
|
|
x |
|
|
|
12 |
|
1n |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
a22 |
... |
a2n |
|
´ |
x2 |
|
= |
|||
... |
... ... |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
... |
|
|
|||||
am 2 |
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
amn |
|
|
xn |
|
|
|||||
× x |
2 |
+ ... |
+ a |
× x |
n |
|
|
b |
||
|
|
1n |
|
|
|
|
|
1 |
||
× x2 + ... + a2n × xn |
|
|
b2 |
|||||||
... |
|
|
|
|
|
|
= |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
... |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
× x2 + ... + amn × xn |
|
bm |
||||||||
= B .
m×1
Система линейных алгебраических уравнений называется совместной, если у нее есть хотя бы одно решение, и несовместной при отсутствии решений. Система линейных алгебраических уравнений называется определенной, если она имеет единственное решение и неопределенной в случае наличия множества решений системы.
42
Рассмотрим алгоритмы решения совместной системы линейных алгебраических уравнений:
1.Применение формул Крамера.
2.Использование обратной матрицы.
3.Реализация метода Гаусса.
Рассмотрим решение совместной системы линейных алгебраических уравнений, состоящей из двух уравнений и включающей два неизвестных:
a11 × x1 + a12 × x2 |
= b1 |
5 × x1 - 3 × x2 |
= -8 |
|||
|
× x1 |
+ a22 × x2 |
= b2 |
Û |
2 × x1 +7 × x2 |
. |
a21 |
|
= 9 |
||||
1. Решение по формулам Крамера.
Значение каждой неизвестной определяется как отношение определителей матрицы, получаемой из матрицы коэффициентов при неизвестных, в которой соответствующий столбец заменяется столбцом свободных коэффициентов, и матрицы коэффициентов при неизвестных.
xn = An , A
где:
xn – неизвестная;
An – определитель матрицы, получаемой из матрицы
коэффициентов при неизвестных, в которой соответствующий столбец заменяется столбцом свободных коэффициентов;
A – |
определитель матрицы |
|
коэффициентов при |
||||||||||||||||||||||
неизвестных. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
b1 |
a12 |
|
|
|
|
|
|
- 8 |
- 3 |
|
|
|
× a22 - a12 ×b2 |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
x1 = |
A1 |
= |
|
|
|
b2 |
a22 |
|
|
= |
|
|
|
9 |
|
7 |
|
|
= |
b1 |
= |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
a11 |
a12 |
|
|
|
|
|
5 |
|
- 3 |
|
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
a21 |
a22 |
|
|
|
|
2 |
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|||||
= |
( -8 )×7 -( -3 )×9 |
= - |
29 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
5 ×7 -( -3 )× 2 |
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
43
|
|
|
|
|
|
a11 |
b1 |
|
|
|
|
|
5 |
- 8 |
|
|
a11 × b2 |
- b1 |
× a21 |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
x2 |
= |
A2 |
= |
|
|
a21 |
b2 |
|
|
|
= |
|
2 |
9 |
|
= |
= |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
a11 |
a12 |
|
|
5 |
- 3 |
|
a11 |
× a22 |
- a12 × a21 |
|||||||||||
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
a21 |
a22 |
|
|
|
2 |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
||||
= |
5 × 9 - (- 8 |
)× 2 |
= |
61 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
5 ×7 - ( -3 ) × 2 41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Проверка найденных значений неизвестных с помощью подстановки данных значений в исходную совместную систему линейных алгебраических уравнений:
a11 × x1 + a12 |
× x2 = b1 |
|
|
|
5 × x1 - 3 × x2 |
= -8 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
× x2 = b2 |
Û |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
||||||||||||
a21 × x1 + a22 |
|
|
|
2 × x1 +7 × x2 = 9 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
b × a |
22 |
- a |
|
× b |
|
|
|
|
|
a |
× b |
- b |
× a |
21 |
|
|
|
||||||||||||
a11 × |
|
1 |
|
|
|
|
12 |
|
|
2 |
|
|
+ a12 |
× |
11 |
2 |
1 |
|
|
|
= b1 |
||||||||||||
a11 × a22 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
- a12 × a21 |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
- a12 × a21 |
|
|
Û |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
b1 × a22 |
- a12 × b2 |
|
|
|
|
a11 × b2 - b1 × a21 |
|||||||||||||||||||||||
a |
21 |
× |
|
+ a |
22 |
× |
= b |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
a11 × a22 |
- a12 × a21 |
|
|
|
|
a11 × a22 |
- a12 × a21 |
2 |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
29 |
|
|
|
61 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
5 |
× - |
|
|
|
- |
3 × |
|
|
|
|
|
= -8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
41 |
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
29 |
|
|
61 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
2 × |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
- |
|
|
|
+ 7 × |
|
|
|
|
= 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
41 |
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
a11 × (b1 × a22 - a12 × b2 ) + a12 × (a11 × b2 - b1 × a21 ) |
= b1 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
(b1 × a22 |
a11 |
|
× a22 |
|
|
- a12 |
× a21 |
|
|
|
|
|
|
Û |
|||||||||||||||
a21 × |
- a12 |
× b2 ) + a22 |
× (a11 × b2 - b1 × a21 ) |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= b2 |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
|
|
- a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
5 × (- 29) - 3 × 61 |
= -8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
2 × (- |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
29) + 7 × 61 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
44
|
a11 × b1 × a22 - a11 × a12 × b2 + a12 × a11 × b2 - a12 × b1 × a21 |
|
= b1 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
- a12 × a21 |
|
|
Û |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
a21 × b1 × a22 - a21 × a12 × b2 + a22 × a11 × b2 - a22 × b1 × a21 |
= b2 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
- a12 × a21 |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
- 145 - 183 |
= -8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
- 58 + 427 = 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
b1 ×(a11 × a22 - a12 × a21 ) |
= b |
|
(- 41)×8 |
= -8 |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
a11 |
× a22 |
- a12 |
× a21 |
|
|
|
|
1 |
|
41 |
|
|
|
|
||||||||
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
b |
×(a |
|
× a |
|
- a |
|
× a |
|
|
|
Û |
41×9 |
|
|
. |
|
|
||||||
|
2 |
|
11 |
|
22 |
|
12 |
|
21 |
|
|
= b2 |
|
|
|
= 9 |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
b1 |
= b1 |
|
- 8 = -8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
= b2 |
Û |
= |
9 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
b2 |
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Проверка полностью выполнена.
2. Решение с помощью обратной матрицы.
Суть решения заключается в реализации алгоритма, отвечающего следующему выражению:
|
−1 |
x |
|
A´ X = B X = A |
1 |
|
|
|
´ B = |
. |
|
2×2 2×1 2×1 2×1 2×2 |
|
2×1 x2 |
|
Рассмотрим алгоритм решения представленной совместной системы линейных алгебраических уравнений с использованием обратной матрицы.
1. Осуществляется нахождение матрицы, обратной матрице коэффициентов при неизвестных:
a11 |
a12 |
|
5 |
- 3 |
|
|
|
|
|
A = |
|
|
= |
. |
2×2 a21 |
a22 |
2 |
7 |
|
a. Осуществляется нахождение определителя матрицы.
45
A |
|
= A = |
|
a11 |
a12 |
|
= |
|
5 |
- 3 |
|
= a11 × a22 - a21 × a12 |
= |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|||||||||||||
|
|
|
|
a21 |
a22 |
|
|
|
2 |
7 |
|
|
. |
=5 ×7 - ( -3 )× 2 = 41.
b. Осуществляется транспонирование матрицы.
|
T |
aT |
aT |
|
a |
a |
21 |
|
5 |
2 |
||
|
|
|
11 |
12 |
|
11 |
|
|
|
|
|
|
A = |
T |
T |
|
= |
|
|
|
= |
- 3 |
. |
||
2×2 |
|
a21 |
a22 |
|
a12 |
a22 |
|
7 |
||||
c. Осуществляется нахождение алгебраических дополнений.
A11 |
= (- 1)1+1 × |
|
a22T |
|
= (- 1)1+1 × |
|
|
a22 |
|
= (- 1)1+1 × |
|
7 |
|
= a22 = 7 . |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
A12 |
= (- 1)1+2 × |
|
|
a21T |
|
|
= (- 1)1+2 × |
|
a12 |
|
= (- 1)1+2 × |
|
- 3 |
|
= -a12 = 3. |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A = (- 1)2+1 × |
|
aT |
|
= (- 1)2+1 × |
|
|
a |
21 |
|
= (- 1)2+1 × |
|
2 |
|
|
= -a |
21 |
= -2. |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
A = (- 1)2+2 × |
|
|
aT |
|
|
= (- 1)2+2 × |
|
a |
11 |
|
|
= (- 1)2+2 × |
|
5 |
|
= a |
11 |
= 5. |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
22 |
|
|
|
|
|
|
|
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
d. Составляется присоединенная матрица. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
~ |
|
~ |
~ |
|
|
|
|
|
|
|
A |
A |
|
|
|
|
|
a |
|
- a |
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
3 |
||||||||||
a |
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
11 |
|
12 |
|
|
|
|
|
|
11 |
12 |
|
= |
|
|
22 |
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
A = |
~ |
~ |
|
|
|
= |
A21 |
|
|
|
- a21 |
a11 |
|
|
= |
|
|
|
. |
|||||||||||||||||||||
2×2 |
a21 |
a22 |
|
|
|
|
|
|
A22 |
|
|
|
|
|
|
- 2 |
5 |
|||||||||||||||||||||||
e. Формирование обратной матрицы.
|
|
a |
−1 |
a |
−1 |
|
|
1 |
~ |
1 |
|
~ |
~ |
|
|
A |
−1 |
−1 |
−1 |
= |
× A = |
a |
a |
= |
|||||||
= |
|
|
|
|
× |
~ |
~ |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2×2 |
a21 |
|
a22 |
|
|
|
A 2×2 |
|
A a21 |
|
|
a22 |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
3 |
|
|
|
1 |
|
a |
|
|
- a |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
7 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41 41 |
|||||||||||||||||
|
22 |
|
|
|
|
|
|
|
. |
|||||||||||||||||
= |
× |
|
|
|
12 |
= |
|
× |
|
|
= |
|||||||||||||||
A |
- a |
|
a |
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
- 2 5 |
|
|
|
|
2 |
|
5 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
21 |
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41 |
41 |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
f. Проверка |
правильности |
|
нахождения |
обратной матрицы |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
0 |
= E .). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
( A´ A −1 = A −1 ´ A = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
2×2 2×2 |
|
2×2 |
|
2×2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2×2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
0 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
46
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
11 |
|
a |
|
|
a |
−1 |
|
|
|
a −1 |
|
|
|
1 |
|
|
a |
11 |
|
a |
12 |
|
|
||||||
A´ A −1 = |
|
|
|
12 ´ |
|
|
11 |
|
|
|
12 |
= |
|
|
|
´ |
|
|
|
´ |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
2×2 2×2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−1 |
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
a21 |
|
a22 |
a21 |
|
|
|
a22 |
|
|
|
|
a21 |
a22 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
~ |
|
|
|
~ |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
a11 |
|
a12 |
|
|
a22 |
|
- a12 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
a11 |
|
|
a12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
~ |
|
|
|
~ |
|
|
= |
|
|
|
´ |
|
|
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
a21 |
|
|
a22 |
|
|
|
A |
|
a21 |
|
a22 |
- a21 |
|
|
a11 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
5 |
|
- 3 |
|
7 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
= |
|
|
|
|
´ |
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(a11 × a22 |
- a12 × a21 ) |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
7 |
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
a × a - a × a |
|
|
|
- a × a |
|
|
|
+ a × a |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
11 |
|
|
22 |
|
|
|
12 |
|
21 |
|
|
11 |
|
|
|
12 |
|
12 |
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
a21 × a22 - a22 × a21 |
|
- a21 × a12 + a22 × a11 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
a |
11 |
× a |
22 |
- a |
12 |
× a |
21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
= |
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
5 ×7 + ( -3 )×( -2 ) |
|
|
5 × 3 + ( -3 )× 5 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
= |
|
|
|
|
´ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
41 |
|
|
|
2 |
×7 +7 |
×( -2 ) |
|
|
|
|
|
2 × 3 +7 × 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
41 |
|
0 |
|
1 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
= |
|
|
|
|
´ |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
= E . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2×2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
0 |
|
|
41 |
|
0 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
2.Осуществляется нахождение матрицы неизвестных,
которая |
|
состоит |
из |
|
значений |
|
|
необходимых |
неизвестных, |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
с помощью |
|
перемножения |
|
|
матрицы, |
|
|
обратной |
|
матрице |
|
||||||||||||||||||||||||||||
коэффициентов при неизвестных, на матрицу свободных |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
коэффициентов: |
|
|
|
|
a |
−1 |
|
|
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
~ |
~ |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
b |
|
|
|
1 |
|
|
b |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
−1 |
|
|
|
11 |
|
12 |
|
|
|
a |
11 |
a |
12 |
|
||||||||||||||||||||
X = |
|
|
|
|
´ B |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
1 |
|
= |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
−1 |
|
|
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
~ |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
= A |
|
= |
|
|
a |
|
´ |
|
= |
|
A |
~ |
|
´ |
|
|||||||||||||||||||||
2×1 |
|
x2 |
2×2 |
|
2×1 |
|
a |
21 |
|
22 |
|
b2 |
|
|
|
|
|
a |
21 |
a |
22 |
|
b2 |
|
|
||||||||||||||
|
1 |
|
|
a |
22 |
- a12 |
|
|
b1 |
|
|
|
1 |
|
|
7 |
|
3 |
|
- 8 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
= |
|
|
|
|
× |
|
|
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
= |
|
|
|
´ |
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
- a21 |
|
a11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
5 |
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
A |
|
|
|
|
b2 |
|
|
|
- 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
a |
22 × b1 - a12 × b2 |
|
|
1 |
|
|
7 ×( -8 ) + 3 × 9 |
|||||||||||||||||
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
´ |
|
|
|
|
|
|
|
||
(a |
|
|
|
× a |
|
- a |
|
× a |
|
) |
- a |
|
× b |
+ a |
|
× b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
11 |
22 |
12 |
21 |
|
|
21 |
11 |
|
|
41 |
( -2 ) × ( -8 ) + 5 × |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
=
9
47
|
|
|
|
|
a22 × b1 - a12 × b2 |
|
|
|
|
29 |
|
|||
|
1 |
|
|
- 29 |
|
|
|
|
|
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
= a11 × a22 |
- a12 × a21 |
= |
|
|
41 . |
|||||||
= |
|
|
´ |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|||||||||||
|
41 |
|
|
- a21 × b1 + a11 × b2 |
|
|
|
61 |
||||||
|
|
61 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- a12 × a21 |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
|
|
|
41 |
|||||
3. Метод Гаусса.
Суть метода заключается в последовательном удалении неизвестных в уравнениях исходной совместной системы линейных алгебраических уравнений, начиная с последнего уравнения, для получения системы треугольного вида, с последовательным нахождением значений неизвестных также начиная с последнего уравнения системы, включающего только одну неизвестную.
Схема, иллюстрирующая суть метода Гаусса для совместной системы линейных алгебраических уравнений, состоящей из двух уравнений:
◊ + ◊ = ◊ |
|
◊ + ◊ = ◊ |
. |
|
|
|
|
◊ + ◊ = ◊ |
___ ◊ = ◊ |
|
|
Рассмотрим алгоритм реализации метода Гаусса для совместной системы линейных алгебраических уравнений, состоящей из двух уравнений:
a11 × x1 + a12 × x2 |
= b1 |
5 × x1 - 3 × x2 |
= -8 |
|||
|
× x1 |
+ a22 × x2 |
= b2 |
Û |
2 × x1 +7 × x2 |
. |
a21 |
|
= 9 |
||||
1. Необходимо все компоненты второго уравнения умножить на коэффициент, равный отношению коэффициентов при первом неизвестном для первого и второго уравнений, взятого с
обратным знаком ( k21 = - a11 ).
a21
48
Получим следующую запись исходной системы:
|
|
|
|
|
|
a11 |
a × x +a × x = b |
Û |
|
|
|
|
|
|
|
5× x -3× x = -8 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
´k21 |
= - |
|
|
11 |
|
1 |
|
|
12 |
2 |
|
|
1 |
´k |
|
|
= - |
5 |
|
1 |
|
|
2 |
. |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
a |
× x + a × x = b |
|
|
|
21 |
|
|
2× x |
+7 × x = 9 |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
a |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
21 |
|
|
1 |
|
|
22 |
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
11 |
× x + a |
12 |
× x |
2 |
|
= b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
- |
a |
|
× a21 × x1 |
|
|
- |
|
a |
|
|
|
× a22 |
× x2 = |
- |
a |
|
×b2 |
Û |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
11 |
|
+ |
|
|
11 |
|
|
|
11 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 × x - |
3 × x |
|
|
= -8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
5 |
|
|
|
|
1 |
|
|
5 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
5 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- |
|
|
× 2 × x1 + - |
|
|
×7 × x2 = - |
|
|
|
× 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × x1 + a12 |
|
× x2 = b1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 × x1 - 3 × x2 = -8 |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
|
|
|
|
|
|
|
a11 ×b2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
35 |
|
|
|
45 . |
||||||||||||
|
|
- a11 × x1 - |
|
|
× x2 = - |
Û |
- |
5 × x |
- |
× x |
|
= - |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a21 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
2 |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
2. Необходимо первое уравнение системы сложить со вторым уравнением и результат сложения записать вместо второго уравнения системы с последующей подгонкой левой и правой частей второго уравнения под общий знаменатель с целью последующей его ликвидации. В результате получим первое уравнение с двумя неизвестными, а второе уравнение с одним неизвестным (система уравнений треугольного вида).
Получим следующую запись системы:
|
|
|
|
|
|
|
a11 × x1 + a12 × x2 = b1 |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
|
|
|
|
|
a11 ×b2 |
Û |
Å 1,2 |
a |
|
× x |
- a |
|
× x |
+ a |
|
× x |
|
- |
× x |
|
= b |
- |
||||
11 |
11 |
12 |
2 |
|
2 |
|
|||||||||||||
|
1 |
|
1 |
|
|
|
a21 |
|
|
1 |
a21 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
5 × x1 - 3 × x2 = -8 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
35 |
|
|
|
45 . |
|
|
|
|||
Å 1,2 |
|
× x1 - 5 × x1 |
- 3 × x2 - |
× x2 = -8 - |
|
|
|
||||||||||||
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
2 |
2 |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
49
|
|
a11 × x1 + a12 × x2 = b1 |
|
|
|
|
5 × x1 - 3 × x2 = -8 |
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 |
|
a11 ×b2 |
Û |
|
|
35 |
|
|
|
45 . |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
a12 |
- |
|
|
|
|
× x2 = b1 - |
|
|
|
- |
3 + |
|
|
× x2 |
= -8 - |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
a |
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
||
|
|
|
21 |
|
|
21 |
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a11 × x1 + a12 × x2 = b1 |
5 × x1 - 3 × x2 = -8 |
||||||||||||
|
× a21 |
- a11 |
× a22 |
|
|
b1 × a21 - a11 ×b2 |
|
41 |
|
|
|
61 . |
|||
a12 |
× x2 |
= |
Û |
× x |
|
= |
|||||||||
|
|
a21 |
|
a21 |
|
|
|
2 |
|
|
|||||
|
2 |
|
2 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
a11 × x1 + a12 × x2 = b1 |
|
|
|
5 × x1 - 3 × x2 |
= -8 |
|||||||||||
|
|
× a |
|
- a |
|
× a |
|
)× x |
|
= b × a |
|
- a |
|
×b |
Û |
41 |
× x |
|
= |
. |
(a |
21 |
11 |
22 |
2 |
21 |
11 |
|
2 |
61 |
|||||||||||
|
12 |
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
|
||||||||
3. Необходимо из второго уравнения как уравнения с одним неизвестным получить значение второго неизвестного, а затем с помощью подстановки найденного значения второго неизвестного в первое уравнение получить значение первого неизвестного как из уравнения с одним неизвестным.
Получим следующую запись системы:
a11 × x1 + a12 × x2 = b1 |
5 × x - |
3 × x = -8 |
|
|||||
|
|
a11 ×b2 - b1 × a21 |
|
1 |
|
2 |
|
|
|
= |
Û |
|
= |
61 |
. |
||
x2 |
|
|
x2 |
|
|
|
||
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|||||
41 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|||
a × x + a |
|
|
|
× |
|
a11 ×b2 - b1 × a21 |
= b |
|
|
|
|
61 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
11 |
1 |
12 |
|
|
|
a |
× a |
|
|
- a |
|
× a |
|
|
|
1 |
5 × x1 |
- |
3 × |
|
|
= -8 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
22 |
12 |
21 |
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
. |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
11 |
|
|
|
|
|
|
Û |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
x2 = |
|
|
a11 ×b2 - b1 × a21 |
|
|
|
|
|
|
x2 |
= |
61 |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
a |
× x = b |
|
- |
a12 × a11 ×b2 - a12 ×b1 × a21 |
|
× x1 |
- = -8 + |
183 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
11 |
1 |
1 |
|
|
|
|
|
a |
|
|
× a |
|
- a |
|
× a |
|
5 |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11 |
22 |
|
21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41 . |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
Û |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
x2 |
|
= |
|
|
|
a11 ×b2 |
|
- b1 |
× a21 |
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
= |
61 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a11 × a22 - a12 × a21 |
|
|
|
|
|
|
|
41 |
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
50
