Интегральное исчисление функции одной переменной. Учебное пособие
.pdf
Найти интеграл
1. |
|
x |
3 |
|
dx. |
||||||||
|
|
||||||||||||
x 1 |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
2. |
|
|
dx |
|
|
. |
|
|
|
||||
(3x |
1) |
2 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
3. |
|
|
3xdx |
||||||||||
|
|
|
. |
|
|||||||||
x2 |
3x 7 |
||||||||||||
4. |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
. |
|||
9x2 6x 1 |
|||||||||||||
5. |
|
2x 1 |
|||||||||||
|
|
dx. |
|||||||||||
x2 |
x 2 |
||||||||||||
2x2 13x 18
6.x3 6x2 9x dx .
7.21 4dxx x2 .
x6
8.x3 64 dx .
3.5.Интегрирование тригонометрических функций
1.Интегралы вида R(sin x,cos x)dx , где R – рациональная функция.
Интегралы указанного вида приводятся к интегралам от рациональных
функций с помощью универсальной тригонометрической подстановки tg |
x |
t |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
. В результате подстановки имеем: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
sin x |
|
|
2t |
|
|
, |
|
|
|
cosx |
1 t2 |
, |
|
|
|
|
x 2arctgt , |
|
dx |
2dt |
. |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
Главным недостатком универсальной тригонометрической подстановки |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
является то, что её применение приводит к сложным вычислениям. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Пример 1. Найти интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
cosx dx |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
7 3cosx 5sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Решение. Подынтегральная функция является рациональной от функций |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
sinx |
и cosx . |
Тогда |
применим |
|
|
|
подстановку |
|
tg |
x |
t , |
где |
sinx |
|
|
2t |
, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 t2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
2dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
cosx |
, |
dx |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
1 t2 |
|
1 t2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
cosx dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 t2)dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t |
2 |
1 t |
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
7 |
3cosx 5sin x |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2t |
|
(1 t |
2 |
)(7 7t |
2 |
3 3t |
2 |
10t) |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
7 |
3 |
1 |
t |
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
t2 |
1 |
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
21
2 |
|
|
|
(1 t2)dt |
|
|
|
(1 t2)dt |
|
1 |
|
|
|
(1 t2)dt |
I . |
|||||||
(1 |
t |
2 |
)(4t |
2 |
10t 10) |
(1 |
t |
2 |
)(2t |
2 |
5t 5) |
2 |
(1 t |
2 |
)(t |
2 |
2,5t 2,5) |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Полученную рациональную дробь представим в виде суммы двух простейших
дробей |
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
At B |
|
|
|
|
|
|
Ct D |
|
|
|
|
|
|
|
. Тогда |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(1 t2)(t2 |
2,5t 2,5) |
1 t2 |
|
t2 2,5t |
2,5 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
At3 2,5At2 2,5At Bt2 2,5Bt 2,5B Ct Ct3 |
D Dt2 1 t2 . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t3 |
|
A C 0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
0, |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B 2,5C D 1, |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
2,5A B D 1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,5B 1,5C |
|
|
|
0, |
|||||||||||||||||||||||||||
|
2,5A 2,5B C 0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,5B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
D 1, |
|||||||||||||||||
|
|
|
2,5B D 1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
A |
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, |
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B 2,5C |
|
|
|
|
|
|
D 1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B 2,5C |
|
|
|
D |
1, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4,75C 2,5D 2,5, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4,75C 2,5D 2,5, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6,25C 1,5D 3,5, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6,25C 1,5D |
3,5, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
A |
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
7 |
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
B 2,5C |
D |
1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4,75C 2,5D 2,5, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
D 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
t |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
17 |
|
|
|
|
17 |
17 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 t |
2)(t2 2,5t 2,5) |
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
2 2,5t 2,5 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
Применим формулу интегрирования рациональной дроби: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Cx D |
|
dx |
C |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
px q |
|
|
|
2D Cp |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x p |
|
C . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 ln |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x2 px q |
|
|
|
|
|
|
4q p2 |
|
|
4q p2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
10t 7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5t 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
2t dt |
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
I |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
2 |
17 |
1 t |
|
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
34 |
|
t |
2 |
|
1 |
t |
2 |
|
1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,5t 2,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
5t 1 |
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
2 |
1 |
|
|
7 |
|
arctgt |
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2,5t 2,5 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
ln |
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln |
t |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t |
2 |
|
2,5t |
2,5 |
34 |
|
|
17 |
34 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
1,41715 arctg4t155 C .
Возвратимся к прежней переменной, полагая t tg 2x . Получим:
22
|
cosx dx |
|
|
|
5 |
|
|
|
|
2 |
x |
1 |
|
|
7 |
|
|
|
|
|
x |
|
5 |
|
|
|
2 |
|
x |
2,5tg |
x |
2,5 |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
ln |
tg |
|
|
|
|
|
|
|
arctg tg |
|
|
|
|
ln |
tg |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
7 3cosx 5sin x |
34 |
|
|
2 |
|
17 |
|
|
34 |
|
|
2 |
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
1,4 15 arctg |
4tg |
x |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
2 |
C или |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
cosx dx |
|
|
|
5 |
ln |
|
tg |
2 x |
1 |
|
|
|
7x |
|
|
5 |
ln |
|
tg |
2 x |
2,5tg |
x |
2,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
7 3cosx 5sin x |
|
34 |
|
|
2 |
|
|
34 |
|
34 |
|
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
1,4 15 arctg |
4tg |
x |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
2 |
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R(sinx, cosx)dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
В некоторых |
случаях |
интеграл |
|
|
можно |
привести к |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
рациональному виду с помощью других подстановок:
а) Если R(sin x, cosx) – нечётная функция относительно sinx, то есть R( sin x, cos x) R(sin x, cos x), то интеграл рационализируется подстановкой cosx t .
Пример 2. Найти интеграл sin x sin3 x dx . cos2x
Решение. Так как подынтегральная функция нечётна относительно синуса,
то полагаем |
|
cos x t . |
Отсюда |
|
|
|
sin2 |
x 1 t2, |
|
|
cos2x 2cos2 |
|
x 1 2t2 1, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
dt sinxdx. Таким образом, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
sin x sin3 |
x |
dx |
|
|
(1 sin2 x)sin x dx |
|
(2 t2)( dt) |
|
(t2 2)dt |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
cos2x |
|
|
|
|
cos2x |
|
|
|
2t |
2 |
1 |
|
|
|
2t |
2 |
|
1 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
2t2 4 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
1 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
1 |
|
3 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
dt |
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
2 |
2t |
2 |
1 |
2 |
2t |
2 |
|
|
2 |
4 |
|
2 |
|
|
1 |
|
|
2 |
4 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
t 2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
ln |
|
|
|
2 |
|
|
C |
|
t |
|
|
|
ln |
|
|
|
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
t |
|
1 |
|
|
2 |
4 |
2 |
t 2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Возвратимся к прежней переменной, полагая t cosx : |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
sin x sin3 |
x |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2cosx 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
cos2x |
|
dx |
|
|
2cosx |
|
|
ln |
|
|
|
|
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
4 |
2 |
|
2cosx 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
б) Если |
R(sin x, cosx) |
|
– |
нечётная функция относительно |
|
|
cosx , то есть |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
R(sin x, cosx) R(sin x, cosx), то интеграл рационализируется подстановкой
sinx t .
в)Если R(sin x, cos x) –чётнаяфункцияотносительно sin x, cos x ,тоесть R( sinx, cosx) R(sinx, cosx), то интеграл рационализируется подстановкой
tgx t , тогда sin x |
t |
, cosx |
1 |
, x arctgt, |
dx |
|
|
dt |
. |
|
1 t2 |
1 t2 |
1 |
t2 |
|||||||
|
|
|
|
|
||||||
23
Пример 3. Найти интеграл 1 cosdx 2 x.
Решение. Так как подынтегральная функция чётная относительно cosx , то
воспользуемся подстановкой |
tgx t , тогда cos2 |
x |
|
|
1 |
, |
dx |
|
|
|
dt |
. |
||||||||||||||||
1 |
t2 |
1 |
t2 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
dx |
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
dt |
|
t |
|
|
|
|
|
tg x |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
|
C |
arctg |
|
|
|
|
C. |
||||||
1 cos2 x |
|
|
|
|
1 |
|
|
2 t2 |
2 |
2 |
|
|||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
(1 |
t |
|
) 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
1 t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
2. Интегралы вида sinm x cosn xdx , где m и n – целые числа.
а) Один из показателей (m или n ) – нечетный положительный, тогда от функции, показатель которой нечётный, отделяется множитель первой степени, который подводится под знак дифференциала, то есть cosx dx d(sinx) или
sin x dx d(cosx).
Пример 4. Найти интеграл I sin8 x cos3 xdx.
Решение. Так как подынтегральная функция нечётная относительно
косинуса, то I sin8 |
x cos3 x dx sin8 x cos2 x cosx dx |
|
sin8 |
x (1 sin2 x)d (sin x) (sin8 x sin10 x)d (sin x) |
|
sin9 x |
sin11 x |
C . |
9 |
11 |
|
б) m и n – чётные неотрицательные числа. Тогда для преобразования подынтегральной функции используются формулы понижения степени:
sin2 x 12(1 cos2x), cos2 x 12(1 cos2x), sin x cosx 12sin2x .
Пример 5. Найти интеграл cos4 5x sin2 5xdx.
Решение. Так как подынтегральная функция чётная неотрицательная, то
cos |
4 |
5xsin |
2 |
1 |
|
|
2 |
|
1 |
(1 |
cos10x)dx |
1 |
1 2cos10x |
||||||||||||
|
|
5x dx |
|
(1 cos10x) |
|
2 |
8 |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
cos210x)(1 cos10x)dx |
1 |
1 cos10x cos210x cos310x dx |
|||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
sin10x cos |
2 |
10x dx cos |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
10x dx |
|
|
x |
|
sin10x |
|||||||||||||
8 |
10 |
|
|
8 |
80 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
161 (1 cos20x)dx 18 cos210x cos10x dx 18 x 801 sin10x 161 x
3201 sin20x 801 (1 sin210x)d(sin10x) 161 x 801 sin10x 3201 sin20x
|
1 |
sin10x |
1 |
sin310x |
C |
|
1 |
x |
1 |
sin20x |
1 |
sin310x C . |
|
80 |
80 |
16 |
320 |
240 |
|||||||||
|
|
3 |
|
|
|
|
|||||||
24
в) m и n –числалибообачётные,либообанечётные,причемхотябыодно
из них отрицательное. В этом случае используется подстановка |
tgx t (или |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ctgx t ). Тогда dx |
|
|
dt |
, cos2 x |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
1 t2 |
|
1 |
tg2 x |
1 |
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
sin2 x sin2 x |
cos2 |
x tg2 x cos2 x |
t2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
t2 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
1 |
t2 |
1 |
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Пример 6. Найти интеграл |
sin |
dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
2 |
|
|
|
tgx t, |
|
|
|
sin2x |
|
|
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
|
dt |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Решение. |
sin |
x |
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
cos |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
1 t |
2 |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
x |
|
cos2x |
|
|
|
1 |
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
t2 |
|
1 |
t2 |
|
|
1 t2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
t2dt t3 |
|
C 1tg3x C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
3 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
г) Если одно из чисел m или n равно нулю, то применяются
рекуррентные формулы:
sinm x dx m1 cosxsinm 1 x mm 1 sinm 2 x dx ,
cosn x dx 1n sin x cosn 1 x nn 1 cosn 2 x dx .
Пример 7. Найти интеграл cos3 6x dx .
Решение. cos3 6x dx 13sin6x cos2 6x 23 cos6x dx 13sin6x cos2 6x
23 16sin6x C 13sin6x cos2 6x 19sin6x C .
Остальные варианты требуют самостоятельного подхода в каждом случае.
3. Интегралы вида sinmxcosnxdx , cosmx cosnxdx , sinmxsinnxdx .
Для рационализации подобных интегралов используют следующие формулы тригонометрии:
sin cos 12(sin( ) sin( )), cos cos 12(cos( ) cos( )), sin sin 12(cos( ) cos( )).
Пример 8. Найти интеграл sin4x cos3xdx.
25
Решение. Воспользуемся формулой sin cos 12(sin( ) sin( )),
получим sin4x cos3x 12(sin(4x 3x) sin(4x 3x)), то естьsin4x cos3xdx 12 sin7x sin x dx cos714 x cos2 x C.
4. Интегралы вида R(tgx)dx .
Используется подстановка tgx t , тогда x arctgt , |
dx |
|
dt |
|
. |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
1 t2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
tg32x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Пример 9. Найти интеграл |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
tg2x 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
tg2x t |
|
|
|
|
|
t3 |
1 |
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Решение. tg |
3 |
2x dx |
|
x 1arctgt |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
t |
3 |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
2 |
1 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt I . |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
t 8 |
|
2 |
(t |
8)(1 t |
2 |
) |
|
|||||||||||||||||||
tg2x 8 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
dx 1 |
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
t3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
t3 |
|
|
|
|
||||||
Представим подынтегральную |
функцию |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
в |
|||||||||||||||||
(t 8)(1 t2) |
|
t3 8t2 |
t 8 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
виде суммы простейших дробей, предварительно выделив целую часть:
t3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t3 8t2 t 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
t3 8t2 t 8 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
8t2 t 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Тогда |
|
|
|
|
|
t3 |
|
|
|
|
|
|
1 |
8t |
2 t 8 |
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
(t 8)(1 t2) |
(t |
8)(1 t2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
8t2 t 8 |
|
|
|
A |
|
|
Bt C |
|
A(t2 1) (Bt C)(t 8) |
, |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
8 |
|
1 t2 |
|
(t 8)(1 t2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
(t 8)(1 t2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
512 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|||
t 8 |
|
|
65A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
512, |
|
|
|
65 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
t 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8C 8, |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
65 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
t 1 |
|
|
|
|
2A |
|
7B 7C 15. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
65 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
512 |
|
|
|
|
6 |
|
t |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
512 |
|
|
|
|
3 |
|
|
2t dt |
|
1 |
|
dt |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
65 |
|
|
|
|
|
65 |
65 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
I 1 |
|
|
|
1 t |
2 |
|
dt |
t |
65 |
|
ln |
|
t 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
t 8 |
|
65 |
1 t2 |
65 |
1 t2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
26
t 512ln |
|
t 8 |
|
|
3 |
ln |
|
1 t2 |
|
|
|
1 |
arctgt C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
65 |
|
|
|
|
65 |
|
|
|
|
|
|
|
|
65 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Полагая t tg2x , получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
tg32x dx |
512 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
arctg tg2x C |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
tg2x 8 tg2x |
65 |
ln |
tg2x 8 |
|
|
|
ln |
1 tg |
|
2x |
|
|
|
|||||||||||||||||||
65 |
|
65 |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
tg32x dx |
|
|
512 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
или tg2x 8 tg2x |
|
|
65 ln |
tg2x 8 |
|
|
ln |
1 tg |
|
2x |
|
|
x C . |
|||||||||||||||||||
|
|
65 |
|
65 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
5. Интегралы вида tgm xdx, ctgm xdx , где m – целое положительное число.
Учитывается, что tg2x sec2 x 1 и sec2 x dx d(tgx) или ctg2x cosec2x 1 и cosec2x dx d (ctgx).
Пример 10. Найти интеграл ctg6(2x 7)dx .
Решение. ctg6(2x 7)dx ctg4(2x 7)ctg2(2x 7)dx ctg2(2x 7) cosec2(2x 7) 1
cosec2(2x 7)dx 12d(ctg(2x 7))
ctg4(2x 7)(cosec2(2x 7) 1)dx ctg4(2x 7)cosec2(2x 7)dx
ctg |
4 |
(2x 7) dx ctg |
4 |
|
|
1 |
|
|
|
|
(2x 7) |
2 |
d(ctg(2x 7)) |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
ctg2(2x 7)ctg2(2x 7)dx 12 ctg4(2x 7)d(ctg(2x 7))
ctg2(2x 7)(cosec2(2x 7) 1)dx 1 ctg5(2x 7) 2 5
12 ctg2(2x 7)d(ctg(2x 7)) ctg2(2x 7)dx 101 ctg5(2x 7)
1 ctg3(2x 7) (cosec2(2x 7) 1)dx 1 ctg5(2x 7) 1ctg3(2x 7) 2 3 10 6
cosec2(2x 7)dx dx |
|
1 |
ctg5(2x 7) 1ctg3(2x 7) |
||||||
10 |
|||||||||
|
|
|
|
6 |
|
||||
|
1 d(ctg(2x 7)) x x |
1 |
|
|
ctg5(2x 7) 1ctg3 |
(2x 7) 1ctg(2x 7) C . |
|||
|
|
|
|||||||
|
2 |
10 |
|
6 |
2 |
||||
|
6. Интегралы вида tgm x secn xdx или ctgm x cosecn xdx , где n – целое |
||||||||
положительное чётное число. |
|
|
|
|
|
sec2 x 1 tg2x |
и sec2 x dx d(tgx), или |
||
|
Тогда учитывается, |
что |
|||||||
cosec2x 1 ctg2x и cosec2x dx d (ctgx).
Пример 11. Найти интеграл tg135x sec2 5x dx .
27
|
Решение. tg135xsec2 5x dx |
sec2 5x dx 1d(tg5x) |
|
1 |
tg13 |
5x d(tg5x) |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
5 |
|
|
||
|
1 |
tg145x |
1 |
|
14 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
5 |
14 |
C |
|
tg 5x C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
70 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
7. Интегралы вида sec2n 1 xdx |
или cosec2n 1xdx . |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
Используются рекуррентные формулы: |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
sec2n 1 xdx |
1 |
|
|
sin x |
(1 |
1 |
|
) sec2n 1 xdx , |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
2n |
2n |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2n |
|
cos |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
cosec2n 1xdx |
|
1 |
|
cosx |
(1 |
|
1 |
) cosec2n 1xdx . |
|
|||||||||||
|
|
|
|
2n |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2n |
sin |
x |
|
2n |
|
|
|
|
||||||
Задания для решения в аудитории
Найти интеграл.
1. cosx sin x dx. sin2x
2. sin2 3xdx.
3. sin3 x dx. cos4 x
4.cos137 x cos23 x dx .
5.cos7 x dx .
6.tg5x sec6 x dx .
3.6.Интегрирование иррациональных выражений
1.Интегралы вида R(x,n ax b)dx .
Берутся подстановкой ax b t |
n |
, где x |
1 |
(t |
n |
b), |
dx |
n |
t |
n 1 |
dt . |
|
|
|
||
|
a |
|
a |
|
|
|
|
|||||||||
|
|
xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Пример 1. Найти интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
3 |
2x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|||
Решение. Воспользуемся подстановкой |
|
t 3 |
2x 1, |
|
x |
(t3 |
1), |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
dx= 32t2dt.
|
|
x dx |
|
|
1 |
(t3 |
1) |
3 |
t2dt |
|
3 |
|
|
|
3 |
|
|
5 |
|
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Получим |
|
|
|
|
|
|
|
(t |
4 |
t)dt |
t |
|
|
|
|
C |
|||||||
3 |
2x 1 |
|
|
|
t |
|
|
4 |
|
4 |
|
5 |
2 |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
403 t2(2t3 5) C t 3 2x 1 403 3
(2x 1)2 (4x 3) C .
28
2. Интегралы вида |
R(x, x , |
x , ..., x )dx , |
где |
, , ..., – |
|||
рациональные дробные числа. |
|
|
|
|
|
|
|
Интеграл находим с помощью подстановки x tn , где n |
– наименьший |
||||||
общий знаменатель дробей , |
, ..., |
. Тогда dx ntn 1dt, |
t n x. |
|
|||
Пример 2. Найти интеграл |
|
3 x dx |
|
. |
|
|
|
3 |
x2 |
x |
|
|
|||
Решение. В данном интеграле перейдём к степенным функциям:
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1, |
|
|
|
|
2, |
|
|
|
|
|
1 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 |
|
dx |
|
|
|
, где |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
3 x2 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Наименьший общий знаменатель дробей |
; |
; |
|
равен 6. |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
3 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
Полагаем n 6, тогда x t6, |
|
|
dx 6t5dt, t 6 |
x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t2 6t5dt |
|
|
|
|
|
t4dt |
|
|
|
|
|
|
(t |
4 1) |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 |
dx |
|
|
|
|
|
6 |
6 |
dt |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
3 |
t 1 |
|
|
t 1 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
3 x2 x |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
t |
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1)(t 1)(t |
2 |
1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(t |
1)(t |
|
1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
(t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
t 1 |
|
|
|
|
|
dt 6ln |
|
t 1 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
t |
3 |
|
|
|
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
6 (t |
|
t |
|
t 1)dt 6ln |
t 1 |
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 1 |
C |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
4 |
|
3 |
|
|
|
2 |
t 6ln |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 4 2 6 |
x 3 |
3 6 |
x 2 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1,5t4 2t3 3t2 |
|
6t 6ln |
|
t 1 |
|
C |
|
t 6 |
x |
|
|
1,5 6 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
66 |
x 6ln |
|
6 |
|
x 1 |
|
|
C 1,53 |
x2 2 |
|
x 33 |
x 66 |
x 6ln |
|
6 |
x 1 |
|
C . |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
3. Интегралы вида |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
ax2 |
bx c |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
Под корнем выделяется полный квадрат, тогда: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
а) |
при |
|
|
значении |
|
|
|
|
а 0 |
|
|
данный |
|
|
интеграл |
|
сводится |
к |
|
интегралу |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
d t |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
ln |
|
t |
|
|
|
|
at |
2 |
|
k |
|
C |
, где t |
x |
|
b |
|
, |
k |
4ac b2 |
|
; |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
at 2 k |
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
2a |
|
|
|
4a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
б) при значении а 0 данный интеграл сводится к интегралу |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
d t |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
arcsin |
t |
|
|
C |
, где t |
x |
|
|
b |
|
, |
m |
|
|
b2 4ac |
|
. |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
a |
|
|
|
m2 |
|
t 2 |
|
|
|
|
a |
|
m |
|
2a |
|
|
2 |
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Пример 3. Найти интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 6x 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Решение. Выделим полный квадрат в подкоренном выражении:
29
x2 6x 5 x2 2 3x 9 4 x 3 2 4. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
dx |
dx |
|
|
x 3 t |
|
|
|
dt |
|
|
|
2 |
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx dt |
|
|
|
ln |
t |
t |
|
4 |
C |
||||
|
|
x2 6x 5 |
(x 3)2 4 |
t2 4 |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
t x 3 |
|
ln |
x 3 x2 6x 5 |
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 4. Найти интеграл |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
3 6x 9x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Решение. Выделим полный квадрат в подкоренном выражении:
|
|
|
|
3 6x 9x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
x |
|
1 |
|
9 |
|
|
|
|
|
2 |
|
2x |
1 |
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
1 2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
9 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
3 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
9 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3arcsin |
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
3 6x 9x2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1arcsin |
|
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Mx N |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
4. Интегралы вида |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
(x p) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ax2 bx c |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Берутся подстановкой x p |
1, |
|
x |
|
1 |
р, dx |
|
|
|
1 |
|
|
dt , t |
|
|
1 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
t2 |
|
|
|
x р |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
Пример 5. Найти интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
(x 2) |
|
|
|
|
x2 |
4x 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Решение. Введем подстановку x 2 1 |
, тогда, |
x |
1 |
2, dx |
|
|
1 |
|
dt . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
t2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
(x 2) x2 4x 8 |
1 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
|
|
|
2) |
|
|
|
4( |
|
|
2) 8 |
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
8 |
|
8 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
t |
|
|
t |
|
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
t |
|
t |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t |
|
|
1 |
|
|
8 |
20 |
|
|
|
|
1 8t 20t2 |
|
|
|
|
|
20t2 8t 1 |
|
|
20 t |
2 |
2 |
t |
|
1 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
t |
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
20 |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
20 |
|
|
2 |
|
2 |
t |
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
2 5 |
|
|
|
|
1 2 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
25 |
|
20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
30
