Практикум по интегральному исчислению функции одной переменной. Неопределенный интеграл. Учебное пособие
.pdf
Приведем к общему знаменателю и приравняем числители
³ p ´³ p ´ ³ p ´ t = (At + B) t + 2 + 1 t + 2 ¡ 1 + C(t2 + 1) t + 2 ¡ 1 +
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ D(t2 + 1) ³t + p |
|
+ 1´: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
Полагая t = ¡ 2 ¡ 1 и t = ¡ 2 + 1, получим C = |
4p |
|
|
; D = ¡ |
4p |
|
|
|
. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
t0 ¯ |
0 = B + C(p2 1) + D(p2 + 1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B = 1 : |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
t3 |
¯ |
0 = A + C + D ) A = 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Таким образом,¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡4p2 Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(t2 + 1)(t2t+ 2p |
|
|
t + 1) |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
= ¡4p2 Z |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ãt22+2 |
1 + |
|
4p2 t + p2 + 1 ¡ 4p2 t + p2 ¡ 1!dt = |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
= ¡2 Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ Z |
|
|
d t + p |
|
|
+ 1) |
+ Z |
d(t + p |
|
|
1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(t + p |
|
+ 1 |
|
|
|
|
t + p |
|
¡¡1 |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t2 + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
= ¡2 arctg t ¡ ln jt + |
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 + 1j + ln jt + 2 ¡ 1j + C = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯t + p2 + 1 |
¯ |
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
° |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= ln |
¯ |
t + p2 ¡ 1 |
¯ |
|
|
|
|
|
2 arctg t + C |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Вернемся к старой переменной:¯ |
|
|
|
|
|
|
¯ |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
° |
|
|
|
¯ |
|
|
1 + p1 2x x2 |
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
= ln |
¯ |
1 ¡ x + p |
1 ¡ 2x ¡ x2 |
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
2 arctg |
1 + p |
1 ¡ 2x ¡ x2 |
|
+ C: |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Примеры для самостоятельного решения |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Найти интегралы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
p6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 ¡ x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x + 1 |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
1. Z 1 + p3 x |
; |
|
|
|
2. Z r1 + x |
¢ |
1 + x; |
|
|
|
|
|
3. |
Z |
|
(x + 1)2 ¡ px + 1 |
|
|
; |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4. Z p1 ¡ 2x ¡ p4 1 ¡ 2x; |
5. |
|
Z |
|
|
|
¢ r |
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
6. Z (1 + p3 x)px; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x + 1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
x ¡ 1 |
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
51
7. |
|
|
|
Z xr |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
8. |
|
Z r |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
9. Z x(1 + 2px + p3 |
x); |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 + x x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
x ¡ 2 |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
1 ¡ x |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
+ x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10. |
|
|
|
|
|
|
x +¢ p322 + x |
dx; |
|
|
|
|
|
|
|
11. |
|
|
|
2p |
|
|
+ 3 |
; |
|
|
|
12. |
|
(3x ¡ 1)p |
|
|
|
. |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
3x ¡ 1 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6p6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
x |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Ответы: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
2px + 6px + C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
+ 2 arctg |
|
|
|
¡ |
|
|
|
+ C |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1. |
|
|
5 |
|
|
|
|
|
¡ |
; |
|
|
2. ¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
r1 + x |
; |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
r1 + x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
(px + 1 ¡ 1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2px + 1 + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ln |
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
+ C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3. |
|
|
|
|
p¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p4 |
|
|
|
¡ p3 |
|
|
|
|
|
p4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
¯x + 2 + px + 1 |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4. |
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
1 |
|
¯ |
|
2x |
|
|
|
|
|
2 ln |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
+ C; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
j |
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
j |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
0;5p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6. 6p6 |
|
|
¡ 6 arctg p6 |
|
+ C; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
5. |
|
x2 ¡ 1(x ¡ 2) + 0;5 ln jx + px2 ¡ 1j + C; |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
x |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
7. ¡ |
|
|
r |
x |
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ãj jµ |
|
|
¡ r |
|
|
|
x |
|
|
|
¶ |
! |
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
x ¡ 2 |
|
|
|
|
ln x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x ¡ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ C |
|
|
|
|
|
|
|
r1 + x; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
8. |
|
|
|
|
|
puj2 |
+¡u +j |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, где |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ln |
|
|
|
|
|
|
|
|
u2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
+ p |
3 |
|
arctg |
1 + 2u2 |
|
|
|
|
+ C |
|
|
|
|
|
|
|
u = |
|
3 |
|
|
|
1 ¡ x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
xp3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
arctg |
4 ¢ p6 |
|
|
¡ 1 |
|
+ C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
9. |
|
|
ln |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 + p6 x)2(1 ¡ p6 x + 2p3 x)3 ¡ 2p7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p6 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
3 4 |
|
|
|
|
|
3 2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
27 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2t + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ C, t = |
x + 1; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10. |
|
t |
|
|
¡ |
|
t |
¡ |
|
|
ln jt ¡1j+ |
|
|
|
ln jt |
+ t + 2j¡ |
8p |
|
arctg |
|
p |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
|
2 |
4 |
8 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
7 |
|
7 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
11. 0;5x ¡ 2px + 2;25 ln j2px + 3j + C; |
12. 9 |
µp3x ¡ 1 ¡ p3x ¡ 1 |
¶ |
+ C. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
6 Интегрирование тригонометрических выражений
Z
вида R(sin x; cos x) dx
Основным приемом интегрирования выражений, содержащих тригонометрические функции состоит в том, что путем замены переменных мы приводим
этот интеграл к интегралу от рациональной функции. |
|
|
|||
6.1. Универсальная подстановка tg |
x |
= t, x = 2 arctg t, dx = |
2 dt |
) |
|
|
|
|
|||
2 |
1 + t2 |
||||
52
) |
sin x = |
2t |
; cos t = |
1 |
¡ t2 |
: |
|
1 + t2 |
1 |
+ t2 |
|||||
|
|
|
Отметим, что использование универсальной подстановки приводит к громоздким подынтегральным функциям. Поэтому в некоторых частных случаях используют другие подстановки.
6.2. а) Если R(¡ sin x; cos x) ´ ¡R(sin x; cos x), то есть нечетная функция относительно синуса, то используют подстановку t = cos x;
б) Если R(sin x; ¡ cos x) ´ ¡R(sin x; cos x), то есть нечетная функция относительно косинуса, то подстановка t = sin x;
в) Если R(¡ sin x; ¡ cos x) ´ R(sin x; cos x), то есть четная функция относительно синуса и косинуса, то подстановка t = tg x, (x 2 (¡¼=2; ¼=2))
|
t |
|
1 |
|
|
dt |
|
|
) sin x = p |
|
; |
cos x = p |
|
; |
dx = |
|
: |
|
|
1 + t2 |
||||||
1 + t2 |
1 + t2 |
|||||||
6.3. Интегралы вида Z |
sinm x cosn x dx (m, n целые числа) а) m и n |
|||||||
четные положительные числа, то применяют формулы понижения степени:
cos2 ® = |
1 |
(1 + cos ®); |
sin2 ® = |
1 |
(1 ¡ cos 2®): |
|
|
|
|
||||
2 |
2 |
|||||
б) m и n такие, что по крайней мере одно из них нечетное, например,
n = 2p + 1. Тогда |
|
|
|
|
Z |
sinm x ¢ cosn x dx = Z |
sinm x ¢ cos2p x ¢ cos x dx = |
||
= |
Z |
sinm x(1 ¡ sin2 x)p d(sin x) = Z |
tm(1 ¡ t2)p dt |
|
получим интеграл от рациональной функции (t = sin x).
в) если оба показателя четные, но хотя бы один из них отрицательный, то предыдущие рассуждения не проходят. В этом случае следует сделать замену
tg x = t. |
|
|
|
|
|
6.4. Интегралы вида |
Z |
|
Z |
|
|
Z |
cos mx cos nx dx; |
sin nx cos mx dx; |
sin nx sin mx dx: |
||
53
Для вычисления этих интегралов используют известные тригонометрические
формулы |
|
|
|
£cos(m + n)x + cos(m ¡ n)x¤; |
||
cos mx ¢ cos nx = 2 |
||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
cos mx ¢ sin nx = 2 |
£sin(m + n)x ¡ sin(m ¡ n)x¤; |
|||||
|
|
|
1 |
|
|
|
sin mx ¢ sin nx = 2 |
£¡ cos(m + n)x + cos(m ¡ n)x¤: |
|||||
|
|
1 |
|
|
|
|
6.5. Интегралы вида Z |
tgm x dx; |
Z |
ctgm x dx; |
|||
где m целое положительное число. Вычисляются с помощью формулы
tg2 x = |
1 |
¡ 1 или |
ctg2 x = |
1 |
¡ 1: |
|
|
||||
cos2 x |
sin2 x |
Разберем примеры, иллюстрирующие указанные выше методы вычисления
интегралов от тригонометрических выражений. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
Пример 6.1. Найти интегралы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
а) |
Z |
|
dx |
|
|
|
|
|
; |
б) |
Z |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
; |
|
в) |
|
Z |
(sin |
x + sin3 x) dx |
: |
|||||||||||||||
1 + sin x + cos x |
|
3 + 5 cos x |
|
|
|
|
|
|
cos 2x |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. а) Полагая tg |
x |
|
= t, будем иметь |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 + |
t2 |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
1 + sin x + cos x |
|
1 + |
|
|
|
|
2t |
|
+ |
1 ¡ t2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 + t2 |
1 + t2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
= Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
x |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x¯ |
1 + tg |
|
¯ |
+ C: |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
1 + t = ln j1 + tj + C = ln |
2 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
б) Сделаем универсальную подстановку tg |
|
¯ |
= t. Получаем¯ |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
dt |
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Z |
3 + 5 cos x = Z |
|
|
|
|
|
|
µ |
|
|
|
1 + t2 |
|
¶ |
|
= 2 Z |
|
|
|
|
|
|
|
= Z |
|
= |
||||||||||||||||
(1 + t2) |
¯ |
32+ |
5(1 ¡ t2) |
|
|
|
|
|
8 ¡ 2t2 |
4 ¡ t2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= 4 ln ¯t |
¡ |
2 |
+ C = 4 ln ¯tg(x=2) |
¡ |
2 |
¯ |
+ C: |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
1 |
¯ |
t + 2 |
¯ |
|
|
|
1 |
¯ |
tg(x=2) + 2 |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
54
в) Подынтегральная функция нечетна относительно синуса, поэтому полагаем cos x = t (см. 6.2 а).
Отсюда sin2 x = 1 ¡ t2, cos 2x = 2 cos2 x ¡ 1 = 2t2 ¡ 1, dt = ¡ sin x dx. Таким
образом, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Z |
|
sin x + sin3 x |
|
dx = |
Z |
|
|
(1 + sin2 x) sin x |
dx = |
|
|
|
|
(2 ¡ t2)(¡dt) |
= |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2t2 ¡ 1 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
cos 2x |
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
cos 2x |
|
2 Z |
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
Z |
2t2 |
¡ 1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2t2 |
¡ 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2t2 ¡ 1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= |
|
|
t2 |
¡ 2 |
|
|
dt = |
1 |
|
|
|
2t2 |
¡ 4 |
dt = |
1 |
|
|
|
|
|
(2t2 |
¡ 1) ¡ 3 |
|
dt = |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt ¡ 2 Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
= 2 Z µ1 ¡ 2t2 |
¡ 1¶dt = 2 Z |
|
|
2t2 ¡ 1 = |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
2 |
¡ 2p2 Z |
(p2 t)2 |
|
|
|
1 |
2 |
|
|
¡ 2p2 ¢ |
2 |
|
|
¯p2 t + 1 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
= |
1 |
t |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
d(p |
2 |
t) |
|
|
|
= |
1 |
t |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
1 |
ln |
¯ |
p |
2 |
t ¡ 1 |
¯ |
+ C = |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¢ |
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
cos x |
|
|
¯ |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
¡ 4p2 |
|
¯p2 cos x + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
cos x |
|
|
|
|
|
|
|
|
ln |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
+ C: |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Пример 6.2. Найти интегралы |
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
Z |
cos3 x + cos5 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
Z |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
а) |
|
dx; б) |
|
|
; |
|
|
|
в) |
|
: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
sin2 x + sin4 x |
cos3 x |
|
|
|
sin2 x + 2 sin x ¢ cos x ¡ cos2 x |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. а) Здесь подынтегральная функция является нечетной относительно косинуса. Поэтому применяем подстановку sin x = t; тогда
|
cos2 x = 1 ¡ sin2 x = 1 ¡ t2; cos x dx = dt: |
|
|
||||||
Следовательно, |
|
|
|
|
|
|
|
||
Z |
cos3 x + cos5 x |
dx = |
Z |
cos2 x(1 + cos2 x) cos x dx |
= |
Z |
(1 |
t2)(2 ¡ t2) dt |
: |
|
sin2 x(1 + sin2 x) |
|
¡t2(1 + t2) |
||||||
sin2 x + sin4 x |
|
|
|
||||||
Мы получим интеграл от рациональной дроби (неправильной). Выделим целую часть
|
t4 − 3t2 + 2 |
t4 + t2 |
|
|
– |
|
|
|
|
|
t4 + t2 |
2 |
+ 2 |
|
|
|
1 + |
−4t |
|
|
− 4t2 + 2 |
t4 + t2 |
||
|
|
|||
55
Поэтому |
|
|
|
|
|
t4 ¡ 3t2 + 2 |
= 1 |
4t2 ¡ 2 |
: |
|
t2(t2 + 1) |
¡ t2(t2 + 1) |
||
|
|
|
||
Разложим полученную правильную дробь на простейшие и найдем коэффици-
енты: |
|
|
|
4t2 ¡ 2 |
|
|
|
A |
|
|
B |
|
|
|
|
Mt + N |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
= |
+ |
+ |
|
|
; |
|
||||||||||||||||
|
|
|
t2(t2 + 1) t2 |
|
|
|
t |
|
t2 + 1 |
|
|
|
||||||||||||||
|
4t2 ¡ 2 = A(t2 + 1) + Bt(t2 + 1) + (Mt + N)t2; |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
t = 0 ) ¡2 = A ) A = ¡2; |
||||||||||||||||||||||||
|
|
3 |
¯ |
0 = B + M ) M = 0 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
t2 |
|
|
A = 6 |
: |
||||||||||||||||||||
|
|
t |
¯ |
4 = A + N |
) |
|
N = 4 |
¡ |
|
|||||||||||||||||
|
|
1 |
¯ |
0 = B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
t |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Имеем |
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯t4 ¡ 3t2 + 2 |
= 1 |
|
|
|
¡2 |
|
+ |
|
|
6 |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
¡ t2 |
t2 + 1 |
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
t2(t2 + 1) |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
и значит |
Z |
(1 ¡ t2)(2 ¡ t2) |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
dt = t |
|
+ 6 arctg t + C: |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
¡ t |
||||||||||||||||||||||
|
t2(1 + t2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Окончательно получаем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Z |
cos3 x + cos5 x |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
dx = sin x ¡ |
|
+ 6 arctg(sin x) + C: |
|||||||||||||||||||||||
sin2 x + sin4 x |
sin x |
|||||||||||||||||||||||||
б) Подынтегральная функция нечетна относительно косинуса, поэтому по-
лагаем sin x = t ) dt = cos x dx и |
|
|
|
|
||
Z |
dx |
= Z |
cos x dx |
= Z |
dt |
: |
|
|
|
||||
cos3 x |
cos4 x |
(1 ¡ t2)2 |
||||
Используем метод неопределенных коэффициентов, найдем разложение дроби на простейшие
1 |
|
|
= |
1 |
= |
|
A |
+ |
B |
+ |
|
C |
|
+ |
|
D |
; |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
2 |
) |
2 |
2 |
2 |
2 |
1 ¡ t |
(1 + t) |
2 |
1 + t |
||||||||||
(1 ¡ t |
|
|
(1 ¡ t) |
(1 + t) |
|
(1 ¡ t) |
|
|
|
|
|
||||||||
1 = A(1 + t)2 + B(1 ¡ t)(1 + t)2 + C(1 ¡ t)2 + D(1 + t)(1 ¡ t)2;
Полагая t = 1, t = ¡1, получим A = C = 1=4.
56
t3 |
¯ |
0 = ¡B + D |
) D = B |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
t0 |
1 = A + B + C + D |
) |
1 = |
1 |
+ B + |
1 |
+ B |
) |
B = |
1 |
= D: |
||||
|
|
|
|
|
|||||||||||
4 |
4 |
4 |
|||||||||||||
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
||||||||
Тогда |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
||||||||||
Z |
|
= |
Z |
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
Z µ |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
+ |
|
|
|
¶dt = |
|||||||||||||||
cos3 x |
(1 ¡ t2)2 |
4 |
1 ¡ t |
(1 ¡ t)2 |
1 + t |
(1 + t)2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
d(1 |
t) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
d(t + 1) |
|
|
|
|
||||||||||||
= |
|
·¡ |
Z |
|
1 |
¡ |
|
|
|
¡ (1 ¡ t)¡2 d(1 ¡ t) + |
Z |
|
|
¡ |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
|
|
t |
|
|
|
t + 1 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
1 |
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|||||||||||
¡ Z (1 + t)¡2 d(1 + t)¸ = |
|
|
·¡ ln j1 ¡ tj + |
|
+ ln jt + 1j ¡ |
|
|
¸ + C = |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
1 ¡ t |
1 + t |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= |
1 |
·ln ¯ |
sin x + 1 |
¯ + |
|
|
|
1 |
|
|
¡ |
|
|
1 |
|
¸ + C = |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
4 |
sin x |
¡ |
1 |
|
1 |
¡ |
sin x |
1 + sin x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
1 |
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
2 sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
sin¯ |
x + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
·ln |
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
¯ |
+ sin2 |
|
|
¸ + C: |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= 4 |
|
¯sin x |
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
¡ |
|
¯ |
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
в) Подынтегральная функция¯ |
четна¯относительно и синуса и косинуса, по- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
этому полагаем tg x = t. Отметим, что вычисление интеграла можно упро-
стить, если числитель и знаменатель разделить на cos2 x: |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
Z |
|
|
|
|
|
= Z |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos2 x |
= |
|
|
|
||||||||
|
sin2 x + 2 sin x cos x ¡ cos2 x |
|
tg2 x + 2 tg x ¡ 1 |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tg x + 1 ¡ p |
|
|
|
||||
= |
d(tg x) |
|
|
= |
d(tg x) |
|
|
|
= |
1 |
|
|
ln |
|
2 |
|
+ C: |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
tg2 x + 2 tg x |
|
1 |
(tg x + 1)2 |
|
2 |
|
|
|
|
¯tg x + 1 + p2 |
¯ |
|||||||||||
Z |
¡ |
Z |
¡ |
|
|
2p2 |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
¯ |
|
||
Пример 6.3. Найти интегралы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
¯ |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
¯ |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
¯ |
|
|
а) |
Z |
sin4 x ¢ cos5 x dx; |
б) |
Z |
cos2 3x ¢ sin4 3x dx; |
|
|
|
|
Z |
tg4 x dx; |
|
Z |
sin 9x ¢ sin x dx: |
|
|
|
в) |
г) |
|
||
Решение. а) Это интеграл вида п. 6.3 случай б). Поэтому имеем |
|||||||
Z |
sin4 x ¢ cos5 x dx = Z |
sin4 x ¢ cos4 x ¢ cos x dx = Z sin4 x cos4 x d(sin x) = |
|||||
|
Z |
|
|
|
Z |
|
|
=sin4 x(1 ¡ sin2 x)2 d(sin x) = sin4 x(1 ¡ 2 sin2 x + sin4 x) d(sin x) =
57
= Z |
sin4 x d(sin x) ¡ Z |
2 sin6 x d(sin x) + Z |
sin8 x d(sin x) = |
||||||||||
|
= |
sin5 x |
¡ 2 |
sin7 x |
+ |
sin9 x |
+ C: |
|
|||||
|
|
5 |
|
7 |
|
9 |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
б) Это интеграл вида 6.5. Используем формулу tg2 x = |
|
¡ 1. Тогда |
|||||||||||
cos2 x |
|||||||||||||
Z tg4 x dx = Z |
µcos2 x ¡ 1¶ |
¢ tg2 x dx = Z |
tg2 xcos2 x ¡ Z |
tg2 x dx = |
|||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
= Z |
tg2 x d(tg x) ¡ Z µ |
|
1 |
¡ 1¶dx = |
tg3 x |
¡ tg x + x + C: |
|||||
cos2 x |
3 |
|
|||||||||
в) Используем формулу
sin 9x ¢ sin 3x = 12¡¡ cos 12x + cos 6x¢;
тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
Z |
sin 9x ¢ sin 3x dx = |
|
Z (¡ cos 12x + cos 6x) dx = |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|||||
|
= ¡ |
|
Z |
cos 12x dx + |
|
|
Z |
sin cos 6x dx = ¡ |
|
|
sin 12x + |
|
sin 6x + C: |
|||||||||||||
|
2 |
2 |
24 |
12 |
||||||||||||||||||||||
Примеры для самостоятельного решения |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
Вычислить интегралы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
1. |
Z |
cos3 x sin2 x dx; |
|
2. |
Z |
sin4 x dx; |
|
3. |
Z |
sin5 x ¢ p3 |
|
dx; |
||||||||||||||
|
|
cos x |
||||||||||||||||||||||||
4. |
Z |
|
|
|
dx |
|
; |
5. |
|
Z |
ctg3 x dx; |
6. |
Z |
|
|
dx |
|
|
|
; |
||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
sin2 x cos4 x |
|
sin(x=2) cos3(x=2) |
|||||||||||||||||||||||
7. |
Z |
sin 3x cos 5x dx; |
|
8. |
Z |
sin x ¢ sin 2x ¢ sin 3x dx; |
|
|
|
|
||||||||||||||||
9. |
Z |
dx |
|
; |
10. |
Z |
cos 2x dx |
; |
|||
|
|
|
|||||||||
8 ¡ 4 sin x + 7 cos x |
cos4 x + sin4 x |
||||||||||
|
Z |
dx |
|
|
|
Z |
|
|
dx |
|
|
11. |
|
; |
|
12. |
|
|
; |
|
|||
3 sin2 x + 5 cos2 x |
|
5 + 4 sin x |
|
||||||||
58
13. |
Z |
|
4 ¡ 3 cos2 x + 5 sin2 x; |
|
|
|
14. |
Z |
|
|
p3 tg x; |
|
|
|
|
|
|
|
|
15. |
Z |
|
cos x ¢ p3 |
sin x; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
p |
|
|
dx |
|
|
|
|||||||||||||||||||
16. |
|
tg7 x dx; |
|
|
|
|
|
17. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
18. |
|
|
|
|
|
|
|
tg x |
|
; |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
a2 sin2 x + b2 cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin x cos x |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Z |
³ |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
´ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
19. |
|
|
|
tg3 |
|
|
|
|
|
|
+ tg4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx; |
|
|
|
|
20. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
3 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin2 x 6 sin x + 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ответы: |
|
1. |
|
|
sin3 x |
¡ |
sin5 x |
|
+ C; |
|
2. |
|
|
|
|
3x |
¡ |
sin 2x |
|
+ |
|
|
|
sin 4x |
+ C; |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
3. ¡ |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
x ¡ |
|
|
|
|
|
|
|
16 |
x + C; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
cos |
|
|
x + |
|
|
|
|
cos |
|
|
|
|
|
|
|
|
cos |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4. tg x + |
tg3 x |
|
|
¡ 2 ctg 2x + C; |
5. ¡ |
ctg2 x |
¡ ln j sin xj + C; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
x |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos 8x |
|
|
|
|
|
|
cos 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
6. |
|
|
|
|
|
|
|
+ 2 ln ¯tg |
|
|
|
¯ + C; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ C; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
cos2(x=2) |
2 |
16 |
|
|
¯ |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
tg(x=2) |
|
|
|
|
|
|
5 |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
cos 6x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos 4x |
|
|
|
|
|
|
|
|
cos 2x + C |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
ln |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
¯ |
+ C |
; |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
8. 24 |
|
¡ 16 |
¡ |
8 |
|
9. |
|
2 tg(x=2) |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 + sin 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 tg x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10. |
2p |
|
ln p |
|
¡ sin 2x |
+ C; |
11. p |
|
|
|
|
|
arctg µ |
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
¶ + C; |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
2 |
15 |
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
12. |
2 |
arctg |
5 tg(x=2) + 4 |
|
+ C |
|
13. |
|
|
1 |
arctg(3 tg x) + C; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
(z2 + 1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2z2 |
¡ 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z = p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
14. |
1 |
ln |
|
|
|
+ |
3 |
arctg |
, где |
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
tg x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
z4 ¡ z2 + 1 |
|
2 |
|
|
|
p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p3 |
|
|
|
|
¢ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
1 ln |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 + sin x) |
|
|
|
|
|
p3 arctg 1 ¡ |
|
|
|
|
|
|
|
x + C |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
¯ |
(1 + psin x) |
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
15. |
|
|
|
|
|
¯ |
(1 |
|
|
|
|
|
p3 sin x)3(1 |
|
|
|
|
sin x) |
¯ |
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p3 sin x |
|
p3 |
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tg6 x¯ |
|
|
|
tg4 x |
|
|
|
|
|
tg2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a tg x |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
16. |
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ ln j cos xj + C; |
|
|
17. |
|
|
|
|
arctg |
|
|
|
|
|
|
|
|
+ C; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
ab |
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
18. 2ptg x + C; |
|
19. 2 tg2 |
|
3 + tg3 |
|
3 ¡ 3 tg 3 |
|
+ 3 ln |
|
|
¯cos 3 |
¯ |
|
+ x + C; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
x |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
20. 4 ln |
1 ¡¡ sin x + C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
5 |
|
|
|
sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
59
Литература
[1]Гаврилова Р. М., Костецкая Г. С. Интегральное исчисление функции одной переменной: учебное пособие. Ростов н/Д, 2008.
[2]Гаврилова Р. М., Костецкая Г. С., Карапетянц Н. К. Определенный интеграл. Приложения. Ч. 2: методические указания для студентов 1 курса физического факультета. Ростов н/Д: УПЛ РГУ, 2003.
[3]Гаврилова Р. М., Говорухина А. А., Карташева Л. В., Костецкая Г. С., Радченко Т. Н. Приложения определенного интеграла: методические указания и индивидуальные задания для студентов 1 курса физического факультета. Ростов н/Д: УПЛ РГУ, 1994.
[4]Демидович В. П. Задачи и упражнения по математическому анализу (для втузов). М.: Астрель-аст, 2002.
60
