семестр 1 / Пособие_по_терверу_Чекалкин.PDF
.pdf
Где xi |
xi |
mi ; |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Aij - элементы матрицы K |
|
, обратной к K , |
|
K |
- |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
определитель матрицы K . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Заметим, что по определению: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x1, x2 ,..xn |
n F |
|
|
x ,...,x |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξ ,..,ξ |
n |
1 |
n |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
fξ ,ξ |
|
,..,ξ |
|
|
1 |
|
|
|
, |
|
|
|
||||
|
|
|
|
2 |
n |
x1, x2... xn |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
x1,.., xn |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
где |
Fξ |
,.., ξ |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- |
многомерная функция распределения: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
Fξ ,.., ξ |
n |
x1, x2 ,...,xn P ξ1 x1,...,ξn xn . |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Для примера рассмотрим двумерное распределение; имеем при
ξ1 ξ , ξ2 η
|
|
D |
K |
|
|
m |
; m m . |
|
K |
|
ξ |
|
ξη |
; m |
|||
|
K |
ξη |
D |
ξ |
1 |
η 2 |
||
|
|
|
|
η |
|
|
|
|
x x m1 ; y y m2 .
1
Найдем K :
K Dξ Dη Kξη2 0, согласно неравенству Шварца. Случай
|
|
|
0 - особый, его не рассматриваем. Представим |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
K |
|
|
K |
|
в виде: |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
σ 2σ 2 1 r 2 |
, где σ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, r |
Kξη |
. |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
K |
|
|
ξ |
|
D |
|
|
, σ |
η |
|
D |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ξ η |
ξη |
|
|
|
|
|
ξ |
|
|
|
|
η |
ξη |
σξ ση |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Получим K |
: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
A |
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
K |
|
|
11 |
|
|
12 |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A21 |
|
|
A22 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
где A11 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
A12 |
A21 |
|
|
|
rξη |
|
|
|
||||||||||||
σ 2 |
1 r 2 |
, A22 |
σ 2 |
1 r 2 |
, |
1 r 2 |
σ |
ξ |
σ |
η |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
ξ |
|
ξη |
|
|
|
η |
|
|
|
ξη |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξη |
|
|
||||||
Следовательно:
71
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
0 0 |
|
|
0 |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
x2 |
2r x y |
|
|
y 2 |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
σ 2 |
σ1σ 2 |
σ 2 |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
x, y |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
f |
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|||||
ξη |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
σ σ |
|
|
1 r 2 2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
где r rξη , |
σ1 σξ , |
σ2 ση , |
x x mξ , |
y |
y mη . |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Найдем одномерные плотности fξ x и |
fη y . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Имеем: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
0 0 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
x2 |
|
|
2r x y y 2 |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
σ 2 |
|
σ1σ 2 |
σ 2 |
|||||||||||
fξ x fξη x, y dy |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dy , |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
σ σ |
|
1 r 2 2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
выделим полный квадрат в показателе, получим:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
2 |
|
0 |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
r x |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
σ2 |
σ1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
fξ x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
2σ1 |
|
dy |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
σ σ |
2 |
2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
0 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x m |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
y |
|
|
|
|
r x |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
σ2 |
σ1 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
e |
2σ1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dy , |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
σ1 |
|
2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
σ |
2 |
|
|
2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
после замены переменной в интеграле: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
y |
|
r x |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
σ2 |
σ1 |
1 r |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x m |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x m |
2 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|||||||
fξ x |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
2σ1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
2 dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
2σ1 . |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
σ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2π |
|
|
σ |
|
|
2π |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
72
Очевидно, что
|
|
|
|
|
|
|
y m |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
fη y |
1 |
|
|
|
2 |
|
|||
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
e |
|
2σ 2 |
. |
||
|
|
|
|
|
|
|
|||
σ2 |
|
|
|
|
|||||
|
2π |
|
|
|
|
||||
Заметим, во-первых, что одномерные распределения нормальны, а во-вторых,
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
fξη x, y dxdy 1, |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
так как |
|
fξη x, y dxdy |
dx |
fξη x, y dy |
dxfξ x 1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Кроме того, если ξ η - некоррелированы, то ξ η - независимы,
так как при |
fξη x, y fξ x fη y . |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Таким образом, нормальное распределение обладает рядом |
|||||||||||||||||||||||
простых свойств, присущих только ему. А именно: |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
1. Линейное преобразование нормального распределения - |
||||||||||||||||||||||
|
|
нормально (см. лекцию 9, пример 5) |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
2. Одномерные распределения нормального распределенного |
||||||||||||||||||||||
|
|
случайного вектора - также нормальны. |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
3. Из некоррелированности компонентов случайного вектора |
||||||||||||||||||||||
|
|
следует их независимость. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
4. Сумма независимых «нормальных» случайных величин |
||||||||||||||||||||||
|
|
также «нормальна». |
|
|
|
|
|
x2 2xy 5 y 2 |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x, y |
2 |
|
|
|
||||||
|
|
Пример. Пусть f |
|
e |
|
. Найти |
|
|
|
||||||||||||||
|
|
ξη |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
одномерные распределения fξ x и |
fη y . Имеем из общей |
||||||||||||||||||||||
формулы * : |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
r |
1 |
|||||
|
|
|
|
1 r 2 |
σ12 |
1, |
1 r 2 σ22 |
5 , |
1 r 2 σ1σ2 |
1 r 2 |
|
|
, |
||||||||||
|
|
|
|
5 |
|||||||||||||||||||
σ |
|
|
5 |
|
, σ |
|
|
1 |
; кроме того, из * следует, что m m 0 . |
||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
||||||||||||||||||
1 |
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξ |
η |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
73
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
2x2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
Получим: |
|
|
x |
|
|
|
5 |
; |
f |
|
y |
|
|
e 2 y |
. |
|||||
f |
ξ |
|
|
|
|
|
e |
η |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
5 |
2π |
|
|
|
|
|
2π |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
5.Покажем, что условные распределения «нормальных»
величин также нормальны.
Определение: Пусть fξη x, y - двумерная плотность
распределения компонент |
вектора ξ, η , |
fξ x и |
fη y - |
||
одномерные плотности. |
|
fξη x, y |
|
|
|
f ξ |
x, y |
|
|
||
|
|
|
|
||
fη y |
|
|
|||
η |
|
|
|
||
называется условной плотностью распределения при η const , и fη y 0 .
Для нормального распределения получим:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 0 |
|
|
|
|
|
|
y |
2 |
|
1 r |
2 |
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
2r x y |
|
|
|
|
y |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 r |
2 |
|
σ |
|
2 |
|
|
σ σ |
σ |
2 |
|
|
σ |
2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
1 |
|
|
|
1 2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
f ξ x, y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
1 r |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
η |
|
σ1 |
|
|
2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
r y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
σ1 |
σ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
1 r 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
σ |
|
|
|
2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
при y const , получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x m |
ξ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
η |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
x, y |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
σ ξ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
f ξ |
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
η |
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
σ ξ |
|
|
2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
η |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
η |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
r |
σ1 |
|
|
y m |
|
. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
где σ |
ξ |
|
|
σ |
|
1 r 2 , m |
ξ |
|
|
m |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
η |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξ |
|
|
|
|
|
|
σ2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
η |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
η |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
Условное математическое ожидание, рассматриваемое как функция от y , называется линией регрессии, при r 0 регрессия
74
вверх, при r 0 - вниз.
ЛЕКЦИЯ 12 ПРЕДЕЛЬНЫЕ ТЕОРЕМЫ. НЕРАВЕНСТВО
ЧЕБЫШЕВА. СХОДИМОСТЬ ПО ВЕРОЯТНОСТИ. ТЕОРЕМА ЧЕБЫШЕВА, ЗАКОН БОЛЬШИХ ЧИСЕЛ. ТЕОРЕМА БЕРНУЛЛИ.
Пусть ξ - случайная величина с плотностью распределения |
||||||||||||||||||||||||||||||
fξ x , mξ и Dξ , тогда выполнено неравенство: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
P |
|
|
|
ξ m |
|
|
|
|
|
α |
Dξ |
, при α 0 |
|
||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξ |
|
|
|
|
|
|
α2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
(неравенство Чебышева). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Доказательство: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Имеем: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x mξ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Dξ |
fξ x dx |
|
x mξ |
|
2 fξ x dx |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x mξ |
|
|
|
2 fξ x dx |
|
|
|
α2 fξ x dx |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
x mξ |
α |
|
|
|
|
|
|
x mξ |
α |
|
|
|
|
||||||||||||||||
α2P |
|
ξ m |
|
α P |
|
ξ m |
|
α |
Dξ |
; |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξ |
|
|
|
|
α2 |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
заметим, что это неравенство имеет только теоретическое значение, оценки с его помощью получаются очень грубыми. Например, для ξ : N 0, σ по правилу 3σ получим:
P ξ 3σ 1 0,998 0,002 , а из неравенства Чебышева получим:
P ξ 3σ σ 2 1 .
9σ 2 9
Сходимость по вероятности
Определение: Пусть ξ1, ξ2 ,...,ξn последовательность случайных величин. ξn стремится к ξ при n по вероятности,
75
|
P |
ε 0 : lim P |
|
|
|
|
|
|
ε 1, |
||||||||||
(обозначение: |
P ξ ) если для |
|
ξ |
|
ξ |
||||||||||||||
или |
n n |
|
|
|
|
n |
|
|
n |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
P |
|
|
|
ε 1 |
|
|
|
|||||
ε 0, ε1 0, N ε, ε1 : n N ε, ε1 |
|
|
|
ξn ξ |
|
|
ε1, |
||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||
или |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 ε1 P |
|
ξn ξ |
|
ε 1 ε1, n N ε, ε1 . |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Так как правая часть неравенства выполняется всегда, то в
качестве определения сходимости по вероятности примем: при |
||||||
ε 0, ε1 0, N ε, ε1 : n N ε, ε1 |
P |
|
ξn ξ |
|
ε 1 ε1, |
|
|
|
|||||
|
P |
|
|
|
|
|
что и означает что ξn |
ξ . |
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
Теорема Чебышева (1)
Пусть ξ1, ξ2 ,...,ξn ,... последовательность независимых
случайных величин с |
|
mξi |
m и |
Dξi D , тогда среднее |
|
|
1 |
n |
|
|
|
арифметическое ξi : ηn |
ξi |
стремится по вероятности к m. |
|||
n |
|||||
|
1 |
|
|
||
Для доказательства применим неравенство Чебышева к |
||||||||||||||||||||||||||
последовательности ηn , получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
P |
|
ηn mηn |
|
ε 1 |
Dηn |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
σ |
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||
при ε 0, так как |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
n |
|
|
|
D |
|
|||
m |
|
|
m m, D |
|
|
|
D |
, |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
ηn |
|
n |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
ηn |
|
n2 |
1 |
|
|
|
n |
||||||||
получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
P |
|
η m |
|
ε 1 |
D |
. |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
nε2 |
|
|
||||||||||
При ε, ε1 0 найдем |
N ε, ε1 |
|
|
|
|
при n N ε, ε1 |
||||||||||||||||||||
|
такое |
чтобы |
||||||||||||||||||||||||
выполнялось неравенство |
|
D |
ε |
, получим, что при |
||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nε2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
76
|
|
|
|
|
|
|
|
|
N ε, ε1 |
|
|
|
D |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
и при всех n N ε, ε1 имеем: |
|
|
|
nξ 2ξ1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
P |
|
η m |
|
ε 1 |
|
D |
|
1 ε , |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nε2 |
|
|
1 |
|
||||||||||
что и требовалось доказать. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
Теорема Чебышева (2) |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
Пусть ξn |
последовательность |
|
|
|
|
случайных величин с |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
mξi mi , Dξi D ; и Di |
L , при i , тогда: |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
1 |
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
P |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
ξi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 . |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
mi |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n |
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Из неравенства Чебышева имеем: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
P |
|
η m |
|
|
|
|
ε 1 |
Dηn |
|
, |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
ηn |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ε |
2 |
|
|
|
|
||||||
так как |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
n |
|
|
|
L |
|
|||||||
|
mη |
|
|
|
|
mi |
, Dη |
|
|
|
|
|
Di |
|
. |
||||||||||||||||||||||||
|
n |
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
n2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
n |
|||||||||||
Получим: при заданных ε, ε1 0, неравенство: |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
P |
|
|
η |
|
m |
|
|
|
ε |
|
1 ε |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
выполнено для |
L |
ε |
|
|
, или n |
|
|
|
L |
|
, или |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
nε2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ε |
2ε |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n N ε, ε1 |
|
|
L |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ε2ε1 |
|
|
|
|
|
||||||||
Теорема Бернулли
77
Пусть проводится n независимых опытов с вероятностью
успеха в каждом |
|
равной |
p . Частотой успеха называется |
|||
отношение: |
k |
p* |
, |
где k - |
число успехов. Теорем Бернулли |
|
|
||||||
|
n |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
p |
|
утверждает, |
что |
|
|
p* p , |
то есть частота стремится к |
|
|
|
|
|
|
n n |
|
вероятности успеха (заранее нам неизвестной) по вероятности. |
||||||
Для доказательства рассмотрим последовательность случайных
величин ξi , равных числу успехов в i - ом опыте. Очевидно, что |
|||
ξi принимает значения 0,1 с |
|
|
|
P ξi 0 1 p; P ξi 1 p . M ξi 0 1 p 1p p , |
|||
при i . Среднее арифметическое ξi равно частоте: |
|||
|
1 |
1 |
|
pn* |
ξi , |
|
|
n |
|
||
|
n |
|
|
|
|
|
p |
по теореме Чебышева (1) получим, так как D |
pq : p* p что |
||
|
|
ξi |
n n |
и т.д. Эта теорема носит название закона больших чисел и является теоретическим обоснованием для приближенного
определения вероятности успеха в каждом опыте в виде kn , где k
- число успехов в n независимых опытах (чем больше n , тем точнее результат).
Центральная предельная теорема
Пусть ξn бесконечная последовательность независимых
случайных величин с fξn x f x , mξi m , Dξi D , при
i 1,2,...,n,...
Определение: случайная величина λn называется асимптотически нормальной, если
|
λn mλn |
|
|
|
1 |
|
x |
|
t 2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
P |
|
x |
|
|
|
|
e |
|
|
dt , |
σ λn |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
||||||||
|
n |
2π |
|
|
|
|||||
78
то есть функция распределения нормированной случайной
величины λ0 |
|
λn mλn |
, при неограниченном возрастании |
n |
|
||||
n |
|
σ λn |
|
|
|
|
|
||
приближается к нормальной функции распределения. Покажем,
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
что случайная величина ξi |
|
|
- асимптотически нормальна. |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
Доказательство. Рассмотрим ξ i ξi m и ее характеристическую |
|||||||||||||||||
функцию: φ 0 z φ z , (по условию |
fξi x f x ). Ряд Тейлора |
||||||||||||||||
|
ξi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
φ z имеет вид: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
z 0 |
|
|
|
|
|
z 2 z , |
|
|||||||||
|
0 z |
0 z 2 |
|
||||||||||||||
где α z |
|
|
|
|
|
|
|
1! |
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
0 ; имеем φ 0 1, φ 0 imξi 0 . |
|
|
|
|
|||||||||||||
Z 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
z 1 |
2 |
|
z z |
|
|||
|
|
M |
|
|
|
|
|
z |
|
|
|||||||
0 i |
2 |
2 |
|
2 |
2 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
n |
|
|
|
2 |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Имеем далее: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 z |
|
n |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
0 z 1 |
z 2 z 2 z |
, |
|
||||||||||||
|
i |
|
|
i |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||||
|
|
i 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
i 1
и
|
|
|
|
z n |
|
|
z |
|
|
||
n |
|
0 |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||||||
|
i |
|
|
|
|
|
|
n |
|||
|
|
|
i |
|
|||||||
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln n 0 |
|
|
|
|
|
|||||
|
z n ln 1 |
||||||||||
Найдем |
|
i |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z |
2 |
|
|
|
z 2 |
|
|
|
|
|
z |
|
|
n |
||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
2n |
2 |
n |
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n . |
||||||||||||||
|
z 2 |
|
|
z 2 |
|
|
|
|
|
z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
2n |
|
|
2 |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||

n
При n , получим:
79
|
|
|
|
|
z |
z2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z |
|
z2 |
|||||||
lim ln n |
0 |
|
|
|
|
z2 |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
2 , |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
n |
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
n |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z e |
z2 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
lim |
1 |
|
|
|
|
|
n 0 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
или n |
|
|
|
i |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Вернувшись к последовательности ξi получим, что плотность |
|||||||||||||||||||||||||
распределения нормированной случайной величины |
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
μn |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ξi mn |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
nD i 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
стремиться к нормальной плотности распределения с |
||
параметрами |
0,1 учитывая взаимно однозначное соответствие |
|
плотности распределения |
и производящей функции, равной: |
|
Z 2 |
|
n |
φ z e 2 . |
Заметим, что |
ξi линейно выражается через μn , |
|
|
1 |
n |
|
|
поэтому ξi |
можно считать приближенно нормальной (свойство |
|
1 |
|
|
1 нормального распределения в лекции 11). Окончательно получим:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x mn 2 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||
|
|
f |
|
|
|
|
|
|
e 2σ 2n , |
|||||
|
|
η |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
n |
|
σ |
n |
|
2π |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
где |
|
m M ξ |
, |
σ 2 D ξ |
, |
|||||||||
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
fη |
n |
x - плотность распределения. |
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ЛЕКЦИЯ 13 ТЕОРЕМА МУАВРА-ЛАПЛАСА
80
