Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
КМО практика.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
14.24 Mб
Скачать

Көйлек сызбасын сызу және есептеу

Сызбада бел-гіленуі

Кесінділер мен нүктелердің аттары

Есептеу формуласы

1

2

3

4

1.

Ао

Тік бұрыш сызып вертикаль сызығына мыналарды қоямыз

Ао

2.

АоУ

Жауырын деңгейі

АоУ=0,4х Абұ

3.

АоГ

Жең түбінің деңгейі

АоГ=Жб+Кжот

4.

АоТ

Бел сызығының деңгейі

АоТ=Абұ+Қакбұ

5.

ТБ

Мықын сызығының деңгейі

ТБ=Абұ/2 -2см

6.

АоН

Бұйымның ұзындығы

АоН=Бұ+Қабұ

ГТБН нүктелері арқылы оңға қарай көлденең сызықтар жүргіземіз. Сөйтіп А нүктесінен оңға қарай мыналарды белгілеп қоямыз.

7.

АоА1

Бұйымның жалпы ені

Аоа1-(КаІІ+Қка)++0,5хТТІ ТТ1=1÷1.5см

8.

Аоа

Арка бойдың ені

Аоа=Ае+Қка=Ае+0,25хҚка

9.

ата2

Өңірдің ені

а1а2=Ке+(КаІІ-КаІ)+0,1хҚка

10.

аа2

Жең ойындысының ені

аа2=Аоа1-(Аоа+а1а2)

а,а12 нүктелері арқылы төмен карай вертикальды сызықтар жүргіземіз, ал Г нүктесінен жүргізілген горизонталь сызығымен қиылысқан нүктелерін Гъ Г3, Г4 деп белгілейміз. а1 нүктесінен жүргізілген вертикаль сызық ГТБН нүктелерінен шыққан горизонтальды сызықтармен қиылысқан нүктелерді Г3Т4Б3Нз деп белгілейміз.

АРҚА БОЙДЫҢ СЫЗБАСЫН СЫЗУ

1

2

3

4

11.

АоА2

Жаға ойындысының енін оңға қарату

АоА2=Ма/3+Қжое

12.

А2А1

Жаға ойындысының биіктігін төмен қарай сызамыз

А2А1=АоА2 /3

13.

А1А

А1 нүктесінен солға қарай горизонталь сызық жүргізіп А нүктесін белгілейміз

14.

АА2

АА2 нүктелерін ирек сызықпен қосамыз

15.

ТТ1

Арқа бойдың орта сызығы

а) жартылай қынама силуэтте ө) қынамалы силуэтті көйлек үшін

ТТ1=1,0см

ТТ1=1,5см

16

АУТ1Н1

АУТ1 нүктелері арқылы түзу сызық жүргізіп АН1 арқа бойдың орта сызығын табамыз

17

А1Г1Т1Б1

Арқа бойдың орта сызығы мен ойыңды сызықтарының қиылысуын Г нүктесімен белгілейміз, ал бел сызығынан Т1 нүктесін мықын сызығынан Б1 нүктесін белгілейміз

18

А1Н1

А1Н1 кесіндіге Т1Б1Н1 нүктелері арқылы перпендикуляр жүргіземіз

Иық сызығы

19

А2П1

Арқа бойдың иық сызығы иық сызығы А2 нүктесінен радиусы А2П1 доға жүргізіліп және Т1 нүктесінен радиусы Т1П1 етіп доға сызып қиылысқан нүктені П1 деп белгілеу.

А2П]=Ие+бүкпе++0,5см

Т1П1=Абқұ+Кабқұ= Абқұ+О,7см

20

А2И

Иық сызығының бүкпесі. Арқа бойдағы иық сызығының бүкпенің орналасуы.

А2И=4см

21

ИИ1

Иық бүкпесінің ені. Бүкпенің бағыты әдетте арқаның бойдың орта сызығына параллель келеді.

қалыпты денеге ИИ1=1,5см

еңкіш денеге ИИ1=2см

22

ии2

Бүкпенің ұзындығы

ИИ2=3÷4см ИИ,=6см

23

И2 И3

Бүкпенің беттерін теңестіреді

И2И32И4=7+0,5=7,5см

24

А2И3И2И4П1

А2И3И2И4П1 нүктесі арқа бойының иық сызығын жүргіземіз.

А2И3И2И4П1

ЖОТА БОЙЫНДАҒЫ ЖЕҢ ОЙЫНДЫСЫ

1.

Г23көмекші нүктелерінің орналасуын анықтаймыз

а)П2 нүктесі а нүктесінен жүргізілген вертикальмен А2П1 арқа бойдың орта сызығымен қиылысуында орналасқан

ә) Пз нүктесін табу

б) Г2 нүктесін анықтау

в)1 нүктесінің орналасуын анықтаймыз. П3Г1Г2 бұрышынан биссектриса Г1 нүктесінен жүргізу

Г1Пз1П2 / З+2

Г2= Г1Г4 / 2

Г11=0,2xГ1Г4+0,5=2,2

2.

Г1 Г5

Бүйір сызығындағы жең түбі деңгейі

Г,Г5=1/8÷1/4хГ1Г4

3.

П1П32

П1П32 нүктелері арқылы арқа бойдың жең ойындысын ирек сызықпен қосылады.

Жең түбі сызығымен қиылысуы Г5'

АЛДЫҢҒЫ БОЙДЫҢ СЫЗБАСЫН СЫЗУ

4.

Г3 Г6

Кеуденің жоғарғы нүктелерінің центрі

Г3Г6=Кнц+(0,5÷1)

5.

Г6Т6

Г6 нүктесінен төмен қарай вертикаль сызықтың бел сызығымен қиылысуы арқылы Т6 нүктесін табамыз

6.

Т 6Т 'б

Алдыңғы бел сызығын төмеңдету

а) қалыпты денеге

ә) іші шығыңқы денеге

б) көкірегі үлкен денеге

Т6Т'б=0,5х1см

Т6Т'б =0,5х1см

Т6Т'б =2,5 см

7.

Т '6Т8

Т6' нүктесі арқылы горизонтальды сызықтың, алдыңғы бойдың орта вертикальды сызығымен қиылысуында Т8 нүктесі алынады

ТбТ8 перпендикуляр а1Нз

8.

Т 8А3

А3 жағаның жоғарғы нүктесінің деңгейіне қарай Т8 нүктесінен жоғары кесінді сызу

Т3А3=Кбұ+Кабұ+ТТ6'х 0,5+0,5

9.

А 3А4

Жаға ені

А 3А4=АоА2 арқа бойдағы сызба

10.

А 3А5

А нүктесінен жаға ойындысын төмен қарай жүргіземіз. Өңір бойының жаға сызығын жүргізу

А 3А5= А 3А4+1см

11.

А8Г7

Кеуде бүкпесі. Бүкпенің төменгі нүктесінің орналасуы. А4 нүктесінен Кб радиусына тең вертикаль сызық жүргізіп Т сызығының бойында Г7 нүктесін белгілеу

А8Г7=Кб

12

Т6Гб сызығынан А3А4 горизонтальмен қиылысуын А8 деп белгілейміз.

13

А8Г7

Г7 нүктесінен А4 нүктесі арқылы солға карай доға жүргіземіз.

14

А8П7

Көкірек бүкпесінің ені. Егер бұйым пішімі жеңіл болса А8П7 1,0÷Зсм-ге дейін қысқартады

А8П7=2х(КаІІ-КаІ)+1 см

АЛДЫҢҒЫ БОЙДЫҢ ЖЕҢ ОЙЫНДЫСЫ

15

Г4П4

Ойындының биіктігі

Г4П42Г1-1 см /сызбада/

16

Г4П

П6 көмекші нүктені табамыз

Г4П64П4 / 3

17

Пб П4

Пб нүктесінен П4 нүктесі арқылы солға қарай доға жүргіземіз

18

П7П9

Пб нүктесінен П4 нүктелерінің арасынан солға қарай доға жүргіземіз.

П7А9 кесіндісін белгілейміз. А9 нүктесінен Ие тең радиуста белгі қоямыз, сөйтіп П5 нүктесін табамыз. П5 пен А9 нүктесін түзу сызықпен біріктіреміз және көкірек бүкпесімен сол жағынан қиылысуынан П7 нүктесін табамыз.

П 7А98А 4

19

Бүкпенің беттерін теңестіру

Г 7А 107П7

20

2 нүкте

Г2Г4П6 бұрышынан биссектриса жүргізіп көмекші нүкте 2-ні белгілейміз. П6 мен П5 түзу сызықтарын қосамыз

Г4 2 = 0,2 х Г1Г4

21

3 нүкте

П5П6 кесіндісін 2-ге бөлеміз

3= П5П6/2

22

4 нүкте

3 нүктесінен П5П6 кесіндісіне перпендикуляр жүргіземіз. Жең ойындысының сызығын П54, П62, Г2 нүктелері арқылы қосып шығамыз. Матаның созылғыштығын есептеп отырып жең ойындысын 0,5см қысқартып П5' нүктесін белгілейміз.

П6П5 /2=3

3,4 нүкт. арасы =1см

П5П5'=О,5см

АЛДЫҢҒЫ БОЙДЫҢ ЕТЕК СЫЗЫҒЫ

1.

Т 8Н4

Бүйір сызықтары

Т8Н4=ТН (Т1Н1)+0,5см

2.

Г1Г5

Қынамалы көйлектің бел тұсы

Г1Г5=1/8÷1/4х Г1Г4

3.

Жеңі тұтас пішілген жұмсақ формалы көйлектің бет тұсы

Г1Г5 = 1/2х Г1Г4

4.

Г5Т2

Г5 нүктесінен жоғары және төмен вертикаль жүргізіп жең ойындысынан Г5 ал бел сызығынан Т2 нүктесін белгілейміз

АЛДЫҢҒЫ БОЙДЫҢ БЕЛ СЫЗЫҒЫ

5.

В бүкпе қосындысы

Бел сызығындағы бүкпенің қосындысы

В=(КаІІ+Қка)-(Ба+Қба)-ТТ1

6.

Т2Т32Т5

Бел сызығының алдыңғы және артқы бойдағы орналасуы

Т2Т32Т5=В/8

7.

Б1Б2

Артқы бойдың мықын сызығындағы бүйір сызығының орналасуы

Б 1Б2=Г'Т5+ГГ'

8.

Б3Б4

Алдыңғы бойда мықын сызығындағы бүйір сызығының орналасуы

БзБ4 = (Мқа+Қмка)-Б1Б2

9.

Н1Н2

Артқы сызығының етек сызығының бүйірі

а) етегі тарылған болса

ә) етегі кең болса

Н1Н21Б2 Н3Н53Б4+(1÷6см)

10

Т5Н5

Г5'ТзБ2Н2 нүктелері арқылы артқы бойдың бүйір сызығын жүргіземіз. Г5'Т5Б4Н5 нүктелері арқылы алдыңғы бойдың бүйір сызығын жүргіземіз

Т5Н5= Т3Н2

ЖОТА БОЙЫНЫҢ БЕЛ СЫЗЫҒЫНДАҒЫ БҮКПЕ

11

Т1Т7

Арқа бойдың бүкпесін жауырын астынан арқа енінің жартысын қояды

Т1Т7=0,4÷0,5 ГГ,

12

Т9Т10

Бүкпенің ені Т7 нүктесі арқылы бел сызығына перпендикуляр етіп бүкпе сызығын жүргіземіз, бүкпе енін симметриялы етіп орналастыру

Т9Т10= В/4

АЛДЫҢҒЫ БОЙДЫҢ БЕЛ СЫЗЫҒЫНДАҒЫ БҮКПЕ

14

Г7 Т6'

Бүкпенің орта сызығы Г7Т6' сызығының жалғасы

15

Т14Т15

Бүкпенің ені. Бүкпені ось сызығында орналастыру

Т]4Т]5= В/4

16

Т12Т13

а2Г4 нүктелерін бел сызығымен қиылысуын Т11 нүктесімен белгілейміз. Бүкпе ені, ұзындығы сызбада көрсетілген

Т12Т13= В/4

Тақырыбы: Бір тігісті жеңнің сызбасын құрастыру

Мақсаты: Жең сызбасын сызуға үйрету,

конструкторлық ойлау қабілетін дамыту

Қажетті құралдар: масштабты сызғыш, өшіргіш, дәптер, сантиметрлік таспа.

ЖҰМЫСТЫҢ МАЗМҰНЫ

1. Теориялық бөлімін оқып шығу.

2 Бір тігісті жеңнің сызбасын сызу. Масштабты 1:1 және 1:4 қатынаста.

Жұмысқа қажетті сұрақтар:

1. Жең пішіміне қарай қандай түрлерге бөлінеді?

2. Жең түбінің вертикальды диаметрі дегеніміз не және ол өлшемді қалай есептейміз?

Қажетті өлшемдер:

Қолдың ұзындығы Құ-53,5см,

Иық айналымы Иа-29,1см.

Білезік айналымы Ба-16,1см.

Жең түбінің вертикальды диаметрі ОО 1=17см.

Қосымша иық айналымы Қиа-бсм.

СЫЗБА ТОРЫН ҚҰРАСТЫРУ

Сызбада белгіленуі

Кесінділер мен нүктелердің аттары

Есептеу формуласы

1

2

3

4

1.

ОО1

Жеңнің ені

ОО1=Иа+Қиа=29,1+6=35,1см

2.

ОР

Жең ойындысының биіктігі (0011 нүктелерінен вертикаль жүргізіп, көйлектің арқа бойының сызбасындағы жең түбінің вертикальды диаметрі алынады ОР=ОО1-2,5)

ОР=17-2,5=14,5см.

3

ОМ

ОЛ

Жең ұзындығы

Шынтақ сызығы

ОМ =Құ=53,5см

ОЛ=ОМ: 2+5=53.5: 2=31,8см

4

Табылған нүктелер арқылы горизонталь сызық жүргізіп оларды Р1Л1М1 деп белгілейміз.

5

ОО2

Жеңнің жоғарғы иін сызығы

ОО2=ОО1:2+0,5=18см

6

ООз

Шынтақ иілісінің сызығы

ООз=ОО2:2 алдыңғы иілім сызығы=9см

7

01 О4

Шынтақ иілісінің сызығы

О1 О41О4:2 артқы иілім сызығы=8,55см