Қайырма жатық жаға сызбалары
Тік қайырма жаға түрлері іі бөлім: киімді модельдеу негізі
ТАКЬІРЫБЫ: Белшалғыны модельдеу
МАҚСАТЫ: Белшалғыні модельдеу төсілдеріне үйрету.
ЖҮМЫСТЫҢ МАЗМҮНЫ:
Қазіргі кездегі белшалғы модельдерінің түрлерімен танысып, анализ жасау.
Белшалғы модельдерінің эскиздерін дайындау.
Модельдеу әдістері мен тәсілдерін таңдау.
Белшалғынің моделін, универсалды үлгіні пайдалана отырып жасау.
Белшалғы модельдерін М1:4 немесе М 1:5 қатынаста дайындау.
Жұмысты талқылап, қорытынды жасау.
Жүмысқа қажетті сұрақгар.
Белшалғынің жеке бөліктерін атап шығыңыз.
Киімді модельдеудің қандай әдістері мен тәсілдері бар?
Белшалғынің қандай түрлерін білесіздер?
ӘДЕБИЕТТЕР
Лин Жак "Техника кроя" М, Легкая индустрия,1978.
Бланк А.Ф. Практичекая книга по моделированию жеской и детской одежды. -М., Логупи. 1991,-240стр.
Махмутова Х.И. Констрируем, моделируем, шьем. книга для учащихся.М., Просвещение, 1994-144стр.
Қажетті құралдар: Бұйымның дайын үлгілері М1:1, альбомдар Белшалғыні модельдеу, тік белшалғынің негізінде жасалған универсалды үлгі, белшалғынің үлгілері (клещ, клин, конустык), сызу құралдары, желім, альбом, қағаз, қалам.
ТЕОРИЯЛЫҚ МӘЛІМЕТТЕР
Белшалғынің формасы горизонтальды және вертикальды конструкторлы сызықгардың аркасында әр түрлі силуэтте болып келеді. Сондай-ақ белшалғынің жоғарғы жөне төменгі бөліктерінің пішімі түрлі пішімде, силуэтіне қарай белшалғы конустық, етегіне қарай тарылған, етегіне қарай кеңейтілген болып бөлінеді.
Егер де белшалғы көйлектің, костюмнің арнайы бөлігі болып есептелсе, онда оның композициялық шешімі киімнің жоғарғы бөлігімен байланысты болады (кеудемен, жакетпен). Бұл жағдайда кеуде бөлігіндегі конструкторлы сызықгармен белшалғынің сызықгары бір-бірімен үйлесіп тұруын ескеру керек. Кеуде бөлігіндегі көкірек бүрмесі белшалғыдегі бүрмеге тура келуі керек. Кеуде бүрмесі мен ондағы бедердің орны ауысса, онда белшалғыде бүрме орны ауысады. Егер де кеуде бөлігінің бел сызығына белшалғынің бел сызығына сай немесе онда белшалғынің бүрмесін кеуде бөлігіне сай етіп туралайды. Белшалғынің бүйір сызығына кеуде бөлігінің бүйір сызығы сай келмесе онда дұрыс сүрау қажет. Тік белшалғы немесе конустық, клин белшалғылердің конструкторлық негізі ерекшеленіп, ол алдыңғы жөне артқы екі бөліктен тұрып екі бүйір сызығы мен бел сызығына төмен карай түсірілген. Белшалғынің алдыңғы бөлігі артқы бөлігінен шамалы кішірек болады, себебі белшалғы денеге қонымды болу үшін бүйір сызығын артқа қарай жылжытады. Әртүрлі модельдерінің силуэті тік бүрышты болса, онда оны тік белшалғы қатарына жатқызамыз. Яғни, олар бір немесе бірнеше тігісі болып, арқа бойдың етегі жағы қатарланып, жиырылған, қатпарланған алдыңғы бөлігі әртүрлі көлденең тік бөліктерден болуы мүмкін.
Егер белшалғынің жоғарғы жағындағы бүрмені жауып түру үшін бүрменің ось сызығын етекке қарай ұзартьш сызып ось сызық бойынша қиып шығып бүрмені жауып етекті кеңейтуге болады.
Етекті өте кеңейту үшін бүрме осьтерін етекке дейін сызып, онан соң Б2Б4 және БзБ4 бөліктерін екіге бөліп осы сызық бойынша қиып шығып, бөліктерді етекке қарай кеңейтеді З...5см-ге.
Қатпарлы белшалғы.
Катпарлы белшалғы бір немесе екі бағытта болып келеді. Екі бағыттағы қатпарлар бір-біріне қараған немесе бантик секілді қарама-қарсы бағытта болып келеді. Белшалғыге қатпар түсіру үшін бел сызығына Ісм қосу қажет, мата беттерінің бүгілуіне байланысты. Белшалғынің қатпарларының бағыты мен тереңдігі анықгалған соң, қатпар түсірілетін сызық бойынша тік белшалғынің үлгісін пайдалана отырып жеке бөліктерді ығыстырады (бір бағытты қатпар мен екі бағытты қатпарларды ескере отырып 2-сурет).
ИІНІШТІ БЕЛШАЛҒЫ
Иінішті белшалғы тік белшалғыні модельдеудің жөне бір түрі болып есептелінеді, 3- сурет. Модельдеу тәсілі.
Иінішті белшалғыні модельдеу үшін, белшалғынің алдыңғы және артқы бөлігі пішімінің ерекшеліктерін көрсетіп эскиз дайыңдау.
Белшалғынің пішіміне талдау жасаңыз, матаның түріне талшықгардың кұрамына және матаның суретіне, белшалғынің қолданылуына, пішіміне және сәндеу элементтеріне байланысты.
Бөліктердің пішімінің өзгеруіне байланысты модельдеуді орындаңыз.
Үлгіні мата бетіне түсіру.
