- •1.Тп құрылымы.Бөлімдердің тағайындалуы.
- •2.Мәлеметтер типтері.Реттік типтер.Стандартты процедуралар мен функциялар.
- •3.Бүтін типтер.Бүтін типке қолд-н опера-р мен стандартты функциялар.
- •4.Нақты типтер.Пайдаланатын операциялар мен стандартты функциялар.
- •5.Симолдық тип.
- •11. Таңдау операторы(нұсқауы).
- •12. Шартты оператор. Go to операторы. Көшу операторы.
- •13. For цикл опер/ы.
- •14. While цикл опер/ы.
- •15. Repeat цикл опер/ы.
- •16 Break және Contine операторларды қолдану.
- •17Бірөлшемді массивтер. Бірөлшемді массивтерді сипаттау және енгізу шығару.
- •18. Екі өлшемді массивтерді сипаттау. Екі өлшемді массивті енгізу және шығару. Мысал:
- •Шығару процедурасы
- •19. Жолдар. Жолдарға қолданылатын стандартты процедуралар мен функциялар. Мысал:
- •21. Жиындар. Жиындарға қолданылатын операциялар. Мысал:
- •23.Процедуралар.Процедураларды сипаттау.Мысал.
- •24.Функциялар.Функцияны сипаттау.Мысал.
- •25.Рекурсия.Рекурсивті функцияларды қолдану.
- •26.Модульдер.Модульдердің құрлымы.Қ.М
- •27.Жазбаларды сипаттау.Қолдану мысалдары
- •28.With операторын қоладну.Мысалы.
- •29. Файлдарды сипаттау. Инициализациялау.
- •30.Типтелген файлдар. Стандартты процедуралар
- •31. Мәтіндік файлдар. Стандартты функциялар мен процедуралар. Мысал.
- •32. Типтелмеген файлдар. Стандартты функциялар мен процедуралар. Мысал.
- •33.Стандартты модульдер. ( crt, system, printer)
- •34. Graph модулі.
- •35. Graph –ты қолдану. Сызық пен нүктені экранға шығару. Мысал.
- •36. Graph –ты қолдану. Экранға боялған фигураларды шығару.
- •38.Көрсеткіштер ж/е динамикалық жады.
- •39.Динамикалық жадымен жұмыс
- •40.Динамикалық жадымен жұмыс
15. Repeat цикл опер/ы.
Келесі шарт бойынша орындалатын қайталау операторы.
Бұл нұсқау көп жағдайда қайталаудың саны белгісіз болған жағдайда, пайдаланылады. Оның жалпы түрі:
Repeat
<қайталау денесі>
Until<логикалық өрнек>
Оный орындалуы: қашан логикалық өрнектің мәні ақиқат болғанша, цикл денесі қайталана береді. Алгоритмдік тілде бұл қайталауды Цикл денесі дейді, оның жоғарыда көрсетілген, Цикл-әзір – ден өзгешелігі мұнда қайталанатын цикл денесі кемінде бір рет орындалады. Демек, бұл қайталауда алдымен цикл денесі орындалады да, одан соң шарт тексеріледі.
16 Break және Contine операторларды қолдану.
Break-цикл бітпей тұрып одан шығу үшін пайдаланылады. Егер бұл стандартты процедура қандай да бір ішкі циклдің ішінде жазылса, онда ол өзі тұрған циклдан ғана шығады.Contine- кей-кезде циклдан шықпай операторлар тізбегін орындауды жалғастырып, оны жаңадан қайтадан бастау керек болады. Бұл жағдайда Contine процедурасын қолдануға болады. Ол FOR, WHILE, REPEAT циклдерінің келесі итерациясының басын шақырады.
17Бірөлшемді массивтер. Бірөлшемді массивтерді сипаттау және енгізу шығару.
Бірөлшемді массив дегеніміз- тек қана жолдан немесе қатардан тұрады. Паскаль тілінде типтер қарапайым және күрделі болып бөлінеді.
Массивті сипаттау келесі түрде беріледі:
TYPE<тип_аты>=ARRAY[< индекс типі_>,…,<Lиндекс типі_>] OF <компонент _типі>;
L индексінің саны массив өлшемін анықтайды. Содан соң массив типінің айнымалылары программаның VAR бөлігінде сипатталады.
Массив типін сипаттау келесі түрде беріледі:
TYPE <тип_аты>=ARRAY[<тип_аты 1>,<тип_аты2>] OF <тип_комп>; Осыдан соң массив типті айнымалылар программаның VAR бөлімінде сипатталады, мысалы:TYPE mas2=ARRAY[1..5,1..5] OF INTEGER;
VAR A,B,C:mas2;
Массив типті айнымалыларды программаның VAR бөлімінде келесі түрде сипаттауға да болады:
VAR A,B,C: ARRAY[1..M,1..N]OF REAL;
М
ұнда М және N массивтің жолдарының және бағананың санын анықтайтын тұрақты сандар.
Компьютердің жадысында массивтің элементтері адрестен үлкен адреске өткенде массивтің оңыншы индексі жылдам өзгеретіндей болып орналасқан.
18. Екі өлшемді массивтерді сипаттау. Екі өлшемді массивті енгізу және шығару. Мысал:
Массив дегеніміз – бірдей типті элементтерден тұратын мәліметтердің құрылымы.
Массивке тән сипаттамалар:
Массивтің әрбір компоненті анық белгіленуі керек және оған түрлі әрекеттер қолдануға мүмкіндік болуы керек;
Массив компоненттерінің саны оны баяндағанда анықталуы қажет және жұмыс барысында өзгермеуге тиіс.
Екі өлшемді массивтер жалпы түрде былай баяндалады:
TYPE<тип аты>=ARRAY[< индекс-1 типі>,<индекс-2 типі>]
Of < компонент-тип>;
Var<масс аты >:< тип аты>;
Екі өлшемді массивті енгізу процедурасы:
FOR I:=1 TO N
FOR J:=1 TO N DO
READ (A[I, J]);
Шығару процедурасы
Бір өлшемді массивті шығару процедурасы:
FOR I:= 1 TO N DO
WRITE (A[I] :6 :2);
Екі өлшемді массивті баспаға шығару:
FOR I:=1 TO N DO
BEGIN
FOR J:= 1 TO N DO
WRITE (A[I, J] :4);
WRITELN (A);
END.
Мысал: А(5,5) массиві берілген. Келесі ережемен В(5) массивін тұрғызу. Егер і жолында ең болмағанда бір теріс элемент болса онда В(і)-ға 1 меншіктеу, кері жағдайда 0 менш.
program esep; var a:array [1..5,1..5] of integer;
b:array[1..5]of integer; k,l,i,j:integer; begin writeln; writeln('massiv engiz'); for i:=1 to 5 do for j:=1 to 5 do read(a[i,j]); for i:=1 to 5 do
begin k:=0; for j:=1 to 5 do if(a[i,j]<0)then inc(k);
if(k>=1)then b[i]:=1 else b[i]:=0; end; writeln ('b[5] massivi ');
for i:=1 to 5 do write(' ',b[i]); end.
