11. Таңдау операторы(нұсқауы).

Таңдау нұсқауы.

Case…of

Жалпы түрі: Case<өрнек(таңдау индексі)>of

<const_1>:<оп/р_1>;

<const_2>:<оп/р_2>;

<const_N>:<оп/р_N>;

[else<оп/р>;]

end; {case}

Таңдау нұсқауы- программаның орындалу барысында көп шартты тексеру қажет болса және де әр шартқа байланысты анықталған нұсқаулар таңдалып орындалуы тиісті жағдайда пайдаланылады.

12. Шартты оператор. Go to операторы. Көшу операторы.

Шартты нұсқау.

Шартты нұсқау программаның ішіндегі нұсқаулар тізбектерінің тармақталып оырндалуын ұйымдастыруға көмектеседі. Осы нұсқау арқылы шартты нұсқау құрамына енген нұсқаулардың біреуі ғана таңдап алынады да, орындалады. Шартты нұсқаудың жалпы түрі.э

If B then нұсқау_1 [else нұсқау_2];

If<шарт>then<оператор_1>

[else<оператор_2>;]

Мұнда В логикалық өрнек, ал, if, then, else-түйінді сөздер.

Программада, шартты нұсқаудың толымсыз түрінде else түйінді сөзінен одан кейін кездесуге тиісті нұсқау(нұсқау_2)пайдаланылмайды.

Көшу нұсқауы.

Программада нұсқаулардың орындалу тәртібі жалпы олардың жазылу реті бойынша анықталады. Программа жұмысы жоғарғы қатардағы нұсқаудан басталып ең төмендегі қатардағы нұсқауға шейін ретпен біртіндеп орындалады. Егер де кейбір қатарда әлденеше нұсқаулар жазылған жағдайда олар солдан оңға қарай біртіндеп орындалады. Нұсқаулардың осындай ретпен орындалуын өзгерту үшін көшу нұсқауын пайдаланады. Жалпы түрі goto n мұндағы n - ерекше белгі, ол label бөлімінде алдын ала баспаға шығарылады. Көшу нұсқауының нәтижесі – программа денесіндегі нұсқаулардың жазылу реті бойынша орындалуын доғарып, келесі орындалу ретін ерекше бөлігнен таңбаланған нұсқауға беру .

13. For цикл опер/ы.

Параметрлік қайталау.

Көп жағдайларда қайталау саны белгілі болғанда шартсыз қайталау, яғни параметрлік қайталау операторын пайдалануға болады.

Бұл нұсқаудығ жалпы түрі: For <айнымалы>:=<алғ. мән> to <соң. мән> do

<опер>

For i:=1 to n {downto} m2 do

<опер>

Мұндағы айнымалы – бүтін типтегі цикл параметрі паскаль тілінде параметрдің қадамы тек екі мән: 1 немесе -1-ді ғана қабылдай алады. Қапдамдық мәніне тәуелді нұсқауда to немесе downto (down-төмен, to-дейін; яғни downto –азайту) т. с.с қолданылады. Егер қадам -1 тең болса, downto қолданылады. Көп есептерлі шешу үшін бірінін ішінде бірі жатқан күрделі цикл пайдалануға тура келеді. Мұндағы программаларды құрғанда ішкі цикл толығымен сыртқы циклдың ішінде орналасу қажет.Ішкі циклдың өзіде басқа ішкі циклдерде қамтылу мүмкін.Мысал

14. While цикл опер/ы.

Алдын-ала шарт бойынша қайталау. Бұл қайталау кайталаудың саны белгісіз болған жағдайда пайдаланылады. Бұл нұсқау алгоритмдік тілде қайталау командасына сәйкес келеді. Жалпы түрі: While<шарт>do

<опер>

В логикалық өрнек тұруы да мүмкін.

While B do

P

Бұл нұсқауда алдымен шарт тексеріледі, егер ол орындалса (немесе сақталса), онда цикл денесі орындалады. Бұр процесс қашан шарт сақталмағанша қайталанады. Егер шарт сақталмаса басқару келесі операторда көшіріледі. Дәлірек айтқанда, логикалық өрнектің мәні қашан жалған болғанша қайталаудың денесі(цикл денесі), қайталап орындала береді