1. Таңқурай зиянкестері & олармен күресу шараларының кешені.

Шие бізтұмсығы – Rhynchites auratus L. (Coleoptera отряды, Attelabidae тұқымдасы). Шиені, қызыл шиені, өрікті, шабдалы мен басқа түрлерді зақымдайды.Қоңыздар металды таңқурай құлпырған алтын түстес болып келеді. Денесі қалың ақшыл түктермен қапталған, ұзындығы 6,5-9мм. Аталықтардың бас түтігі иілген, ал аналықтардіке түзу болып келеді. Дернәсілдері кіршең, ақ түсті, иілген, басы қара түстес, ұзындығы 6-8мм.Қоңыздар топырақта 2-15см тереңдікте қыстайды. Көктемде қоңыздар шие бүршік жарғанда топырақ бетіне шығады. Қоңыздар бүршіктермен, шанақтармен, жапырақтармен, одан кейін піспеген жемістермен қоректенеді. Жемістер түйіндене бастаған кезде аналықтары жемістің бір бүйірін сүйегіне дейін тесіп, жұмыртқа салады. Шамамен бір апта өткен соң жұмыртқадан дернәсілдер шығады, ол әлі қатпаған сүйекке еніп, өзегін жеп қояды. Дернәсілдер даму кезеңі шамамен бір айға созылады. Дамуын аяқтаған құрт зақымданған жемістен шығады да, топыраққа 5-10см тереңдікке еніп, сонда қуыршақтанады. Күзде бұл қуыршақтардан қоңыздар шығады, олар келесі жылдың көктеміне дейін топырақта қалады.Күресу шаралары: Күзде бақта топырақты қопсытады. Көктемде таңертеңгілікте қоңыздарды өсімдік қалдықтарынан сілкіп, жояды. Инсектицидтерді қолдану «Тізімге...» сәйкес жүзеге асырылады.

Бүлдірген-таңқурай бізтұмсығы - Anthonomus rubi Hrbst. (Coleoptera отряды, Curculionidae тұқымдасы). Бүлдірген мен таңқурайдың жапырақтары мен шанақтарын, сондай-ақ қожақатты, итмұрынды & басқа өс-рді зақымдайды. Қоңыздары сұрғылт-қара түсті, ұзындығы 3мм дейін.Дернәсілі ақ түсті, Қоңыр басты, С-түріндегі формада, ұзындығы 3,5мм дейін.Жыныстық жетілмеген қоңыздар өсімдік қалдықтары мен топырақ үйінділерінің астында қыстайды. Көктемде, бүлдірген қайта көктей бастағанда қоңыздар егіс алқабында п.б. Ересек дарақтар жапырақтармен, сағақтармен қоректенеді, сондай-ақ шанақ тозаңдықтарын жей алады. Аналықтары бүлдірген шанақтарының ішіне бір жұмыртқадан салады & гүл сағағын кеміріп тастайды. 6-8 күннен соң жұмыртқадан жұлдызқұрт шығады да, шанақтың солып, шіріп бара жатқан ұлпаларымен қоректенеді. Осы жерде дернәсілдер қуыршақтанып, 8-10 күннен соң жаңа ұрпақ қоңыздары п.б. Олар жапырақтарда кішігірім тесіктер жасап, сонымен қоректенеді. Қоңыздар таңқурайға ұшып барып, оның шанақтарын зақымдауы мүмкін. Жылына бір ұрпақ береді.

Күресу шаралары. Бүлдірген алқабы таңқураймен қатар болмағаны жөн. Өсімдік қалдықтарын жинау & жою. Өс-рді мұқият қарау. Шанақтау кезінде & жидектерді жинап алғаннан кейін қоңыздар жаппай байқалған жағдайда «Тізімге...» сәйкес инсектицидтермен өңдеу жүргізіледі.

2 Тары аурулары. Тарыны аурулардан қорғау шаралары.

Тарының қара күйесі. Кесел қазақстанның барлық аймағында таралған, өсімдіктің шашағы түзіле бастағанда байқалады. залалданған шашақ соңғы жапырақтың қынабынан шықпай, беті қызғылт кейін сұрланатын, өте жұқа қабықшасы барн, іші қара қоңыр спора массасына толы, ұзындығы 3-5 см сопақтау дөңеске айналып, егінді бастырғанға дейін шашылмаған күйде сақталады. Саңырауқұлақ кейде шашақтың жеке бұтақшасын немесе түйінін залалдайды. Қоздырғыш телиоспоралары домалақтау немесе сәл бұрышты, түсі қара-қоңыр, қабығы тегіс немесе сәл тікенекті, диаметрі 7-14 мкм.

Егінді жинаған кезде телиоспоралар дәнге немес топыраққа түсін сақталады. Топыраққа түскен споралардың көпшілігі өнеді, бірақ жойылып кетеді. Негізгі инфекция қоры – спораланған тұқым. Тұқыммен бірге топыраққа түскен телиоспоралар базидияға өніп, базидиоспоралар түзеді. Базидиоспаралардан өнген жіпшелер бір бірімен қосылып, тары өскініне енетін инфекциялық жіпше береді. Саңырауқұлақ жіпшесі өсімдіктің барлық бөліктеріне тарайды да, тарының шашағы түзілгенде қарқынды дамып, оны бұзып, көптеген телиоспаралар түзеді. Спораларының өнуіне & саңырауқұлақтың дамуына қолайлы температура 20-27С. Тары дақылы бұл кеселден үлкен зардап шегіп , өнімі 20-30пайызға кеміп, ал кейбір жылдары зияндылық оданда артады.

Кұресу шаралары: тұқымда сақталатын инфекцияны жою үшін қолданылатын негізгі шара - тұқымды фунгицидтермен: жүгеріні 34% витовакс 200ф.ф., с.с.к. – 2-2,5 л/т; 75% витовакс 200 с.ұ. – 3 кг/т; 3% дидиденд, с.к. – 2л/т; басқа астық дақылдарын 34% витовакс 200 ф.ф., с.с.к. – 2-2,5 л/т; 75% витавакс 200 с.қ. – 3 кг/т; 3% девиденд с.к. – 2 л/т; 5%винцид, с.к. – 2 л/т; 19,5% байтан, с.қ. – 2,0 кг/т; 2% суми – 8, с.қ. – 1,5- 2кг/т; 50% агроцит, с.қ. – 2-3 кг/т нұсқауда ұсынылған мерзімде өңдеу